Náo nhiệt, rộn ràng bầu Tổ trưởng Tổ dân phố
Những ngày đầu tháng 11/2026, không khí bầu Tổ trưởng Tổ dân phố (TDP) lan tỏa khắp các khu dân cư phường Hải An. Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP và chỉ đạo của UBND thành phố Hải Phòng, nhiệm kỳ Tổ trưởng tổ dân phố được thống nhất là 5 năm. Thành phố cũng yêu cầu chủ động tạo nguồn để từng bước chuẩn hóa, trẻ hóa đội ngũ.
Ngày 8/11, tại TDP Tràng Cát 4, chị Phạm Thị Kim Dung (32 tuổi) trúng cử Tổ trưởng với hơn 61% số phiếu bầu, trở thành nữ Tổ trưởng đầu tiên của TDP. Chị là mẹ của hai con nhỏ và gắn bó công tác Bí thư Đoàn TDP hơn 10 năm qua.
Nữ Tổ trưởng TDP Tràng Cát 4 Phạm Thị Kim Dung (áo đen) nhận được sự ủng hộ cao và tin tưởng từ người dân. Ảnh: ML
Tháng 6/2026, cấp ủy Chi bộ TDP Tràng Cát 4 mời chị làm Tổ trưởng lâm thời vì khu dân cư cần lực lượng trẻ. Chị chần chừ vì lo không đủ sức, băn khoăn chuyện chăm con, nhưng được gia đình ủng hộ, bố mẹ đẻ nhận đỡ đần việc nhà.
"Mọi việc đến như cơ duyên", chị Dung tâm sự. Tốt nghiệp Trường Cao đẳng Hàng Hải, chị làm kế toán hơn 2 năm ở công ty tư nhân rồi lấy chồng, sinh con và làm Bí thư Đoàn TDP. Tháng 6/2026, các cô bác trong cấp ủy Chi bộ TDP Tràng Cát 4 đặt vấn đề mời chị làm Tổ trưởng lâm thời vì cần lực lượng trẻ. Chị chần chừ vì không biết mình có làm được không, lại lo các con còn quá nhỏ, cần cha mẹ chăm sóc. Sau nhiều lần vận động, cả gia đình đều tán thành, bố mẹ đẻ ở sát cạnh nhận chăm các cháu để chị an tâm công việc.
Ngày đầu nhận nhiệm vụ, chị phải đọc điếu văn cho một đám hiếu, việc thường do các bác Tổ trưởng lớn tuổi đảm nhiệm. Chị lúng túng vì còn trẻ, chưa làm bao giờ. Nhờ các bậc tiền nhiệm hướng dẫn tận tình, chị hoàn thành an toàn, dù giọng đọc chưa thật phù hợp không khí tang lễ.
Vào việc, chị mới biết Tổ trưởng phải xử lý rất nhiều việc: từ chuyện khóc (đám hiếu) đến chuyện cười (đám cưới), vợ chồng trong xóm cãi nhau, thanh thiếu niên đánh nhau, tai nạn, ô nhiễm… Gần 2 tháng chị mới thích nghi. Điều chị lo lắng nhất khi nhận công việc này là không được người dân ủng hộ. Nhưng với sự tin tưởng của đông đảo người dân, chị Dung đã trúng cử Tổ trưởng TDP Tràng Cát 4.
Công việc vất vả, chiếm nhiều thời gian nhưng bù lại cho chị có thêm mối quan hệ và cơ hội giúp được nhiều người hơn.
Nhiều phen "Khóc dở, mếu dở" của Tổ trưởng dân phố 9X
Cùng thế hệ 9X, gắn bó với công tác Đoàn tại TDP hơn 10 năm, từ 1/7/2026 anh Đinh Trường Quang Anh (SN 1992, TDP Kiều Sơn) làm Tổ trưởng lâm thời. Qua 5 tháng, anh thừa nhận công việc nhiều, thời gian không thể chủ động bởi bất cứ giờ nào, nắng hay mưa, sáng sớm hay đêm khuya..., khi có việc Tổ trưởng phải có mặt để giải quyết.
Với người trẻ, có thể thuận về kỹ năng ứng dụng công nghệ, trí nhớ tốt hơn, đi lại nhanh hơn... nhưng việc ứng xử giao tiếp trong cộng đồng, đặc biệt với người lớn tuổi..., phải học hỏi, rèn luyện nhiều. May nhờ các bậc tiền nhiệm luôn bảo ban tận tình, giờ anh đã tự tin xử lý tình huống.
