Khi bước chân ra khỏi nhà, đến đoạn đường nào, khu phố nào cũng thường gặp tấm biển có chữ “tự quản”: Đoạn đường tự quản của Hội Cựu chiến binh, của Hội Phụ nữ, của Đoàn Thanh niên phường... Tấm biển còn là sự hãnh diện của mỗi đoàn thể đứng ra tự quản ở nơi ấy. Không thể phủ nhận, lâu nay đã có một phong trào tự quản của quần chúng thực sự mang lại diện mạo mới cho phố phường hay thôn xóm. Và cũng có nhiều nơi phong trào đã đi vào chiều sâu như ở Nhơn Trạch (TP. Bến Tre), 15 năm liền tổ nhân dân tự quản hoạt động rất hiệu quả, trở thành một điểm sáng về xây dựng bộ mặt phố phường mới. Nhiều phố phường và nông thôn thuộc tỉnh Thanh Hóa khá thành công với các phong trào Khu dân cư xanh, sạch đẹp; Xã phường an toàn và trong sạch môi trường... Ở những nơi đó, tấm biển “tự quản” dưới con mắt người đi đường là tấm “bằng danh dự” được nể trọng.
Nhưng sự đời vẫn hay có cắc cớ. Ở đâu không biết chứ nơi tôi cư trú (một phường thuộc quận Thanh Xuân, Hà Nội) cũng trưng biển “tự quản” được hơn một năm nay. Trên địa bàn, tệ nạn vẫn thường xảy ra; xây nhà trái phép, đội quy tắc đến phạt cho tồn tại và nghiễm nhiên nhà trái phép mọc lên như nấm sau mưa rào; hàng quán, biển hiệu quảng cáo mặc nhiên tràn ra vỉa hè gây ách tắc giao thông, công an, dân phòng đến dẹp một thời gian lại đâu vào đấy. Thế rồi, vừa qua tôi có dịp đi nghỉ mát ở Vịnh Hạ Long, đến chơi nhà một cựu chiến binh, bạn cùng đơn vị ngày xưa ở khu vực Bãi Cháy, đúng lúc nhà bạn có chuyện không may. Cái xe máy mới sắm của cô con dâu ông bạn đi làm về chưa kịp dắt vào nhà, vừa để ngoài cổng, khóa càng hẳn hoi đã không cánh mà bay! Trớ trêu là biển “Đoạn đường tự quản của...” gắn sát cửa nhà ông. Tôi tế nhị không dám hỏi về tình hình an ninh trật tự ở đây, như hiểu ý tôi, ông bạn đã nói thẳng: Trưng biển cũng phần nhiều là hình thức. Riêng khu vực này trong vòng 2 tháng nay đã xảy ra 3 vụ mất xe. Mới đây vào lúc nửa đêm, bọn xã hội đen thanh toán nhau, tiếng dao, côn chan chát, các nhà đều đóng cửa nín thở nhìn ra; lúc Cảnh sát 113 đến được thì chúng đã rút hết, trên mặt đường còn đọng mấy vệt máu. Chuyện tôi cận mục sở thị là vậy, nhìn rộng ra trên tivi hay các trang an ninh của báo viết, báo mạng vẫn thường đưa tin những vụ việc tiêu cực, hành vi phản cảm diễn ra hàng ngày trên nhiều đường phố, làng quê. Ở không ít nơi xảy ra vụ việc tiêu cực đó đều có trưng tấm biển “tự quản” cả.
Mong sao mỗi khi tấm biển được trưng lên, không đơn thuần chỉ để cho “bằng chị bằng em”, mà thực sự là một dấu ấn tốt đẹp, cùng lời nhắc nhở mọi người cần có ý thức tuân thủ đạo đức, pháp luật. Đằng sau mỗi tấm biển là cả một phong trào thực chất, lâu bền.
Phạm Quang