Chúng ta vẫn nói đến bệnh viện (BV) quá tải nhưng sự quá tải này chỉ ở tuyến trên chứ BV tuyến huyện đâu có quá tải. Nguyên nhân có thể là do cơ sở vật chất thiếu thốn nhiều mặt, hoặc có các thiết bị y tế hiện đại đưa về nhưng thiếu người sử dụng nên máy móc có thể thành “đắp chiếu để đấy”. Và nói thẳng ra là các BV tuyến cơ sở không giành được sự tin tưởng của người dân dẫn đến nhiều buồng bệnh, phòng khám của tuyến cơ sở vắng như chùa Bà Đanh ngược với cảnh BV tuyến trên, tuyến TW lại trở nên siêu quá tải. Khi BV tuyến trên quá tải, bác sĩ tuy mệt nhưng do nhiều lý do đã thành cục nam châm lớn hút những bác sĩ giỏi ở các địa phương để rồi tuyến cơ sở càng thiếu bác sĩ giỏi như một vòng luẩn quẩn không biết bao giờ khắc phục được.
Người dân phải đi xa chữa bệnh là khổ cả nhà vì một người bệnh thường phải có 2 - 3 người thân đi theo để trông nom, khổ càng thêm khổ. Những người nghèo khi không đủ “lực” đi xa chữa bệnh những tưởng sẽ quay về BV tuyến cơ sở nhưng thực tế lại không phải vậy. Hình như sự so sánh BV tuyến trên với tuyến dưới khiến người ta ngại chăng! Nhưng có bệnh vẫn phải chữa và với phương châm “có bệnh thì vái tứ phương”, một bộ phận người dân đã quay sang tìm đến những cơ sở “Đông y gia truyền” gửi gắm số phận cho những lang băm, với những cách chữa bệnh quái gở, nguy hiểm, đậm màu sắc mê tín dị đoan, ảo tưởng. Báo chí vẫn phản ảnh chuyện người dân đổ xô đi xin thuốc “thánh”, nước “thánh”, hoặc xuất hiện một vị “cao nhân” không biết học từ đâu “gia truyền” thế nào mà có thể chữa bách bệnh…
Không phải mọi phòng khám Đông y đều là lang băm trong đó nhưng đúng là đã có không ít kẻ mượn “Đông y gia truyền” để lừa đảo như báo chí đã liên tục phản ánh, phanh phui, cơ quan y tế phải xử lý ở chỗ này rồi lại xuất hiện ở chỗ khác. Với những chiêu thức vô cùng hoang đường nhưng người bệnh cứ nườm nượp, nghĩ mà thương cho bà con vì nhẹ dạ, cả tin quá thể. Không chỉ lang băm trong nước, các phòng khám Đông y Trung Quốc cũng mọc ra như nấm với những lời quảng cáo kêu như pháo nổ, nhưng thực chất hầu như là lừa đảo, với những thang thuốc chất lượng kém nhưng cực kì đắt (khoảng 1 triệu đồng/thang).
Thanh tra y tế các nơi đã quét những vị lang băm nội địa và ngoại nhập này nhưng hình như không xuể. Vấn đề là phải tuyên truyền cho người dân vì còn có người tìm đến lang băm thì lang băm còn tồn tại bằng muôn vàn cách thức tinh vi. Mà chuyện tìm đến lang băm lại thường nghe đồn thổi, kháo nhau thực thực hư hư càng dễ làm cho người bệnh tứ phương tìm đến “vái”. Qua tìm hiểu một số cơ sở lang băm, thường thì người dân sở tại không tin vào “thầy lang” trên địa bàn mình sinh sống nhưng người ở đâu cứ đến ùn ùn.
Ngành y tế bấy lâu nay ra sức dẹp tình trạng lang băm, thuốc thánh hoành hành nhưng chỉ có thanh tra y tế thôi thì chưa đủ mà còn cần có sự tham gia tích cực của chính quyền địa phương. Cơ sở nào không có giấy phép thì phải dẹp bỏ. Ngại nhất là một vài địa bàn, chính quyền xã biết là lang bịp, không giấy phép nhưng đông người các nơi tìm đến nhiều khi lại nhắm mắt cho qua vì quan hệ thân thuộc làng xã hoặc tranh thủ mở dịch vụ giữ xe, thu phí với một cây tre chắn ngang đường vào thôn!
Đề nghị các cơ quan chức năng cần làm nghiêm trước nạn lang băm hoành hành bởi ngoài sự tốn kém vô ích do kẻ lừa đảo gây ra, vấn đề sức khỏe bị xâm hại còn quan trọng hơn nhiều.
Nguyễn Thị Tý
(Xóm Chùa, quận Hà Đông, Hà Nội)