Những tháng đầu nhận công việc này, anh gần như không còn thời gian cho gia đình. Anh đặt mục tiêu trong 2 tháng phải nhớ thông tin, địa chỉ, hoàn cảnh của 80% hộ dân trong khu. Là người gốc Kiều Sơn, quanh anh phần lớn là người làng, họ hàng nên việc nắm địa bàn diễn ra khá thuận lợi. Dù vậy, vẫn có những tình huống khiến anh "khóc dở, mếu dở", phải nhờ đến lực lượng an ninh, cựu chiến binh, hội phụ nữ, đoàn thanh niên khu phố ...hỗ trợ.
Tổ trưởng lâm thời TDP Kiều Sơn Quang Anh (bên trái) nhiệt tình hướng dẫn, giúp người dân cài và hướng dẫn cách sử dụng eTax mobile. Ảnh: ML
Một lần nhận tin từ người dân báo, có vợ chồng nhà chị B mâu thuẫn, nguy cơ xô xát cao, anh vội vã đến khuyên giải, trấn an. Nào ngờ vừa thấy vị Tổ trưởng TDP trẻ măng bước vào, người chồng hất hàm, chỉ tay ra cửa, quát lớn "Chuyện nhà tôi, không cần các ông bà can thiệp!"
Đợt cao điểm hướng dẫn người dân cài eTax Mobile khiến anh "khủng hoảng" hơn. Nhiều cuộc điện thoại từ người dân gọi đến dồn dập, chất vấn; thậm chí có người đến tận nhà như hỏi tội: "Tại sao tôi nộp tiền thuế đất phi nông nghiệp mà hệ thống vẫn báo nợ?", "TDP đã thu tiền thuế đất hàng năm, sao giờ vẫn báo nợ thuế?" v.v...
Rồi có người cần xin xác nhận của Tổ trưởng cho trường hợp cá nhân nhưng khi liên lạc thấy anh chưa về xử lý kịp đã tỏ ý "mắng mỏ" như thể lơ là công việc. Ban đầu anh giận lắm nhưng sau hồi trấn tĩnh, hiểu cảm xúc của người dân, đặc biệt họ chưa hiểu hết vai trò, chức năng nhiệm vụ của Tổ trưởng tổ dân phố nên anh đã bỏ qua.
Sau khi được anh giải thích Tổ trưởng Tổ dân phố chỉ là người hoạt động không chuyên trách ở tổ dân phố, thực hiện nhiệm vụ theo Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/5/2026 của Chính phủ, trong đó có nhiệm vụ hỗ trợ chính quyền cấp xã/ phường, các ban, ngành, đoàn thể triển khai chủ trương, chính sách đến người dân; không phải việc gì Tổ trưởng TDP cũng làm được; hoặc những việc vượt quá thẩm quyền, Tổ trưởng có trách nhiệm tiếp nhận, phản ánh và đề nghị chính quyền cấp xã/phường xem xét, giải quyết theo quy định..., nhiều người đã hiểu và chia sẻ.
Vị tổ trưởng 9X này cũng thừa nhận, mình chưa xử lý tốt quỹ thời gian trong công việc và gia đình. Kể từ khi vào vai Tổ trưởng dân phố, anh gần như xao nhãng việc chăm con, ít có dịp đưa các con đi chơi như trước. Ngay cả sang thăm bố mẹ vợ, nhà chỉ cách chưa đầy một cây số, cũng thành chuyện hiếm hoi. Việc con rể vắng mặt suốt 2 tháng liền khiến hai cụ thắc mắc: "Hay nó trách cứ, giận dỗi gì chúng ta?"
Tổ trưởng Quang Anh chia sẻ rằng, công việc dù bận trăm bề nhưng anh cũng hứng thú với nó bởi qua công việc, anh được tiếp xúc nhiều người, có cơ hội giúp đỡ họ. Với người trẻ, có thể ứng dụng công nghệ nhanh, trí nhớ tốt hơn các bác lớn tuổi nhưng bề dày kinh nghiệm trong xử lý vẫn luôn cần học hỏi các bậc tiền nhiệm. Bởi thế, dù chỉ thời gian ngắn tiếp cận và đồng hành cùng tổ dân phố, anh đã nhận được sự tin tưởng, yêu mến, ủng hộ của rất nhiều người.
