Hiện tượng khói mù dày đặc vây quanh TP. Hà Nội trong mấy ngày qua, nhất là từ đêm mùng 9 và đêm 12/6 đang làm ảnh hưởng không nhỏ tới tâm lý và sức khỏe của người dân. Lê Quý tôi phải đi tìm khói (hay thứ gọi là khói) để hỏi cho ra nhẽ!
- Khói ơi, khói ở đâu mà ra vậy làm bà con nội thành hắt hơi sổ mũi?
- Nhìn lại tôi cho kỹ xem rồi hẵng nói, hẵng gọi!
- Thì đúng là khói đây thôi!
- Giống khói không có nghĩa là khói...
- Thì thiên hạ thấy giống khói thì gọi là khói có sao chứ biết gọi là gì?
- Thiên hạ không có chuyên môn gọi thế nào cũng được nhưng người hiểu biết phải gọi cho đúng.
- Chuyện duy danh tên gọi có gì mà quan trọng vậy?
- Quan trọng quá đi chứ. Chính vì gọi chúng tôi là khói nên họ nghĩ ngay đến chuyện lửa vì "không có lửa làm sao có khói". Rất tiếc là cái lúc tưởng là khói đang bay là là trên đường phố lại chẳng có đám cháy nào thế là có người đổ tiệt cho bà con nông dân ngoại thành đốt rơm!
- Chắc ngày mùa xong rồi, bà con mới "Ngồi buồn đốt một đống rơm/Khói lên nghi ngút chẳng thơm chút nào/Khói bay lên tận Thiên tào/Ngọc Hoàng mới hỏi: Thằng nào đốt rơm?"
- Nhưng khói rơm khói rạ nếu có đốt cũng phải thơm mùi rơm rạ chứ đâu có làm ai hắt hơi sổ mũi!
- Vậy là cái gì?
- Nông dân vốn khổ rồi, xin đừng đổ oan thêm cho bà con. Nói như bà Nguyễn Lan Châu - Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Trung ương thì "Trên thế giới, các nước như Nhật và Úc cũng thường xuyên xuất hiện hiện tượng này. Đặc biệt ở Tokyo (Nhật Bản), khi nền nhiệt vượt quá 30oC đã xuất hiện mù quang hóa". Chắc chắn ở đấy không có chuyện đốt rơm rạ sau ngày mùa!
- Ừ thì không phải là khói nhưng cái thứ lờ lờ như sương như khói này là gì, ai sinh ra?
- Là những người chẳng phải nông dân đang sống trong thành phố sinh ra chứ còn ai nữa! Giời nóng, người ta sử dụng điều hòa hết công cỡ rồi ôtô, xe máy trên đường phố cùng thi nhau nhả khói thải nhiệt phì phì, dẫn đến hiện tượng mù quang hóa. Hiện tượng này xảy ra càng nhiều chứng tỏ không khí đang bị ô nhiễm nghiêm trọng. Người ở trong khu vực bị mù quang hoá có thể cảm nhận được mùi khét, tức ngực, khó thở, mệt mỏi...
- Chuyện khói rơm rạ vào thành phố hóa ra lại là chuyện Quýt làm Cam chịu?
- Lười nghĩ, thiếu trách nhiệm thì còn cần khói nhiều lắm để che cái dở của mình và đổ tội cho người khác!
- Như dân ta vẫn gọi là "tung hỏa mù" á?
- Tất nhiên.
- Nhưng việc khói xuất hiện trong thành phố vừa rồi?
- Đấy là sự nhắc nhở về chuyện ô nhiễm môi trường được cụ thể hóa mà thôi! Cũng may là chuyện đổ vạ cho bà con nông dân đốt rơm bị các nhà khoa học bác bỏ để được nhìn thẳng vào sự thật mà có biện pháp cải tạo thực trạng môi trường!
- Vậy chứ không phải khói thì các vị là gì?
- Các nhà khoa học gọi đấy là "bụi mù" do xe cộ và đốt than, dầu đã làm cho bầu trời Hà Nội không còn chịu đựng nổi. Hơn nữa, những thứ pha trong xăng dầu có tính độc hại lại quá cao...
- Vậy mong muốn của các vị lúc này?
- Khôi phục lại "bầu trời Hà Nội xanh" hình như chưa có trong chương trình kỷ niệm ngàn năm Thăng Long khi chỉ còn gần 500 ngày nữa là tới Đại lễ!
- Thế thôi ư?
- Và cuộc sống phải tìm ra những điều chưa tốt để khắc phục chứ đừng có vì những thứ gọi là "khói" mà hiểu lầm, trách móc nhau...
Lê Quý