Nằm trong khuôn khổ hoạt động kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nhật Bản, đoàn kịch Tokyo Engeki Ensemble (TEE) đưa kiệt tác “Người tốt Tứ Xuyên” của kịch tác gia vĩ đại người Đức Bertold Brecht sang biểu diễn 5 buổi tại Hà Nội, Huế và TP.HCM. Tại Hà Nội, đoàn diễn 2 tối 26, 27/2 trên sân khấu Nhà hát Tuổi trẻ. Chúng tôi đã có cuộc phỏng vấn đạo diễn trưởng đoàn – bà Sawako Shiga.
- Chắc bà còn nhớ lần đầu tiên đến biểu diễn tại Việt Nam?
- Năm 1996, chúng tôi đã cùng đạo diễn Hirowatari sang biểu diễn vở kịch Okinawa của tác giả Junji Kinoshita tại Hà Nội và TP.HCM. Tác phẩm có nội dung phê phán tội ác của phát xít Nhật từng gây ra thảm hoạ chiến tranh. Vở diễn đã được khán giả Việt Nam nồng nhiệt đón xem và cảm nhận được tư tưởng trong đó. Khi ấy, tôi đang là diễn viên chính đóng vai Haide, tôi rất xúc động và coi đó là một kỷ niệm quý báu đối với sự nghiệp sân khấu của mình.
- Lần này trở lại với vở “Người tốt Tứ Xuyên”, chắc bà cũng biết vở diễn này từng được Nhà hát Tuổi trẻ dàn dựng và biểu diễn từ lâu?
- Người tốt Tứ Xuyên nêu lên tật xấu ở những người nghèo cũng như sự tử tế vượt lên trên thói xấu đó. Đây là một kiệt tác sân khấu thế giới, biết Nhà hát Tuổi trẻ từng dàn dựng, nhưng chúng tôi vẫn mạnh dạn chọn để biểu diễn, với mong muốn đóng góp vào hoạt động giao lưu văn hóa giữa hai nước, bởi sự chênh lệch giàu nghèo trên thế giới hôm nay vẫn là một vấn nạn xã hội.
- Dàn dựng trên cơ sở ban đầu nhưng điểm khác biệt cơ bản của lần dựng này là gì? Vở của tác giả Đức nhưng được người Nhật Bản dàn dựng, vậy về nghệ thuật có những điểm gì đáng chú ý mang phong cách Nhật Bản?
- Tác phẩm của đại văn hào Đức, ông đã dựa trên một hình ảnh nào đó ở châu Á, như Trung Quốc chẳng hạn. Nhưng cái đó không thật cụ thể, vì chuyện đó có thể có ở Nhật Bản, ở cả Việt Nam nữa. Khi dựng, chúng tôi sử dụng các mặt nạ, kết hợp với mặt thật và có nhiều bài hát. Nhưng tôi nghĩ đó không hẳn là của Nhật Bản, mà cũng là những yếu tố chung. Điều chúng tôi hướng đến là nỗi băn khoăn giữa sự nghèo khó và lòng tốt, nó thể hiện cái đáng quý trong con người, và là điểm hấp dẫn của vở kịch. Mong rằng, khán giả có thể đồng cảm với những chuyển tải của các nghệ sĩ.
- Thưa bà, kinh phí dàn dựng vở “Người tốt Tứ Xuyên” là do đoàn tự bỏ ra hay phải phụ thuộc vào nguồn tài trợ của nhà nước? Xin bà cho biết khái quát về tình hình hoạt động sân khấu ở Nhật Bản?
- Bình thường dàn dựng một vở, chúng tôi vẫn xin tài trợ của chính phủ. Có tài trợ thì dựng dễ hơn, không thì cũng gặp những khó khăn. Vở Người tốt Tứ Xuyên đã được chúng tôi dựng mấy năm trước, dạo đó tình hình khác bây giờ, và chúng tôi còn có được một số vốn cho việc tiếp tục dàn dựng.
Ở Nhật Bản hiện có nhiều dạng đoàn kịch. Những đoàn có nhà hát như chúng tôi không nhiều. Đa số không có nhà hát mà là các ông bầu, tập hợp các nghệ sĩ để tổ chức biểu diễn. Doanh thu của diễn viên nếu dựa vào tiền đi diễn thì được ít thôi, nên khi rảnh các nghệ sĩ vẫn đi làm thêm. Điều đó thì chắc cũng giống như các nghệ sĩ Việt Nam.
- Xin cảm ơn bà!
Hoàng Thi (thực hiện)