Nạn buôn bán tràn lan hóa chất độc hại để cho vào thực phẩm tại nhiều khu chợ đang là nỗi lo của cả xã hội không chỉ vì lý do sức khỏe mà còn là nỗi lo về sự xuống cấp đạo đức trong một bộ phận người kinh doanh, sản xuất cũng như sự tắc trách của các cơ quan chức năng.
Ai cũng biết việc cho hóa chất độc hại vào thực phẩm là vi phạm pháp luật và thiếu đạo đức kinh doanh. Thế nhưng, cái mà “ai cũng biết” vẫn cứ tồn tại dài dài. Hỏi bất kỳ nhà kinh doanh hóa chất và nhà chế biến thực phẩm mua hóa chất thành phụ gia trong quá trình chế biến của mình hẳn đều nói rất trơn về sự nguy hiểm đến sức khỏe và tính mạng người dùng nhưng họ vẫn bán. Sự cám dỗ của đồng tiền đã biến những người kinh doanh hóa chất, những nhà chế biến thực phẩm thành những sát thủ giấu mặt!
Những người mua hóa chất công nghiệp về chế biến, bảo quản thực phẩm rồi bán cho người khác, thu lợi là những kẻ thất đức. Phá hoại tài sản công cộng hoặc cá nhân như đập phá ôtô, xe máy, nhà cửa của ai đó đều được pháp luật hỏi thăm, vậy mà phá hoại sức khỏe của cả cộng đồng thì cho đến nay dường như chưa có vụ án nào được đưa ra xét xử. Không ít người dù biết titanium dioxide color (titanium white) là hóa chất công nghiệp thường dùng để pha vào sơn hay mỹ phẩm, nhưng vẫn đến chợ mua về pha vào... sữa đậu nành rồi tung ra thị trường. Kẻ bán biết kẻ mua về làm gì nhưng vẫn bán có phải là đồng lõa? Kẻ mua càng là phạm tội có ý thức, vừa tiếp tay cho những đầu nậu hóa chất vừa ra tay đầu độc người tiêu dùng. Rượu ở nhiều hàng quán chỉ là cồn cùng chất tạo màu và vài giọt hóa chất tạo mùi là thành và những nhà chế biến không chỉ lén lút làm bậy mà còn ngang nhiên kháo nhau, phổ biến kinh nghiệm cho đồng nghiệp thân quen, vậy thì tội ác đã trở thành phổ biến rồi sao?!
Người tiêu dùng chỉ biết dặn nhau không ăn uống nhiều ngoài đường vì ý thức được sự độc hại của hóa chất công nghiệp dùng để chế biến thực phẩm đối với sức khỏe. Tuy nhiên, thái độ này chỉ là giải pháp tạm thời và mang tính đối phó, tiêu cực. Không lẽ trên đất nước của mình, việc ăn uống vốn là tự nhiên và cần thiết lại cứ phải nơm nớp cảnh giác đến vậy sao. Do vậy, việc lập lại trật tự kinh doanh hóa chất ở các chợ hiện nay là điều tối cần thiết. Nếu Ban quản lý các chợ phát hiện quầy hàng nào bán hóa chất độc hại sẽ bắt ngay hẳn sẽ bớt đi nhiều vụ ngộ độc thực phẩm với những hậu quả đau lòng đã xảy ra.. Nói điều này, ban quản lý chợ và kể cả ngành quản lý thị trường (QLTT) hẳn sẽ đều than bất lực vì các hộ kinh doanh hóa chất lén lút, rất khó phát hiện. Thế nhưng tại sao dân và nhà báo biết, khi hỏi mua vẫn có thể tìm mua được rất nhiều loại hóa chất độc hại ở chợ trong khi BQL chợ và QLTT lại không thể phát hiện ra? Thêm nữa, các cơ quan chức năng lại than khó vì thiếu người, thiếu chuyên môn. Không lẽ sức khỏe, tính mạng của biết bao người tiêu dùng lại không đáng để các cơ quan này thêm người, trang bị thêm kiến thức chuyên môn?
Ngành kinh doanh nào chả phải được cấp giấy phép mới được hành nghề và ở khâu cấp phép, cơ quan chức năng cần phân biệt rõ ràng ai, chỗ nào được bán loại hóa chất gì, có dùng được trong chế biến thực phẩm hay không. Ban quản lý chợ và ngành QLTT, công an... cần phải trang bị thêm người, thêm kiến thức chuyên môn và có biện pháp nghiệp vụ để nhận biết được các loại hóa chất công nghiệp độc hại; thường xuyên kiểm tra, phát hiện được và xử lý nghiêm các quầy hàng buôn bán chúng. Vấn đề là chúng ta có định làm quyết liệt và triệt để hay không mà thôi. Điều này lại liên quan đến... đạo đức công dân của cả nhà quản lý. Bên CSGT thích phát hiện và xử phạt lỗi vi phạm giao thông của xe máy, ôtô hơn là xe đạp vì lẽ gì hẳn ai cũng biết. Không lẽ ngành QLTT cũng thích phát hiện những vụ lớn trong khi vài lọ hóa chất độc hại cho vào thực phẩm làm khổ muôn người lại là chuyện nhỏ?
Bên cạnh cơ quan chức năng kiên quyết ra tay một cách quyết liệt, tất nhiên cần phải kêu gọi, vận động, tuyên truyền đạo đức kinh doanh trong tiểu thương và những cá nhân, đơn vị mua hóa chất độc hại về chế biến hay bảo quản thực phẩm để bán hoặc cùng với biện pháp chế tài đủ mạnh. Phải làm sao để họ ý thức được rằng đừng vì lợi nhuận mà xem thường sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng.
Lưu Thủy