Nằm trong Chiến lược Quốc gia Phòng, chống tác hại thuốc lá đến năm 2020, từ 1/5, Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá có hiệu lực. Trong đó nâng mức xử phạt đối với hành vi hút thuốc lá nơi công cộng, đặc biệt đối với hành vi: bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi; sử dụng người chưa đủ 18 tuổi bán thuốc lá; không treo biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi... sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 2 triệu đồng. Theo nhận định của nhiều chuyên gia, việc xử phạt sẽ gặp nhiều khó khăn. Các cơ quan chức năng nên làm từng bước, từng khu vực, đặc biệt tập trung tại khu vực trường học và khối bệnh viện...
Thuốc lá vây cổng trường
Theo khảo sát của phóng viên báo Sức khỏe&Đời sống, tại nhiều điểm trường học trên địa bàn Hà Nội, học sinh không mấy khó khăn để mua một bao thuốc lá ngay tại cổng trường học. Người bán hàng cũng chẳng mấy quan tâm khách hàng đã đủ 18 tuổi hay chưa. Chị Nguyễn Thúy Linh - chủ một cửa hàng tạp hóa trước cổng Trường THPT Kim Liên thừa nhận: Việc bán thuốc lá cho học sinh dù biết là vi phạm, tuy nhiên do nhu cầu của khách, lợi nhuận cùng với việc chưa từng bị xử phạt nên nhiều người vẫn coi đó là hoạt đông bình thường. Cháu Hoàng Vĩnh Tuy, học sinh lớp 8, Trường THCS Trưng Vương cho biết: Các anh chị lớp trên vẫn thường nhờ cháu đi mua thuốc lá về cho anh chị hút. Cháu chỉ việc chạy ra cổng trường là có thể mua được thuốc lá rồi, chẳng bị ai nhắc nhở hay bị phạt cả! Thầy giáo Phan Lâm Hỷ, Hiệu trưởng Trường THCS Phủ Lỗ (Sóc Sơn, Hà Nội) cho biết: Việc học sinh hút thuốc lá và sở hữu thuốc lá dễ dàng là một thực trạng khá phổ biến ở trong các nhà trường hiện nay. Theo thầy giáo Phan Lâm Hỷ: Để hạn chế tình trạng trên, trước hết Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp cùng lực lượng chức năng quản lý trên địa bàn cần chấm dứt việc bán hàng rong trước cổng trường học. Đối với học sinh trong trường, cần ký cam kết không hút thuốc lá trong trường học, đánh giá bậc hạnh kiểm đối với trường hợp vi phạm, lồng ghép nội dung tuyên truyền về tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe qua một số tiết học của Bộ môn Sinh học, Giáo dục công dân trong nhà trường; tăng cường công tác tuyên truyền về tác hại của việc hút thuốc lá. Nhưng trước hết, bản thân các thầy giáo trong trường cũng phải thực hiện tốt quy định không hút thuốc lá trong trường học để làm gương cho học sinh.
 |
Xử phạt là cần thiết
Dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo) đã nâng mức xử phạt (dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7), cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong các hành vi: Hút thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm; bỏ tàn, mẩu thuốc lá không đúng nơi quy định khi hút thuốc lá tại những địa điểm được phép hút thuốc lá...
Dự thảo cũng phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với hành vi sử dụng, mua hoặc bán thuốc lá khi chưa đủ 18 tuổi; phạt tiền từ 500.000 đồng đến 2 triệu đồng đối với một trong các hành vi: bán, cung cấp thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi; sử dụng người chưa đủ 18 tuổi bán thuốc lá; không treo biển thông báo không bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi... Nhiều chuyên gia y tế và luật sư cho rằng, sẽ gặp khó khăn vì việc vi phạm hút thuốc lá nơi công cộng ở nước ta rất phổ biến. Người có thẩm quyền xử phạt ít trong khi người vi phạm đông, diễn ra trên địa bàn rộng.
Các ý kiến cho rằng, việc xử phạt chỉ mang tính chất răn đe, sẽ hiệu quả hơn khi ý thức tự giác, nhận thức của người dân, đặc biệt là những người đang hút thuốc lá thay đổi.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế cho biết: Việc vi phạm các quy định về cấm hút thuốc lá nơi công cộng diễn ra nhiều, trên một địa bàn rộng, trong khi đó lực lượng có thẩm quyền xử phạt hành vi vi phạm này lại rất mỏng. Tuy nhiên, chúng ta vẫn triển khai trên tinh thần nhận thức, ý thức tự giác của mỗi người dân. Còn với việc xử phạt là cần thiết và mang tính chất răn đe, trên cơ sở đó chúng ta tăng cường công tác tuyên truyền mạnh mẽ đối với việc xử phạt này, tạo ra sức lan tỏa trong số đông người dân để người dân có ý thức chấp hành nghiêm hơn các quy định về xử phạt đối với hành vi hút thuốc lá nơi công cộng. Việc lựa chọn các hình ảnh cảnh báo trên bao thuốc lá cũng là một biện pháp để hạn chế số người hút thuốc lá. Theo quy định, đến tháng 8 tất cả các bao thuốc lá mềm phải in hình cảnh báo, đến tháng 12 tất cả các bao thuốc lá lưu hành ở Việt Nam đều phải in hình cảnh báo.
Hiện nay, một mặt chúng ta vẫn kiểm soát nghiêm ngặt việc sản xuất và nhập khẩu thuốc lá tại Việt Nam, mặc khác kết hợp với các cơ quan chức năng có chung đường biên giới để tăng cường giám sát hoạt động buôn bán mặt hàng này.
Hỏa Long