Khi bắt tay vào thực hiện Đề án 1816 về luân chuyển cán bộ tuyến trên về tuyến dưới, có không ít người suy nghĩ, bệnh về tai - mũi - họng có gì phức tạp mà cần chuyển giao. Bệnh nhức đầu, sổ mũi ấy mà...
Bác sĩ Nguyễn Khắc Hòa, Trưởng phòng chỉ đạo tuyến - Bệnh viện Tai mũi họng TW (TMHTW) tủm tỉm cười khi nghe tôi kể lại suy nghĩ của không ít đồng nghiệp về thực hiện Đề án 1816 đối với một chuyên khoa như tai - mũi - họng của anh. Và quả thật, đối với bệnh viện tuyến tỉnh vì nhiều lý do, thường thành lập liên khoa mắt, răng - hàm - mặt và tai - mũi- họng. Chính vì nằm trong liên khoa, lại thường bị coi là bệnh do... thời tiết, nên không hiếm chuyện lãnh đạo bệnh viện, nhất là ở tuyến cơ sở xem nhẹ chuyên ngành tai - mũi - họng.
 Cùng đồng nghiệp tuyến dưới thảo luân trên phim chụp cắt lớp. Ảnh: Nam Hoàng |
Khi Đề án 1816 được Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu phát động, lãnh đạo Bệnh viện TMHTW nhận thấy đấy là “thời cơ” để củng cố và xây dựng vững chắc nền tảng chuyên khoa tai - mũi - họng. Hàng loạt chuyến đi khảo sát tìm hiểu kỹ nhu cầu của cơ sở để phác thảo nên bức tranh tổng thể khoa tai - mũi - họng ở địa phương đã trực tiếp được TS. Võ Thanh Quang, Giám đốc bệnh viện cùng các cộng sự ở phòng chỉ đạo tuyến liên tiếp thực hiện. Với phương châm đi từ kỹ thuật đơn giản trước, phức tạp sau và chọn đúng kỹ thuật mà cơ sở thiếu và yếu làm khâu đột phá, nên chỉ trong thời gian ngắn một số kỹ thuật cơ bản và chủ yếu của ngành tai - mũi - họng đã được thầy thuốc Bệnh viện TMHTW chuyển giao thành công. Quan trọng hơn, niềm tin của người dân vào thầy thuốc tuyến dưới được cải thiện. TS. Võ Thanh Quang cho biết, các bác sĩ của viện ông khi về địa phương tăng cường, bằng cả nhiệt tình và quyết tâm theo phương châm cầm tay chỉ việc cho thầy thuốc tuyến dưới, vừa giúp đồng nghiệp của mình tự tin hơn trong nghề, mà quan trọng hơn, người dân ở đó đã tin tưởng với những ca mổ mà thầy thuốc trên quê hương họ đã mổ được. Đó là tiền đề quan trọng để giảm bệnh nhân lên tuyến trên.
Khi kỹ thuật mổ nội soi được ứng dụng rộng rãi và thường quy tại Bệnh viện TMH TW nhiều bệnh nhân và cả thầy thuốc ở cơ sở ước mong được thực hiện ngay trên quê hương mình. Có bệnh viện tỉnh cử bác sĩ về bệnh viện Trung ương học lấy cho được chứng chỉ mổ nội soi, rồi về sắm bộ phẫu thuật. Nhưng nhiều khi máy móc mua về lại ít được sử dụng, còn bác sĩ lâu ngày ít khi thực hành chỉ vì người dân chưa tin tưởng. Ấy vậy, chỉ khi bác sĩ Bệnh viện TMHTW về, chuyển giao các ca mổ nội soi mũi xoang ngay tại địa phương, thì người bệnh ùn ùn kéo đến. “Khi thầy thuốc của chúng tôi hết thời gian tăng cường, rút về Hà Nội, liên lạc lại với đồng nghiệp tuyến dưới, thấy anh em ở đó tự tin cầm máy nội soi xoang mũi, xử lý nhanh các ca bệnh, tôi thấy vui lây”, TS. Quang tâm sự.
Trong chuyên ngành tai - mũi - họng, bệnh viện Trung ương đã chuyển từ kỹ thuật gây tê sang kỹ thuật gây mê trong cắt amidan và nạo VA từ lâu, nhưng với bệnh viện tuyến dưới, vẫn còn không ít bệnh viện áp dụng phương pháp cũ là gây tê, một phương pháp cổ điển dễ làm bệnh nhân hoảng sợ, nhất là đối với những cháu nhỏ phải nạo VA. Trước thực tế đó, các thầy thuốc của Bệnh viện TMHTW xác định cần phải chuyển giao kỹ thuật gây mê cho tuyến dưới thành thục, nên trong đội hình tăng cường của bệnh viện thường không bao giờ thiếu bác sĩ gây mê. Nhờ đó, chỉ chưa tròn 1 năm ra quân thực hiện Đề án 1816, mà các bệnh viện tuyến dưới do Bệnh viện TMHTW về tăng cường đã làm chủ được kỹ thuật này. Giờ đây, phương pháp gây mê vừa giúp bệnh nhân ít mất máu, thầy thuốc chủ động trong kỹ thuật của mình đã được ứng dụng rộng rãi.
Nói về việc thực hiện Đề án 1816 của bệnh viện, TS. Quang cho biết thêm, bệnh viện đã có kinh nghiệm thực hiện chỉ đạo tuyến. Có những thời kỳ, 3 năm liên tục ở Bệnh viện tỉnh Lai Châu do thiếu bác sĩ tai - mũi - họng, nên bệnh viện đã cử 1 bác sĩ, cùng 1 điều dưỡng, trực tiếp về giúp Lai Châu. Đến khi, Đề án 1816 ra đời, xác định đề án là bước chuyển gia cao hơn của chỉ đạo tuyến nên, Bệnh viện TMH TW đã thành lập ban chỉ đạo và có bước chuẩn bị kỹ lưỡng từ con người đến tìm nguồn trang thiết bị mới giúp tuyến dưới. Máy tạo ôxy từ khí trời của nước ngoài dùng cho phẫu thuật ngoại khoa là một trong nhiều thiết bị như thế. Từ những đóng góp thiết thực đơn giản và hiệu quả của Bệnh viện TMHTW, phù hợp với yêu cầu, trình độ của tuyến dưới, mà thầy thuốc Khoa tai - mũi - họng của các bệnh viện Lạng Sơn, Hà Giang, Lai Châu... hiện nay đã vững vàng về tay nghề, chiếm được lòng tin của nhân dân.
Nguyễn Nam Hoàng