Đến nay, cả nước đã có 283 khu công nghiệp với diện tích 76.000ha, trong đó, diện tích đất công nghiệp có thể cho thuê đạt gần 46.000ha. Tuy nhiên, bên cạnh những hiệu quả to lớn của các khu công nghiệp - khu chế xuất (KCN-KCX) thì việc phát triển “nóng” các KCN-KCX vẫn còn những tồn tại.
Theo báo cáo của Bộ KH&ĐT tại Hội nghị tổng kết 20 năm xây dựng và phát triển các KCN, KCX và khu kinh tế (KKT), số lượng các KCN, KCX tăng mạnh trong 15 năm qua. Cụ thể giai đoạn 1996-2000 thành lập 53 KCN-KCX, tăng 4,4 lần về số lượng và 4,1 lần về diện tích so với 5 năm trước đó; giai đoạn 2001-2005 thành lập thêm 66 KCN; giai đoạn 2006 - 2010 thành lập thêm 136 KCN.
Hiện đã có 180 KCN đi vào hoạt động, thu hút khoảng 4.500 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký 360.000 tỷ đồng, vốn thực hiện 180.000 tỷ đồng và 4.000 dự án FDI với tổng vốn đăng ký gần 60 tỷ USD, vốn thực hiện gần 24 tỷ USD. Tỷ suất đầu tư các dự án lần lượt đạt 16 tỷ đồng và 2,55 triệu USD/ha.
 Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tạm dừng cấp mới KCN, KCX để rà soát, đánh giá. |
Điều này xuất phát từ khâu tổ chức, nghiên cứu xây dựng quy hoạch KCN còn mang nhiều tính cục bộ, địa phương, chú trọng lợi ích của địa phương mà chưa tính toán đúng mức tới lợi ích của vùng, quốc gia. Bên cạnh đó, lãnh đạo nhiều địa phương đều cho rằng cái khó hiện nay là chưa có một mô hình chung hiệu quả nào để địa phương và các DN định hướng theo. Thực tế mỗi địa phương phát triển một kiểu, thiết kế mô hình không đồng nhất.
Trước những khó khăn và tồn tại này, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải yêu cầu, trong thời gian tới, thực hiện nghiêm ngặt về kế hoạch sử dụng đất, đặc biệt là không lấy vào đất lúa, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải nêu rõ chủ trương tạm dừng, không triển khai các KCN, KCX mới mà các khu cũ chưa lấp đầy dự án hoặc đang triển khai dở dang. Phó Thủ tướng cho rằng các địa phương phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, xóa bỏ sách nhiễu và phải xắn tay vào cùng DN để làm KCN, KKT thì mới mong có hiệu quả cao.
Thủ tướng Chính phủ vừa có chỉ thị yêu cầu Bộ KHÐT chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiến hành đánh giá và đề xuất biện pháp xử lý đối với các KKT, KCN hoạt động kém hiệu quả, gây lãng phí đất đai, ô nhiễm môi trường. Trên cơ sở đó rà soát, điều chỉnh quy hoạch phát triển KKT, KCN Việt Nam đến năm 2020 trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong quý IV/2012. Trước mắt, trong quá trình thực hiện rà soát điều chỉnh quy hoạch, yêu cầu tạm dừng việc bổ sung quy hoạch, thành lập mới các KKT, KCN trên cả nước cho đến khi có chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Bên cạnh đó rà soát, đánh giá tình hình thực hiện cơ chế, chính sách phát triển KCN, KCX, KKT, trên cơ sở đó, dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 29, trình Chính phủ xem xét, quyết định trong quý III/2012. |
Ngọc Anh