Bà Vũ Thị Mừng, 69 tuổi, Phó Ban công tác Mặt trận TDP Tràng Cát 4, cho rằng lúc này đưa các bạn trẻ vào vị trí Tổ trưởng là hoàn toàn thích hợp, bởi thế hệ trẻ tiếp cận công nghệ tốt hơn, lĩnh hội chính sách nhanh hơn, nhớ tốt hơn và triển khai bài bản hơn. Kinh nghiệm ứng xử hôm nay có thể chưa có, nhưng qua thực tiễn và sự giúp sức của bậc tiền nhiệm, các bạn sẽ làm tốt.
"Qua thực tiễn gần 5 tháng làm việc với các bạn trẻ, tôi thấy hiệu quả tốt hơn rất nhiều so với thế hệ cao tuổi chúng tôi", bà nói.
Quy định tiêu chuẩn Tổ trưởng Tổ dân phố
Đại diện Ban Văn hóa Xã hội phường Hải An, Hải Phòng cho biết: Tính đến thời điểm này, toàn phường đã có 15/40 tổ dân phố thực hiện xong bầu Tổ trưởng Tổ dân phố. Đáng chú ý, trong số này có khá nhiều nhân sự trẻ, khoảng trên dưới 30 tuổi; từng gắn bó với TDP nhiều năm qua từ vai trò Đoàn đến công tác Hội. Theo kế hoạch, hoạt động bầu Tổ trưởng Tổ dân phố của phường sẽ vào ngày 25/11/2026.
Lợi thế của người trẻ khi vào "ghế" Tổ trưởng TDP ở Hải Phòng là ứng dụng công nghệ nhanh, trí nhớ tốt, xử lý công việc nhanh... Ảnh: ML
Trước đó, ngày 09/10/2026, UBND phường Hải An xây dựng kế hoạch triển khai bầu Tổ trưởng Tổ dân phố (nhiệm kỳ 2025-2030). Theo đó, UBND phường chủ trì, phối hợp Ban Thường trực Ủy ban MTTQ xác định ngày họp của từng tổ, xây dựng lịch triển khai, hướng dẫn nghiệp vụ và tổ chức triển khai và hoàn thành kế hoạch trước ngày 15/10/2026.
Theo Quy định tiêu chuẩn, nhiệm vụ và việc quản lý, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng đối với người hoạt động không chuyên trách và người tham gia hoạt động ở thôn, tổ dân phố trên địa bàn của UBND TP Hải Phòng, ngoài việc bảo đảm tiêu chuẩn theo Điều 7 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP (tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố), Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:
Về độ tuổi: Tại thời điểm bầu hoặc chỉ định lần đầu, không quá 65 tuổi.
Về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Từ trung cấp trở lên; ưu tiên người có trình độ cao hơn.
Về trình độ tin học: Có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin (soạn thảo văn bản, sử dụng phần mềm quản lý, hệ thống thông tin phục vụ hoạt động của chính quyền cấp xã, các ứng dụng điện tử và nền tảng số cơ bản có liên quan) để triển khai nhiệm vụ tại thôn, tổ dân phố.
Trường hợp tại thời điểm UBND cấp xã/phường ra quyết định công nhận mà Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố chưa đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và trình độ tin học, người này phải đạt chuẩn trong vòng 36 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực thi hành. Hết thời hạn trên mà chưa đạt chuẩn, cơ quan có thẩm quyền sẽ cho thôi làm nhiệm vụ theo quy định.
Theo hướng dẫn của Sở Nội vụ Hải Phòng, người trúng cử phải được trên 50% tổng số đại diện hộ gia đình tán thành; nếu cuộc họp không đủ đại diện hộ để đạt tỷ lệ này, địa phương phát phiếu lấy ý kiến hộ gia đình. Trong 5 ngày làm việc, hồ sơ gửi UBND và Mặt trận cấp xã; UBND cấp xã công nhận kết quả hoặc quyết định bầu lại, và Tổ trưởng chính thức hoạt động khi có quyết định công nhận. Toàn bộ quy trình bảo đảm sự lãnh đạo của cấp ủy, sự phối hợp của Ban Công tác Mặt trận, quản lý của UBND cấp xã và quyền làm chủ trực tiếp của nhân dân.
