Trong nền kinh tế mở hiện nay, khi hội nhập ngày càng sâu rộng, ngoại hối là vấn đề tối hệ trọng của nền kinh tế quốc gia. Nước ta đã có pháp lệnh về quản lý ngoại hối, trong đó quy định không được sử dụng ngoại tệ trong giao dịch kinh tế trong nước. Thế nhưng đồng tiền nước ngoài vẫn trôi nổi trên thị trường tự do và trong nhiều giao dịch buôn bán như nhà cửa, xe cộ, máy móc... người ta vẫn thanh toán với nhau bằng USD. Pháp lệnh đã có nhưng việc mua bán ngoại tệ trên thị trường tự do vẫn rất công khai và dễ dàng ngoài việc ảnh hưởng đến nền kinh tế quốc gia, lòng tự tôn về đồng tiền nội tệ còn là tính nghiêm minh của pháp luật đang bị xâm phạm.
 Pháp lệnh Quản lý ngoại hối phải được thực hiện quyết liệt. |
Thực tế đang có sự chênh lệch về giá quy đổi ngoại tệ/nội tệ giữa Ngân hàng Nhà nước với thị trường tự do. Nếu điều chỉnh tỷ giá ngân hàng bằng với tỷ giá thị trường tự do, thị trường tự do sẽ khó mà sống được. Các địa điểm thu đổi ngoại tệ sẽ chuyển về cho Ngân hàng Nhà nước vì sẽ không bán được cho các đầu mối khác. Đối với người dân, ngoại tệ chỉ để lưu giữ, không phải là phương tiện thanh toán tiêu dùng hằng ngày. Thế nhưng khi ngoại tệ trên thị trường tự do không được kiểm soát sẽ dẫn đến việc có nhiều người "lướt sóng" mua vào bán ra theo kiểu đầu cơ khiến tiền VND càng thêm mất giá. Tiền mất giá thì giá hàng hóa tăng lên tác động trực tiếp đến những người dân nghèo.
Bên cạnh mặt quản lý nhà nước về ngoại hối, cả xã hội cũng nên "xắn tay" vào vì đồng tiền Việt của chúng ta. Các thông tin về quảng cáo với giá bằng ngoại tệ có thể thấy ở khắp các thông tin đại chúng, thậm chí trên cả truyền hình Trung ương liệu có vi phạm Pháp lệnh Quản lý ngoại hối mà sao vẫn thấy nhan nhản xuất hiện. Các thông tin về giá trị các dự án của Chính phủ, các chính sách kích cầu của Nhà nước đều được tính bằng USD sao không thể chuyển sang bằng tiền Việt? Các doanh nghiệp lên kế hoạch, ký hợp đồng cũng bằng USD vậy các cơ quan quản lý cũng chấp nhận là sao? Ngay trên lãnh thổ Việt Nam mà các cơ quan nhà nước của chúng ta cũng tính toán giao dịch bằng USD thì dân sao không có thói quen thanh toán những dịch vụ mua bán lớn bằng ngoại tệ!
Không nói đâu xa, sang Thái Lan du lịch thôi nếu bạn có tiền USD cũng thật vất vả trong chuyện đổi sang tiền "bạt" vì muốn đổi không phải chỗ nào cũng có và tìm được chỗ đổi cũng phải trình hộ chiếu chứ không dễ dàng như ở ta. Nhiều người có dịp đến Nhật Bản hay Hàn Quốc và phải đổi tiền USD ra nội tệ của họ để tiêu dùng cũng gặp phải nỗi vất vả và nhiêu khê khi làm thủ tục đổi tiền như thế để thấy các nước có nền kinh tế thị trường họ bảo vệ tiền tệ như thế nào.
Theo tôi, nên thực hiện Pháp lệnh Quản lý ngoại hối một cách quyết liệt, thậm chí có thể bắt và tịch thu toàn bộ số ngoại tệ giao dịch trái phép trong một thời gian hẳn thị trường sẽ ổn ngay lập tức, không cần đến những chính sách vĩ mô vi mô nọ kia. Luật cần nghiêm và làm đúng từ người có trách nhiệm cao nhất. Cạnh đó, cần giáo dục tuyên truyền về lòng tự tôn dân tộc qua việc sử dụng đồng tiền Việt. Chúng ta luôn muốn thế giới công nhận là một nước có nền kinh tế thị trường toàn diện. Nhưng là kinh tế thị trường sao được nếu như đồng tiền Việt Nam (mạch máu của nền kinh tế) lại không được thị trường thế giới công nhận.
Có lẽ nước ta là nước hiếm hoi trong khu vực và trên thế giới để ngoại tệ tự do trao đổi mua bán trên thị trường và phải chăng đây cũng là việc phải cần làm ngay?
Đức Trí