 Tổng thống Mỹ B.Obama có nhiều dự định đối ngoại trong năm nay. |
"Cú sốc" mới đây nhất chính là vụ thử tên lửa chống tên lửa của Trung Quốc. Vừa qua, theo một nguồn tin chính thức từ phía Trung Quốc, quân đội nước này đã thử thành công một vụ phóng tên lửa chống tên lửa thế hệ mới. Đây là một vụ thử tên lửa “thuần túy nhằm mục đích phòng vệ” và “không hề nhắm đến một quốc gia nào”, theo tuyên bố từ phía Trung Quốc. Hệ thống tên lửa chống tên lửa (hay còn gọi là tên lửa đánh chặn) là một hệ thống đòi hỏi những kỹ thuật vô cùng tốn kém. Cho đến nay ngoài những thông tin chính thức từ phía Trung Quốc, không có thêm bất cứ nguồn tin nào cho biết thêm thông tin về vụ thử tên lửa của nước này, thế nên, giới quan sát chưa thể nói gì về hiệu quả của hệ thống tên lửa đánh chặn "Made in China" này. Thế nhưng, ít nhất, theo các thông báo từ phía Mỹ thì thông qua những hệ thống do thám tân kỳ của mình, Mỹ đã phát hiện ra hai vụ phóng tên lửa trên lãnh thổ Trung Quốc và một vụ va chạm trên không. Điều đó có nghĩa rằng có nhiều khả năng là vụ thử tên lửa đã thành công. Nếu vậy, có thể nói là binh chủng tên lửa của Trung Quốc đã có những bước tiến quan trọng về công nghệ.
Mở rộng ra, diễn biến vừa qua nằm trong một chuỗi sức mạnh cho thấy sự tiến bộ vượt bậc về quốc phòng của Trung Quốc. Trong năm 2009, người ta đã được chứng kiến sức mạnh quân sự của quốc gia này trong cuộc diễu binh hải quân ở Thanh Đảo với sự hiện diện của các tàu ngầm hạt nhân và cuộc diễu binh nhân dịp kỷ niệm Quốc khánh Trung Quốc với sự hiện diện của một lực lượng tên lửa chiến lược và chiến thuật rất hùng hậu. Sự kiện này cho thấy Trung Quốc ngày càng có một tiếng nói mạnh mẽ hơn trong những đối thoại với Mỹ trong lĩnh vực đối ngoại và quốc phòng và tất nhiên, nền tảng của điều đó chính là thực lực ngày càng lớn mạnh của quốc gia này.
 Quân đội Trung Quốc đã thử thành công tên lửa chống tên lửa thế hệ mới. Ảnh: AP |
Tất nhiên, những sự kiện liên quan đến Trung Quốc không phải là diễn biến duy nhất ở Đông Á mà Mỹ phải lưu tâm. Trong suốt mấy tháng vừa qua kể từ khi nước Nhật có một chính phủ mới, đảo quốc này cũng đã làm Mỹ phải "đau đầu". Một điều có thể thấy rõ là chính sách đối thoại của chính phủ do Thủ tướng Yukio Hatoyama lãnh đạo chắc sẽ khác với chính phủ tiền nhiệm, kể cả trong quan hệ với Mỹ. Xem xét lại sự hiện diện của quân đội Mỹ ở Okianawa đã là một trong những con bài tranh cử của ông Hatoyama và giờ đây, nhiều dấu hiệu cho thấy điều đó sẽ thành hiện thực. Trong năm 2009, mặc dù cam kết sẽ "đổ" hơn 5 tỷ đô-la vào Afghanistan nhưng Nhật Bản đã chấm dứt các sứ mạng tiếp liệu liên quan đến cuộc chiến ở Afghanistan. Cách đây không lâu, chi tiết về một thỏa thuận giữa những chính phủ tiền nhiệm với Mỹ liên quan đến việc cho phép sự hiện diện của vũ khí hạt nhân của Mỹ trên lãnh thổ Nhật Bản đã được tiết lộ. Và cho đến tận cuộc gặp giữa hai ngoại trưởng Mỹ và Nhật Bản tại Honolulu hôm 13/1 vừa qua, không có dấu hiệu nào cho thấy vấn đề căn cứ không quân Futenma sẽ được giải quyết "theo ý Mỹ". Nếu như Mỹ muốn duy trì tình trạng của căn cứ không quân này hoặc nguyên trạng, hoặc chỉ đến một địa điểm nào đó vẫn trên quần đảo Okianawa thì người Nhật đã hé lộ một kịch bản mà theo đó, căn cứ này sẽ được chuyển hẳn ra ngoài lãnh thổ Nhật. Tất cả những diễn biến này cho thấy người Nhật, mặc dù vẫn khẳng định mối quan hệ liên minh với Mỹ là "hòn đá tảng" trong chính sách ngoại giao của nước này nhưng đến thời điểm này, mối quan hệ này chắc chắn sẽ phải được "cấu hình lại" theo hướng tăng cường sự bình đẳng và giảm bớt sự lệ thuộc vào Mỹ. Nhật Bản chắc chắn sẽ không thể "nhất nhất" ủng hộ vô điều kiện mọi chính sách quốc tế của Mỹ. Đó là chưa kể đến việc những mối quan hệ liên minh giữa Ấn Độ và Nhật Bản đang ngày càng được thắt chặt.
Những diễn biến ở Trung Quốc và Nhật Bản cho thấy cả hai quốc gia này đang ngày càng có một vị thế vững chắc, độc lập và vì thế, chủ động hơn trên trường quốc tế. Và vì thế nên ít nhất, cách thức mà Mỹ đối thoại với những quốc gia này sẽ phải thay đổi.
Xuân Thạch