Túc trực từng phút đưa bệnh nhân từ "cửa tử" trở về
Sau thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng cùng với sự hỗ trợ trực tuyến và trực tiếp của chuyên gia đầu ngành về cấp cứu, hồi sức ở Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) Khánh Hòa đã lần đầu tiên áp dụng kỹ thuật ECMO, giúp một bệnh nhân nữ 19 tuổi bên "cửa tử" hồi sinh ngoạn mục.
Đến chiều 13/10, nữ bệnh nhân đã tỉnh táo, không phải dùng máy thở, huyết động ổn định, có thể dễ dàng giơ tay chào mọi người đến thăm hỏi hoặc bác sĩ đến khám, chăm sóc.
Bác sĩ Võ Khôi Vũ – Phó trưởng Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (BVĐK Khánh Hòa) cho biết, nữ bệnh nhân vừa được cứu sống ngoạn mục nhờ kỹ thuật ECMO mới 19 tuổi, ở Tây Ninh Hòa, Khánh Hòa.
Bệnh nhân nhập khoa từ đêm 23/9 trong tình trạng sức khỏe rất nguy kịch, ngộ độc nặng do đã tự uống một lượng lớn thuốc Panadol Extra (20 viên) và 100 ml nước rửa chén. Lúc này, bệnh nhân rơi vào tình trạng tụt huyết áp nghiêm trọng, suy hô hấp nặng, phải đặt nội khí quản và thở máy. Một ngày sau, tình trạng diễn biến nghiêm trọng hơn khi cơ tim bệnh nhân bị tổn thương nặng, suy gan cấp, suy đa tạng…
Với quyết tâm cao giành giật lại sự sống cho bệnh nhân, Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (BVĐK Khánh Hòa) đã kết nối trực tuyến với bác sĩ đầu ngành của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội để tiếp nhận hướng dẫn từ xa.
Hệ thống ECMO hiện đại tại BVĐK Khánh Hòa. Ảnh: Đông Hưng.
Sau đó, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cử ê-kíp gồm hai bác sĩ giỏi trực tiếp đến hỗ trợ và cầm tay chỉ việc cho các bác sĩ ở BVĐK Khánh Hòa triển khai kỹ thuật ECMO. Trong suốt quá trình cứu chữa cho bệnh nhân, bên máy ECMO, các bác sĩ từ Hà Nội và BVĐK Khánh Hòa túc trực từng phút, từng giây, dõi theo từng chỉ số sinh tồn và xử trí ngay mọi dấu hiệu bất thường.
Những đêm trắng trong căn phòng đặc biệt, ai cũng mong điều kỳ diệu đến với bệnh nhân. Kỹ thuật ECMO không chỉ đòi hỏi trình độ chuyên môn cao mà còn cần sự kiên trì, tận tâm của đội ngũ y, bác sĩ. Đặc biệt, với bệnh nhân nữ này, do suy đa cơ quan quá nặng, kèm rối loạn đông máu, máu, tiểu cầu và các chế phẩm máu… còn phải được truyền liên tục.
Anh Huỳnh Đức Hùng – Điều dưỡng trưởng Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (BVĐK Khánh Hòa) chia sẻ, trong suốt quá trình giành giật sự sống cho bệnh nhân, nhân viên y tế chăm lo mọi mặt, từ dinh dưỡng, vệ sinh cá nhân đến thay tã cho người bệnh. Đến nay, người nhà bệnh nhân đã được vào thăm nhưng chủ yếu là động viên tinh thần, cổ vũ người bệnh; các công việc chăm sóc vất vả khác vẫn do nhân viên y tế đảm nhiệm.
Bác sĩ ở Khánh Hòa sẽ sử dụng tốt kỹ thuật ECMO sau những lần được hỗ trợ
ThS.BS Nguyễn Tất Thành - Trưởng Khoa Hồi sức - Tích cực (Trung tâm Cấp cứu và Hồi sức tích cực - Bệnh viện Đại học Y Hà Nội), người trực tiếp hướng dẫn các bác sĩ BVĐK Khánh Hòa sử dụng kỹ thuật ECMO cứu bệnh nhân, chia sẻ rằng tất cả y, bác sĩ đều dốc sức, tận tâm cao độ để cứu người bệnh.
ECMO (còn gọi là hệ thống tim – phổi nhân tạo) có chức năng hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp ngoài cơ thể. Tại các bệnh viện tuyến tỉnh hiện nay, ECMO rất cần thiết để cứu sống những ca bệnh nguy kịch.
ECMO được cân nhắc áp dụng cho hai nhóm đối tượng. Nhóm thứ nhất là bệnh nhân bị suy hô hấp rất nặng, dù đã sử dụng tất cả các biện pháp hồi sức thông thường như thở máy bảo vệ phổi, hỗ trợ ô xy… nhưng tình trạng vẫn không cải thiện. Nhóm thứ hai là bệnh nhân bị sốc tim nặng, chức năng tim không còn đủ khả năng đưa máu đến các cơ quan. Lúc này, ECMO sẽ hỗ trợ hệ tuần hoàn, giúp máu được đưa đến các cơ quan đầy đủ hơn. Trong thời gian này, tim được giảm gánh nặng hoạt động, đồng thời bác sĩ can thiệp để xử lý các bất thường và điều trị nguyên nhân gây bệnh.
