Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa ban hành Pháp lệnh số 03/2026/UBTVQH16 quy định trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc, có hiệu lực thi hành từ 1/8.
Theo quy định tại Pháp lệnh số 03, chỉ xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc đối với người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi khi thuộc một trong các trường hợp bị đưa đi cai nghiện bắt buộc theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy.
Việc xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của người bị đề nghị; bảo đảm thủ tục thân thiện, phù hợp với tâm lý, giới, lứa tuổi, mức độ trưởng thành, khả năng nhận thức của người bị đề nghị; Bảo đảm quyền bí mật đời sống riêng tư của người bị đề nghị.
Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc được áp dụng từ 1/8. Ảnh minh họa bởi AI
Ngoài ra, Pháp lệnh này cũng quy định việc tòa án xem xét việc hoãn, miễn chấp hành, tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian còn lại của quyết định khi đáp ứng các điều kiện theo Luật Phòng, chống ma túy.
Theo đó, khi thuộc một trong các trường hợp được hoãn hoặc miễn chấp hành quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy, người phải chấp hành quyết định, cha, mẹ hoặc người giám hộ, người đại diện hợp pháp có quyền gửi đơn đề nghị đến Tòa án đã ra quyết định để được xem xét.
Đơn đề nghị phải kèm theo các tài liệu chứng minh thuộc trường hợp được hoãn hoặc miễn theo quy định của pháp luật.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, trong thời hạn 02 ngày làm việc, Tòa án phải thụ lý, phân công Thẩm phán giải quyết và thông báo cho người có đơn đề nghị, Viện kiểm sát cùng cấp và Trưởng Công an cấp xã đã lập hồ sơ. Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày được phân công, Thẩm phán phải xem xét hồ sơ và ra quyết định chấp nhận hoặc không chấp nhận đề nghị hoãn, miễn chấp hành quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc.
Theo điều 39 của Pháp lệnh, người bị áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc được hoãn nếu ốm nặng hoặc gia đình đặc biệt khó khăn; được miễn nếu mắc bệnh hiểm nghèo, không còn nghiện ma túy hoặc đang mang thai; được tạm đình chỉ khi đang chấp hành nhưng phải điều trị bệnh nặng.
Việc quyết định do Tòa án hoặc Giám đốc Công an cấp tỉnh thực hiện; người được hoãn, miễn, tạm đình chỉ phải trình diện Công an cấp xã, nếu bỏ trốn sẽ bị buộc tiếp tục chấp hành.