Việc xuất hiện những con chó hung dữ tấn công người trên địa bàn một số huyện của tỉnh Lào Cai thời gian vừa qua khiến người dân không khỏi lo lắng. Sự việc trên là hồi chuông cảnh báo đến cơ quan thú y cũng như y tế cơ sở khi mùa hè đến và bệnh dại nhân cơ hội này có thể bùng phát.
Không xác định được nguồn gốc của chó
Ông Đào Duy Kiên, Chi cục trưởng Chi cục Thú y tỉnh Lào Cai cho biết: Cơ quan chức năng và người dân các địa phương đã rất chủ động trong việc phòng ngừa, tiêu diệt chó lạ xâm nhập vào địa bàn. Toàn bộ 22 con chó đã bị tiêu diệt, đem tiêu hủy ngay. Địa điểm tiêu diệt chó cũng được tiêu độc, khử trùng kỹ lưỡng. Bên cạnh đó, 4 con chó nuôi bị chó lạ cắn đang được nuôi nhốt và theo dõi cẩn thận. Không xác định được nguồn gốc chó xâm nhập. “Về việc chó có mắc bệnh dại hay không, quan điểm chuyên ngành chỉ đặt vấn đề nghi vấn, chứ không thể khẳng định được, vì chó lạ sau khi bị tiêu diệt đã đem tiêu hủy ngay lập tức, ở Việt Nam chưa làm được các xét nghiệm này” - ông Đào Duy Kiên khẳng định.
Được biết, trước đó, tại các xã: Nậm Chảy, Pha Long, Tả Gia Khâu (huyện Mường Khương); Thào Chư Phìn, Quan Thần Sán, Bản Mế, Si Ma Cai (huyện Si Ma Cai) xuất hiện một số con chó hung dữ. Những con chó này thân thon dài, chân cao, tai nhọn, mắt đỏ, mõm dài, màu lông đa dạng… Khi bị xua đuổi, chúng còn tấn công cả người.
 Chó, mèo thả rông nguy hiểm cho người dân. |
Nếu phát bệnh dại, 100% sẽ tử vong
Cách đây chưa lâu, bà Pờ Vi .H. ở huyện Phong Thổ, Lai Châu bị một con chó thả rông cắn vào chân. Tưởng là chó bình thường nên bà H. chỉ đắp lá. Sau vài ngày, thấy vết thương ngày càng sưng lên, bà mới được người nhà đưa vào bệnh viện huyện. Tại đây, bác sĩ chẩn đoán bà bị nhiễm bệnh dại từ chó. Theo bác sĩ Trần Thị Liên, Giám đốc Trung tâm YTDP Lai Châu: “Trong năm 2010, tình hình bệnh dại trên địa bàn tỉnh vẫn diễn biến rất phức tạp, với hàng ngàn trường hợp bị chó, mèo cắn phải đi tiêm phòng, ước tăng khoảng 34% so với năm 2009. Còn hiện nay, bước sang năm 2011, số người bị chó cắn đến tiêm phòng dại tại các điểm tiêm phòng vẫn không ngừng tăng. Tại một số huyện của Lai Châu đã xuất hiện chó, mèo có biểu hiện lên cơn dại cắn người. Nguy cơ bùng phát dịch trong các tháng mùa hè này là rất lớn”, bác sĩ Liên cho biết.
Lai Châu cũng như Lào Cai là tỉnh miền núi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Tập quán, thói quen nuôi chó thả rông nhưng không chịu tiêm phòng còn rất nhiều trong đồng bào. Hơn nữa, lực lượng thú y của các địa phương này còn rất mỏng, chỉ dừng ở tuyến xã. Nhiều khi vào các đợt tiêm phòng cho chó không đủ lực lượng xuống địa bàn. Chính vì vậy trách nhiệm lại đổ lên vai các cán bộ y tế cơ sở. Một cán bộ y tế của Lai Châu (đề nghị không nêu tên) bức xúc: Vào đợt cao điểm trước mùa hè, tiêm phòng dại cho chó, mèo, cán bộ y tế thôn, bản phải đến từng nhà vận động người dân đem chó, mèo đến các điểm tiêm. Không những thế, có những nơi, những lúc, cán bộ y tế còn phải kiêm nhiệm cán bộ thú y, trực tiếp tiêm phòng cho chó!
Trong khi đó, theo Sở Y tế Hà Nội, trong năm 2010, thành phố đã có 7 ca tử vong do bị bệnh dại, tập trung chủ yếu ở các huyện Chương Mỹ, Hoài Đức, Quốc Oai, Mỹ Đức, thị xã Sơn Tây. Ông Hoàng Đức Hạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, bệnh dại là bệnh truyền nhiễm, có tỷ lệ tử vong cao nhưng vẫn có thể ngăn ngừa bằng các biện pháp như hạn chế nuôi chó, chủ động tiêm phòng dại cho đàn chó, mèo. Ông Hạnh cũng khuyến cáo, người bị súc vật cắn phải được tiêm vaccin dại càng sớm càng tốt, tuyệt đối không được điều trị bệnh dại bằng thuốc Nam.
Bệnh dại trước đây thường xuất hiện ở các tỉnh đồng bằng, nhưng gần đây, căn bệnh này đã lan tới các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai... Theo PGS.TS. Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Trưởng ban điều hành Dự án khống chế và loại trừ bệnh dại, nguyên nhân chủ yếu khiến bệnh dại gia tăng là do nhận thức của cộng đồng và trách nhiệm của chính quyền, cơ quan chức năng với việc chống bệnh dại chưa cao. Đáng lưu ý là ở các vùng nông thôn nước ta, việc tiêm phòng dại cho chó, mèo rất ít được quan tâm. PGS.TS. Đinh Kim Xuyến, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Tư vấn về sức khỏe cộng đồng, người đã nhiều năm trực tiếp điều hành Dự án khống chế và phòng chống bệnh dại, tỏ ra lo ngại khi thực tế người dân có thể nuôi bao nhiêu chó cũng được, thả rông chó hoặc không tiêm phòng vẫn không bị phạt.
Để việc phòng chống bệnh dại được quan tâm đúng mức, các cấp ngành không chỉ đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến người dân mà còn cần đề xuất chính sách hỗ trợ tiêm phòng đồng loạt và điều trị bệnh dại cho người dân, đặc biệt là ở vùng nông thôn, miền núi.
Thống kê cho thấy, từ năm 2001-2003, trung bình mỗi năm cả nước chỉ có khoảng 30 ca tử vong do bệnh dại. Tuy nhiên, vài năm gần đây số người mắc căn bệnh nguy hiểm này tăng mạnh. Tỷ lệ tiêm phòng đàn chó trong cả nước chỉ đạt 60-70%, thậm chí có nơi tỷ lệ này chỉ đạt 35-50%, hoặc hầu như không tiêm. Hiện nguồn lây bệnh dại chủ yếu là chó nuôi (chiếm 97%) và mèo (3%).Chó, mèo thả rông nguy hiểm cho người dân. |
Bài và ảnh: Vũ Hoàng