Nữ bệnh nhân 19 tuổi sau thời gian sử dụng ECMO đã thoát “cửa tử”. Ảnh: Đông Hưng.
Theo bác sĩ Thành, có thể hiểu ngắn gọn ECMO là hệ thống máy móc thay thế chức năng tuần hoàn và hô hấp của người bệnh trong một thời gian nhất định, tạo điều kiện để các bác sĩ, chuyên gia xử lý các vấn đề sức khỏe của người bệnh.
Đối với nữ bệnh nhân 19 tuổi vừa được hồi sinh, bác sĩ Thành cho biết, các bác sĩ ở Khoa Hồi sức tích cực – Chống độc (BVĐK Khánh Hòa) đã biết kỹ thuật ECMO. Tuy nhiên, kinh nghiệm áp dụng trực tiếp trên bệnh nhân chưa nhiều. Vì vậy, khi được các bác sĩ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội trực tiếp đến hỗ trợ, các bác sĩ ở Khánh Hòa đã tự tin hơn trong thực hiện kỹ thuật, theo dõi diễn biến bệnh nhân và xử lý các biến cố.
Bác sĩ Thành nhấn mạnh, thông thường, sau một vài ca bệnh được hỗ trợ và hướng dẫn trực tiếp thực hiện kỹ thuật ECMO, kinh nghiệm của bác sĩ sẽ được nâng lên đáng kể. Việc trực tiếp thực hiện kỹ thuật dưới sự hướng dẫn của chuyên gia giúp bác sĩ tích lũy kinh nghiệm thực tế nhiều hơn so với chỉ quan sát.
Đặc biệt, với bệnh nhân nữ này, ê-kíp bác sĩ phải hội chẩn kéo dài rồi mới quyết định sử dụng ECMO. Bởi thông thường, ECMO chủ yếu được dùng cho bệnh nhân bị sốc tim, suy tim cấp. Tuy nhiên, bệnh nhân nữ này còn bị suy gan rất nặng do ngộ độc Panadol Extra.
Nữ bệnh nhân được lực lượng y tế túc trực chăm lo từng phút. Ảnh: Đông Hưng.
Thông thường, bệnh nhân có thể gặp một vấn đề nghiêm trọng, nhưng trường hợp này có nhiều vấn đề. Tuy nhiên, điều kỳ diệu đã xảy ra khi sau hơn 48 giờ sử dụng ECMO, các chỉ số của bệnh nhân đã được kiểm soát, tình trạng tiến triển khả quan…
Tất cả vì sự sống, sức khỏe của người dân
TS.BS Nguyễn Lương Kỷ – Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cho biết, việc đưa kỹ thuật ECMO vào áp dụng là mong muốn và tâm huyết của ngành y tế địa phương. Lần đầu tiên áp dụng kỹ thuật này và cứu sống được ca bệnh khó nói trên đã thể hiện vai trò to lớn của sự hợp tác, hỗ trợ từ Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đối với BVĐK Khánh Hòa.
Đến chiều 13/10, nữ bệnh nhân đã tỉnh táo, không phải thở máy, vui vẻ giơ tay chào người đến thăm. Ảnh: Đông Hưng.
Liên quan đến việc lần đầu tiên sử dụng kỹ thuật ECMO cứu sống nữ bệnh nhân bên "cửa tử", chiều 13/10, BS.CKII Lê Văn Khoa – Giám đốc Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa đã có cuộc trao đổi thẳng thắn, tâm huyết với Báo Sức khỏe và Đời sống.
Bác sĩ Khoa cho biết, lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh Khánh Hòa luôn quan tâm sâu sắc đến việc chăm lo sức khỏe cho người dân, trong đó có việc áp dụng, phát triển các kỹ thuật cao trong y khoa để cứu chữa bệnh nhân nặng, ca bệnh khó.
ECMO là kỹ thuật cao hỗ trợ tuần hoàn, giúp giành giật sự sống cho bệnh nhân khi chức năng tim, phổi gần như không còn. Vì vậy, lãnh đạo Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa cũng rất trăn trở và quyết tâm triển khai tốt kỹ thuật này tại BVĐK Khánh Hòa (trong thời gian tới sẽ phát triển thành bệnh viện khu vực).
Để biến quyết tâm, mong muốn thành hiện thực, dưới sự quan tâm sát sao của lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa, Sở Y tế đã ký kết hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Hà Nội để chuyển giao các kỹ thuật cao cho địa phương, trong đó có kỹ thuật ECMO.
Bác sĩ Khoa nhấn mạnh, khi bệnh nhân nữ nói trên nguy kịch và cần sử dụng ECMO, ông đã chỉ đạo BVĐK Khánh Hòa mời ngay chuyên gia của Bệnh viện Đại học Y Hà Nội đến trực tiếp hướng dẫn, "cầm tay chỉ việc" trên bệnh nhân. Qua đó, các bác sĩ địa phương tiếp thu, thực hành và sẽ từng bước làm chủ kỹ thuật.
Việc chuyển giao, hỗ trợ kỹ thuật này cũng là vấn đề được PGS.TS, bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, rất ủng hộ với tinh thần chăm lo tốt cho người bệnh.
