Vừa qua, các bác sĩ Viện Tim Mạch, Bệnh viện 19-8 vửa tiếp nhận một bệnh nhân 76 tuổi bị suy tim, đau ngực kéo dài do mắc bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn. Đây là một bệnh lý tim mạch nguy hiểm có thể dẫn đến đột tử.
Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng khó thở ngày càng tăng, đau tức ngực và suy giảm rõ rệt khả năng gắng sức. Kết quả thăm khám cho thấy người bệnh mắc bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn đường ra thất trái (HypertrophicObstructive Cardiomyopathy - HOCM), một dạng bệnh cơ tim tương đối hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm.
Minh họa cơ chế của kỹ thuật triệt đốt vách liên thất bằng cồn tuyệt đối trong điều trị bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn.
Siêu âm tim cho thấy vách liên thất của bệnh nhân dày tới 23 mm, trong khi độ dày cơ tim bình thường chỉ khoảng dưới 15 mm. Phần cơ tim dày bất thường này gần như "chặn" dòng máu từ thất trái vào động mạch chủ, khiến chênh áp qua chỗ tắc nghẽn lên tới hơn 150 mmHg – một mức độ rất nặng. Không chỉ gây cản trở dòng máu đi nuôi cơ thể, tình trạng tắc nghẽn còn kéo van hai lá chuyển động bất thường ( chuyển động ra trước thì tâm thu của lá trước van hai lá – Systolic Anterior Motion- SAM), làm xuất hiện hở van hai lá nặng, khiến bệnh nhân ngày càng khó thở và có biểu hiện suy tim.
Theo các chuyên gia tim mạch, nếu không được điều trị kịp thời, những người bệnh như vậy có nguy cơ cao bị suy tim tiến triển, rối loạn nhịp nguy hiểm, ngất và thậm chí đột tử.
Bệnh nhân đã được điều trị thành công bằng một kỹ thuật can thiệp hiện đại mà không cần phải mổ tim mở. Chỉ gây tê tại chỗ, không cần mở ngực như trước đây, những trường hợp bệnh nặng như trên thường phải trải qua phẫu thuật cắt cơ tim bằng mổ tim mở – một cuộc đại phẫu phức tạp, đặc biệt nhiều rủi ro đối với người cao tuổi.
Các bác sĩ Viện Tim Mạch, Bệnh viện 19-8 thực hiện ca triệt đốt vách liên thất bằng cồn tuyệt đối.
Tuy nhiên, nhờ sự phát triển của tim mạch can thiệp, các bác sĩ Viện Tim mạch đã lựa chọn thực hiện kỹ thuật triệt đốt vách liên thất bằng cồn tuyệt đối qua đường ống thông (Alcohol Septal Ablation). Trong quá trình can thiệp, các bác sĩ đưa một ống thông nhỏ vào động mạch vành, xác định chính xác nhánh mạch máu nuôi phần cơ tim gây tắc nghẽn, sau đó bơm một lượng rất nhỏ cồn tuyệt đối 99,7% vào nhánh mạch này. Lượng cồn này sẽ tạo ra một vùng tổn thương có kiểm soát ở phần cơ tim dày bất thường, giúp phần cơ tim này mỏng dần đi, từ đó mở rộng đường ra thất trái và cải thiện lưu thông máu.
Điều đặc biệt là toàn bộ thủ thuật được thực hiện khi người bệnh hoàn toàn tỉnh táo, chỉ cần gây tê tại chỗ. Kết quả ngoạn mục ngay sau can thiệp. Ngay sau khi thực hiện thủ thuật, các bác sĩ ghi nhận chênh áp qua chỗ tắc nghẽn giảm mạnh từ trên 150 mmHg xuống còn dưới 30 mmHg đạt mục tiêu điều trị theo tiêu chuẩn chuyên môn. Tình trạng hở van hai lá cũng cải thiện rõ rệt do hiện tượng kéo van bất thường biến mất. Người bệnh giảm khó thở, huyết động ổn định và phục hồi thuận lợi sau can thiệp.
Mạch vành của bệnh nhân trước và sau triệt đốt bằng cồn tuyệt đối với hình ảnh nhánh vách 1 (septal 1) bị triệt đốt tắc hoàn toàn (mũi tên chỉ).
GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim Mạch – Bệnh viện 19-8, cho biết: "Đây là một kỹ thuật chuyên sâu, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa tim mạch can thiệp, siêu âm tim và hồi sức tim mạch. Thành công của trường hợp này cho thấy chúng tôi đã làm chủ được một phương pháp điều trị hiện đại, hiệu quả và ít xâm lấn, giúp người bệnh có thêm cơ hội điều trị tiên tiến ngay tại Việt Nam mà không cần trải qua cuộc mổ tim mở phức tạp".
Theo GS.TS.BS Phạm Mạnh Hùng, kỹ thuật triệt đốt vách liên thất bằng cồn tuyệt đối hiện đã được áp dụng rộng rãi tại các trung tâm tim mạch lớn ở châu Âu, Hoa Kỳ và Nhật Bản, với hiệu quả lâu dài đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu. Việc triển khai thành công kỹ thuật này không chỉ mang lại thêm cơ hội sống khỏe mạnh cho những người mắc bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn mà còn tiếp tục khẳng định năng lực làm chủ các kỹ thuật tim mạch chuyên sâu của đội ngũ bác sĩ Việt Nam.
Đối với những người bệnh lớn tuổi như trường hợp trên, từ nguy cơ phải trải qua một cuộc đại phẫu với nhiều rủi ro, giờ đây chỉ sau một thủ thuật ít xâm lấn kéo dài không lâu, tình trạng tắc nghẽn nặng của trái tim đã được giải quyết, mở ra hy vọng về một cuộc sống khỏe mạnh và chất lượng hơn.
