Những thủ đoạn ngụy trang tinh vi ngay trước cổng trường học
Nếu chỉ nhìn qua, ít ai có thể ngờ rằng chiếc bút highlight màu sắc rực rỡ, thỏi son dưỡng môi nhỏ gọn, hộp tăm, cục tẩy, chiếc USB hay ổ sạc dự phòng nằm trong cặp sách của các em học sinh lại là những thiết bị thuốc lá điện tử chứa Nicotine nồng độ cao và vô số hóa chất độc hại.
Không còn giữ kiểu dáng hình chiếc tẩu hay điếu thuốc truyền thống, các nhà sản xuất và đối tượng buôn lậu thuốc lá điện tử thế hệ mới đã cố tình "thay hình đổi dạng" sản phẩm để dễ dàng đi qua mắt thường của cha mẹ và thầy cô.
Thực tế ghi nhận tại nhiều trường phổ thông trên địa bàn Hà Nội cho thấy, sự bùng nổ của các thiết bị ngụy trang này đang diễn ra vô cùng phức tạp. Chúng được thiết kế đánh trúng vào tâm lý thích sự độc lạ, tò mò và ngộ nhận về cái gọi là "phong cách sành điệu" của lứa tuổi thanh thiếu niên.
Không chỉ dừng lại ở kiểu dáng tinh vi, các kênh phân phối thuốc lá điện tử còn thiết lập một "ma trận" ẩn nấp trên không gian mạng. Mọi giao dịch chủ yếu diễn ra qua các hội nhóm kín trên Zalo, Facebook, Telegram với phương thức giao hàng siêu tốc bằng dịch vụ ship nhanh.
Suốt thời gian dài, bên ngoài nhiều ngôi trường, thuốc lá điện tử được bán lén lút tại các quán nước, tiệm tạp hóa nhỏ lẻ. Nhằm xóa bỏ cảm giác e ngại và độc hại, tinh dầu thuốc lá điện tử được bổ sung hàng trăm loại hương vị thu hút như trái cây nhiệt đới, kẹo ngọt, trà sữa... biến việc hút thuốc thành một "trò chơi hương vị" đầy cạm bẫy.
Thuốc lá điện tử thu hút đông đảo các bạn trẻ bởi sự "độc lạ".
Tiếng nói từ người trong cuộc: Mối lo ngại của phụ huynh và thầy cô
Chứng kiến làn sóng xâm nhập âm thầm nhưng dữ dội của thuốc lá điện tử vào không gian học đường, những người làm công tác giáo dục và các bậc phụ huynh không khỏi trăn trở.
Sự lo âu ấy không chỉ dừng lại ở mặt lý thuyết mà đã hiện hữu ngay trong từng giờ lên lớp, từng nếp sinh hoạt gia đình.
Nói về những khó khăn trong việc phát hiện và quản lý học sinh, cô giáo Đỗ Bích Hạnh - giáo viên Trường THCS Nguyễn Công Trứ, TP Hà Nội chia sẻ: "Nhà trường rất nỗ lực để có thể giúp các bạn học sinh. Tuy nhiên, nhà trường chỉ quản lý học sinh trong thời gian các bạn ở trường, còn khi về nhà thì các bạn học sinh là thuộc quyền quản lý của gia đình. Chính vì vậy, nhà trường rất cần gia đình có sự chung tay, nỗ lực giúp đỡ. Tôi hy vọng trong thời gian tới các gia đình và nhà trường sẽ phối kết hợp chặt chẽ hơn nữa trong cái việc mà tuyên truyền về tác hại của thuốc lá điện tử cho các con".
Ở góc độ gia đình, trước ma trận hàng hóa trôi nổi và các lời mời mọc tinh vi trên mạng xã hội, các bậc cha mẹ cũng mang gánh nặng tâm lý. Anh Nguyễn Trường Giang - phụ huynh học sinh tại Hà Nội bộc bạch về góc nhìn và trách nhiệm của người làm cha làm mẹ: "Đối với bậc phụ huynh, chúng tôi cũng sẽ phải là sát sao hơn, quản lý các con chặt hơn, gần gũi quan tâm và chia sẻ để các con phân biệt được tác hại nghiêm trọng của thuốc lá điện tử".
Ngay chính các em học sinh - những người trực tiếp đối mặt với cạm bẫy này mỗi ngày cũng nhận ra mức độ tàn phá nghiêm trọng của thuốc lá điện tử đối với bạn bè đồng trang lứa.
Em Nguyễn Thế Đức - học sinh Trường THCS Nguyễn Công Trứ, TP. Hà Nội chia sẻ: "Theo con biết, hiện tại trường con có khá là nhiều bạn đang sử dụng thuốc lá điện tử. Thuốc lá điện tử gây tác hại nhiều cho các bạn học sinh, cho nên chúng con sẽ làm slide, video để tuyên truyền phòng, chống hút thuốc lá điện tử trong trường học".
Đồng tình với bạn học, em Bùi Minh Trang - học sinh Trường THCS Nguyễn Công Trứ, TP. Hà Nội cũng thể hiện quyết tâm của thế hệ trẻ trong việc đẩy lùi khói thuốc độc hại: "Bọn con đã lên kế hoạch với rất nhiều ý tưởng để tuyên truyền, nhằm phòng, chống và nêu rõ những cái tác hại của thuốc lá điện tử để cho các bạn không sử dụng thuốc lá điện tử nữa".
Không chỉ giáo viên, phụ huynh, nhiều học sinh cũng ý thức được những tác hại to lớn của thuốc lá điện tử.
Nghị quyết 173: Chính thức cấm thuốc lá điện tử từ năm 2025
Trước thực trạng các đối tượng buôn bán lợi dụng kẽ hở để ngụy trang và lén lút tuồn thuốc lá điện tử vào môi trường học đường, sự ra đời của Nghị quyết 173/2024/QH15 là một bước ngoặt thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Nhà nước.
Nghị quyết 173 đã trở thành hành lang pháp lý nghiêm khắc, quy định cấm toàn diện đối với thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Khung pháp lý này nghiêm cấm triệt để mọi hành vi: Sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển và sử dụng các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới.
Nghị quyết 173 siết chặt chế tài xử phạt, coi việc ngụy trang, buôn bán lén lút thuốc lá điện tử cho người chưa thành niên và học sinh là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Mọi trường hợp vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính với mức tiền rất cao, tịch thu và tiêu hủy toàn bộ tang vật; đối với các vụ việc có tổ chức, quy mô lớn hoặc chứa chất cấm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự khắt khe.
Nghị quyết 173 là cơ sở pháp lý quan trọng để lực lượng chức năng phối hợp cùng nhà trường và gia đình bóc gỡ các đường dây ngụy trang, quét sạch các điểm bán lén lút quanh cổng trường, trả lại môi trường trong lành và an toàn cho học sinh.
