Những năm qua, mặc dù Nhà nước đã quan tâm đầu tư hàng nghìn tỷ đồng cho phát triển giao thông đô thị (GTÐT) nhưng GTĐT vẫn đang là một vấn đề đặt ra cho các đô thị lớn. Mới đây nhất, tại 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đã được Thủ tướng đồng ý với các kiến nghị về tăng mức xử phạt đối với hành vi vi phạm pháp luật giao thông. Tuy nhiên, để việc tăng mức xử phạt này đạt được hiệu quả, ngoài việc các lực lượng chức năng triển khai thực hiện nghiêm minh, có vai trò không nhỏ trong đó chính là ý thức của người tham gia giao thông.
Ùn tắc giao thông đã trở thành "vấn nạn"
Những năm gần đây, các đô thị ở VN, đặc biệt là các đô thị lớn đang phải đương đầu với các vấn đề về GTĐT, nhất là việc ùn tắc giao thông ngày càng trầm trọng. Có thể nói trên địa bàn đô thị ở các TP lớn, bất cứ tuyến đường, nút giao thông nào cũng tiềm ẩn ùn tắc giao thông. Trong khi đó, hạ tầng giao thông vừa yếu, vừa thiếu và phương tiện xe máy, ôtô tăng đến chóng mặt đã có những tác động tiêu cực đến việc giải quyết vấn đề GTĐT. Bên cạnh đó, khi cơ sở hạ tầng còn yếu kém, nhu cầu đi lại của người dân ngày càng tăng, nhưng vấn đề ý thức tham gia giao thông lại "giậm chân tại chỗ" đã khiến cho GTĐT ngày càng trở thành vấn đề nhức nhối đối với các đô thị lớn. Điều này không những làm cản trở tới các hoạt động KT-XH mà còn gây nên tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng. Theo dự báo của các chuyên gia, với thực trạng trên, thời gian ách tắc giao thông vào giờ cao điểm sẽ cao gấp đôi hoặc ba lần trong 10 năm tới.
 Cơ sở hạ tầng yếu, ý thức kém của người tham gia giao thông dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông ngày càng gia tăng (ảnh có tính chất minh họa). |
Sẽ là vô ích nếu người dân vẫn thiếu ý thức và tìm cách chống đối
Lượng người và phương tiện tại các TP lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh đã vượt quá xa khả năng của hạ tầng giao thông; phương tiện giao thông công cộng chưa thể đáp ứng nổi nhu cầu thực tại. Trong khi đó, người dân sẵn sàng vi phạm giao thông để đi nhanh hơn, gây ra xung đột giao thông, dẫn đến ách tắc. Hiện TP. Hà Nội có khoảng 300.000 ôtô các loại, gần 4 triệu xe máy, khoảng 1 triệu xe đạp; chưa kể các phương tiện giao thông của các đơn vị quân đội, phương tiện đăng ký ở các địa phương hoạt động, lưu thông trên địa bàn Hà Nội. Các phương tiện giao thông cá nhân tăng quá nhanh, khoảng 10 - 15% năm, trong khi diện tích đất đô thị dành cho các bãi đỗ xe còn thiếu, chỉ đạt 1,2% đang là một vấn đề "nan giải" đối với các ban ngành chức năng. Tuy nhiên, một vấn đề nữa đặt ra đối vói các cơ quan chức năng đó là liệu việc tăng mức xử phạt vi phạm giao thông có nâng cao được ý thức của người tham gia giao thông, hay lại làm nảy sinh thêm những hệ lụy của nó? Tham khảo ý kiến một số người dân trên địa bàn TP. Hà Nội, đa số mọi người cho rằng, hạn chế vi phạm giao thông bằng cách tăng mức phạt sẽ có hiệu quả răn đe người tham gia giao thông nhưng chỉ là giải pháp trước mắt. Tuy nhiên, việc chấp hành luật lệ giao thông nằm ở ý thức của người dân. Nhiều người còn lo lắng, nếu không có những biện pháp cụ thể đi kèm thì biện pháp này rất dễ gia tăng vấn nạn tiêu cực trong những người thực hiện luật. Anh Thế Vĩnh, người dân ở Triều Khúc -Thanh Xuân, Hà Nội cho rằng: Hiện nay, nạn tiêu cực trong ngành giao thông vân còn diễn ra, nếu tăng mức xử phạt mà không xiết chặt quản lý đối với người thi hành luật thì việc gia tăng tiêu cực rất dễ xảy ra. Hầu như sẽ có tâm lý khi bị xử phạt 500.000đ, dễ nảy sinh tâm lý đưa cho cảnh sát 200.000 đồng cho xong rồi đi, chứ chẳng ai muốn ghi biên lai phạt 400.000 đồng để phải ra kho bạc đóng.
Tăng mức phạt đối với các hành vi vi phạm pháp luật giao thông là biện pháp trước mắt và hiệu quả nhất cho vấn đề ùn tắc hiện nay ở các TP lớn. Nhưng để vấn đề GTĐT được giải quyết triệt để và hiệu quả có lẽ ý thức người tham gia giao thông là việc làm cần giải quyết trước mắt.
Nguyên Anh