Bộ Giáo dục và Đào tạo (Bộ GD&ĐT) vừa tổ chức Hội nghị triển khai góp ý dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư, với sự tham gia của đại diện nhiều trường đại học trên cả nước theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Theo dự thảo, các trường đại học được tự chủ bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư gắn trực tiếp với vị trí việc làm, nhiệm vụ và nguồn lực của cơ sở đào tạo. Đáng chú ý, các trường được chủ động tổ chức một hoặc nhiều đợt tuyển chọn trong năm thay vì gò bó theo đợt cố định hằng năm như trước.
Đóng góp ý kiến từ khối ngành Sức khỏe và các cơ sở đào tạo
Tại hội nghị, đại diện các cơ sở giáo dục đại học đồng thuận, đánh giá cao dự thảo đã được chuẩn bị công phu, chặt chẽ; đồng thời đóng góp nhiều kiến nghị thiết thực xuất phát từ thực tiễn đào tạo và nghiên cứu.
GS.TS Trần Huy Thịnh, Trường Đại học Y Hà Nội. Ảnh: MOET
Đặc biệt, đóng góp ý kiến từ góc độ khối ngành đặc thù, GS.TS Trần Huy Thịnh (Trường Đại học Y Hà Nội) cho biết: Lĩnh vực Sức khỏe có những đóng góp lớn về nghiên cứu khoa học, đào tạo và phục vụ cộng đồng; chất lượng, tỷ lệ trích dẫn và sức ảnh hưởng của các công bố khoa học trong lĩnh vực này tương đương với khối ngành 1. Vì vậy, đề nghị ban soạn thảo cân nhắc xếp nhóm ngành Sức khỏe vào nhóm ngành 1 và nâng hệ số áp dụng tương ứng với nhóm ngành này.
Bên cạnh đó, GS.TS Trần Huy Thịnh cũng đề nghị ban soạn thảo lượng hóa tối đa những nội dung có thể định lượng, hạn chế các quy định mang tính định tính nhằm tránh thắc mắc, khiếu nại khi nhiều ứng viên cùng cạnh tranh một vị trí việc làm.
Ý kiến từ đại diện các cơ sở đào tạo khác cũng tập trung vào một số vướng mắc thực tiễn. PGS.TS Hoàng Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội kiến nghị ban soạn thảo xem xét bổ sung các kết quả về văn bằng sáng chế, đổi mới sáng tạo vào tiêu chuẩn tối thiểu.
Trong khi đó, đại diện Đại học Đà Nẵng, GS.TS Bùi Văn Ga đề nghị không giới hạn ngoại ngữ trong một số ngôn ngữ cụ thể mà mở rộng theo yêu cầu chuyên môn từng ngành, đồng thời quy định rõ thời hiệu tiếp nhận thông tin phản ánh trước thời điểm họp hội đồng để bảo vệ quyền lợi ứng viên.
Sẽ ban hành trong tháng 11, tạo động lực cạnh tranh lành mạnh
Sau khi ghi nhận nhiều góp ý từ các chuyên gia, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn cho biết, ban soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa để hoàn thiện văn bản và dự kiến ban hành Thông tư ngay trong tháng 11-2026.
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT nhấn mạnh một điểm rất mới khi Thông tư đi vào thực hiện: việc bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư có thể thực hiện bất kỳ thời điểm nào trong năm; đồng thời ứng viên hoàn toàn có quyền nộp hồ sơ xét ở nhiều trường đại học khác nhau.
"Thay đổi này tạo sự cạnh tranh trong học thuật. Những trường đại học nào thời gian tới nếu không có chính sách xây dựng môi trường học thuật tốt, tạo cơ hội nghiên cứu tốt, ứng viên có thể sẽ không lựa chọn mà sang xét ở trường khác. Việc này sẽ giúp hệ thống tốt lên, bảo đảm sự cạnh tranh, nâng cao uy tín, tạo môi trường học thuật chất lượng cao", Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định.
Về lộ trình chuyển tiếp, để đảm bảo ổn định và không gây xáo trộn, dự thảo quy định trong 3 năm đầu, số lượng bổ nhiệm mới tối đa không quá 20%/năm theo từng lĩnh vực.
