Khi thế giới vô cực

Quốc tế
Theo báo cáo của Cơ quan Tình báo quốc gia Mỹ (DNI), trong trung hạn, quốc gia có ảnh hưởng lớn trên thế giới không phải là Hoa Kỳ, cũng không phải là Trung Quốc,

(SKDS) - Theo báo cáo của Cơ quan Tình báo quốc gia Mỹ (DNI), trong trung hạn, quốc gia có ảnh hưởng lớn trên thế giới không phải là Hoa Kỳ, cũng không phải là Trung Quốc, có điều chắc chắn đây là một thế giới "hậu phương Tây" và vô cùng khác biệt so với thế giới hiện nay. Nỗi sợ lớn nhất là trật tự do phương Tây lãnh đạo chấm dứt, nhưng không dẫn đến sự ra đời của một thế giới đa cực, mà là một thế giới "vô cực, không có hình mẫu, không có các lực lượng bảo vệ trật tự chung". Một thế giới như vậy là thế giới "đại hỗn loạn".

Tác giả chính của công trình nghiên cứu được thực hiện trong vòng 4 năm này là nhà phân tích Matthew Burrows. Ông nhấn mạnh đến thời điểm hiện nay của thế giới là một bước ngoặt lịch sử, tương đương với những thời điểm trong quá khứ, như năm 1789, 1848, 1919, 1945 và 1989. Ông Matthew Burrows ghi nhận: "Một thế giới đơn cực do Mỹ thống trị sau khi Liên Xô sụp đổ đã chấm dứt. Sự suy thoái kinh tế của Hoa Kỳ là không thể tránh khỏi và đã diễn ra. Về sức mạnh tổng thể - GDP, cư dân, chi phí quân sự, đầu tư công nghệ, châu Á đều vượt qua Bắc Mỹ và châu Âu". Việc một thành viên của cơ quan tình báo quốc gia Mỹ đưa ra nhận định về "sự suy tàn" của Hoa Kỳ, dù chỉ là tương đối, là một điểm mới, tự nó đã là điều đáng chú ý.

Tuy nhiên, chuyên gia tình báo Mỹ cũng khẳng định, không có nước nào khác, kể cả Trung Quốc có thể chiếm lĩnh vị trí của Hoa Kỳ. Trung Quốc tiếp tục mạnh lên nhưng với tốc độ chậm hơn, với sự bất trắc của những năng động nội tại.

Khi thế giới vô cực 1
 Một thế giới đơn cực do Mỹ thống trị đã chấm dứt.

Nhà phân tích chiến lược kêu gọi chính quyền Mỹ tạo điều kiện cho các hợp tác để giữ được vị trí lãnh đạo trong một thế giới ngày càng trở nên phân tán, bởi sự suy sụp hay việc Hoa Kỳ rút ra bất ngờ có thể gây ra "tình trạng vô chính phủ toàn cầu kéo dài" trong bối cảnh châu Âu, Nga và Nhật Bản đều tiếp tục suy yếu.

Sự phân tán ngày càng lớn của các quốc gia là một trong bốn "xu thế lớn" được báo cáo kể trên rút ra. Một xu thế lớn khác là "quyền lực ngày càng lớn của các cá nhân" trong một hệ thống quốc tế mới, nhờ "sự tăng trưởng kỳ diệu của giai cấp trung lưu", nhờ cuộc cách mạng công nghệ tin học. Về mặt nguyên tắc, tầng lớp này có khả năng mang lại những thay đổi tích cực.
 
Tuy nhiên, chuyên gia Mỹ cũng nhấn mạnh đến những nguy hiểm tiềm tàng, gắn liền với khả năng gây khó khăn cho các định chế Nhà nước, ví dụ qua tấn công tin tặc. Tình trạng dân cư già đi ở nhiều nước phát triển và giới trẻ ít có khả năng tìm được việc làm đặc biệt tại vùng Cận Đông, là xu thế lớn thứ ba. Xu thế cuối cùng được báo cáo tổng kết là xung đột gia tăng xung quanh việc tranh chấp các tài nguyên như lương thực, thực phẩm, nước và năng lượng. Trong bức tranh đen tối này, việc Hoa Kỳ khẳng định được sự độc lập về năng lượng là "một điểm sáng".
 
Bên cạnh các xu thế lớn, chuyên gia Mattew Burrows cũng làm nổi lên những bất định gây lo ngại, đặc biệt là "biến đổi khí hậu". Bên cạnh đó, sự sụp đổ của khu vực đồng euro, nếu xảy ra sẽ có hậu quả nghiêm trọng hơn là sự phá sản của Ngân hàng Lehman Brothers. Ngược lại, việc Iran từ bỏ tham vọng hạt nhân có thể tạo ra thay đổi lớn tại Cận Đông. Chuyên gia tình báo Hoa Kỳ khuyến cáo, Chính phủ phải hành động bởi vì trong quá khứ nhiều đế chế tự tin rằng bất khả chiến bại đã bị sụp đổ và Hoa Kỳ không thể hài lòng ở vị trí thứ 31/63 thế giới về giáo dục phổ thông và đứng hàng thứ 26 về khoa học.
 

Tổng thống Pháp và Thủ tướng Đức vừa giáng vào EU một đòn mạnh. Tổng thống Hollande và Thủ tướng Merkel "đã quyết định chôn vùi cuộc tranh luận mang tính chiến lược về tương lai của châu Âu". Thực tế là hai lãnh đạo Pháp và Đức đã lùi thời hạn tranh luận về dự án Liên hiệp kinh tế và tiền tệ châu Âu mới đến sau thời điểm tháng 6/2014. Trước đó, nhóm 27 nước đã cam kết sẽ ra được một lộ trình trước khi năm 2012 kết thúc để hướng đến một châu Âu hội nhập mật thiết hơn. Tuy nhiên, vì những bất đồng xung quanh một dự án Liên bang châu Âu mới, Pháp và Đức đã chọn giải pháp "con đà điểu" để tránh đối mặt với thực tại. Về phần Đức, sở dĩ có quyết định này là vì đảng Cầm quyền của Thủ tướng Merkel đang bước vào giai đoạn tranh cử và không muốn mạo hiểm, trong khi đó, về phía Pháp, Tổng thống Hollande không muốn tạo cơ hội cho những chia rẽ vốn có trong đa số cầm quyền có dịp sống dậy.

Song Minh (Theo Liberation)

Ý kiến của bạn