Những thói quen, cách suy nghĩ, các hiện tượng xã hội nổi bật đi vào âm nhạc mang một sắc thái hấp dẫn rất bình dân, đại chúng. Đặc biệt là giới trẻ, với sự đồng cảm khá sâu sắc đã mặc nhiên công nhận giá trị, tính thực tế của các ca khúc này.
Những trào lưu
Chọn đề tài gần gũi, quen thuộc là những thói quen, trào lưu trong nhịp sống thành thị đương đại, kết hợp với giai điệu vui tươi, trẻ trung, các ca khúc có một đời sống khá phong phú, phổ rộng, đặc biệt là trong cộng đồng giới trẻ. Đó là những ca khúc thể hiện tâm tình, sự phóng khoáng trong lột tả cảm xúc dân dã của các vấn đề thời sự thường ngày. Khán giả háo hức khi được thưởng thức những gì mắt thấy tai nghe hàng ngày bằng âm nhạc nôm na, hứng khởi nhưng không kém phần văn minh.
 Đồng Lan và Hà Okio. |
Cách đây vài năm, khi ca khúc Hotgirl của Mạnh Quân được anh và ca sĩ Hoàng Hải ra mắt đã tạo nên một cú sốc với một bộ phận giới trẻ. Động chạm vào một hiện tượng xã hội nổi bật, ca khúc đã không ngại ngần giãi bày quan điểm của phần đông mọi người, vì vậy, bên cạnh sự tức tối của các khổ chủ là hiệu ứng tuyệt vời, là sự đồng tình của các đối tượng khác nhau trong xã hội. Không chỉ phổ biến trong bộ phận khán giả bình dân, ca khúc đề tài trào lưu còn gây ấn tượng mạnh khi được biểu diễn trên các sân khấu lớn. Đó là Sài Gòn cà phê sữa đá (Hà Okio) và Hà Nội trà đá vỉa hè (Đinh Mạnh Ninh) trên sân khấu Bài hát Việt 2012. Màu sắc tươi vui, sinh động và mới lạ của những ca khúc này đã khiến khán giả tâm đắc và yêu thích.
Cũng đề cập tới hiện trạng chung của giới trẻ hiện nay là sống hời hợt, chán nản, thậm chí có xu hướng tự hủy hoại cuộc sống của mình vì áp lực xã hội, ca khúc Sợ chết của ca sĩ trẻ Đồng Lan đã đoạt giải Bài hát của tháng trong liveshow Bài hát Việt tháng 7/2012. Trau chuốt hơn về ca từ, Sợ chết đã khơi dậy niềm yêu đời, tha thiết với cuộc đời của những người trẻ trong xã hội. Thông điệp về sự quý trọng cuộc sống đã thật sự chạm tới trái tim mọi người.
Sự đồng cảm với tinh thần ca khúc
Vài ba năm về trước, ca khúc Radio của nhạc sĩ Hồ Hoài Anh được ca sĩ Hà Anh Tuấn thể hiện đã nhận được sự yêu mến của đông đảo khán giả. Đề cập tới thói quen nghe đài của đông đảo đại chúng, ca khúc thể hiện được sự hứng khởi, cảm tình với một thói quen thường ngày. Nắm bắt được âm nhịp sôi động và mới mẻ của một thói quen, nhạc sĩ và ca sĩ đã cùng thổi hồn vào ca khúc, khiến nó có một đời sống tinh thần hết sức nhịp nhàng, khơi gợi được sự đồng tình, hưởng ứng của người nghe nhạc.
Mới đây, MV Chém gió của nhạc sĩ Vũ Quốc Việt lại tiếp tục gây sốt trong cộng đồng giới trẻ vì có lượng truy cập rất lớn chỉ sau vài ngày được đưa lên mạng. Chạm tới một thói quen rất thường thức của giới trẻ là ngồi “chém gió” vỉa hè với bạn bè, Chém gió giống như một bản tin khá gãy gọn, ở đó thể hiện thái độ của tác giả đối với một sở thích đồng thời không đồng tình với một số biểu hiện tiêu cực của thói quen này.
Rõ ràng, đối với người sáng tác ca khúc có tâm huyết và nghiêm túc, vấn đề không nằm ở chỗ lựa chọn đề tài mà là cách đưa nội dung ca khúc của mình đến gần hơn với tâm tư, sự đồng cảm của khán giả. Điều này cũng giải thích vì sao một bộ phận người sáng tác nhạc chuyên chọn những đề tài vĩ mô nhưng ca khúc lại không thể có được một lượng khán giả vĩ mô. Ngược lại, những đề tài tưởng chừng như rất nhỏ nhặt trong cuộc sống, nếu được khai thác một cách khéo léo, văn minh sẽ nhận được sự hưởng ứng, đồng tình, yêu thích của khán giả. Đó không phải là một chiêu gây sốc mà chính là cách thể hiện thái độ sống của người sáng tác, vực dậy niềm tin yêu cuộc sống với giới trẻ vốn rất hoang mang giữa các lằn ranh giới hạn mong manh của cuộc sống đô thị. Các ca khúc đề tài trào lưu giới trẻ vì thế đã được cổ súy và có hẳn một đời sống rất sinh động trong chuyển động của âm nhạc hiện đại.
Ngữ Anh