Mới đây, tại Bệnh viện Hùng Vương, Chi cục Dân số TPHCM phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội nghị tổng kết hoạt động truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ nâng cao chất lượng dân số năm 2026.
Điểm đáng chú ý tại hội nghị là báo cáo kết quả khám sức khỏe trước khi kết hôn do BS.CKII Huỳnh Xuân Nghiêm - Phó Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương trình bày. Những số liệu từ chương trình không chỉ giúp các cặp đôi hiểu rõ hơn về sức khỏe bản thân mà còn cho thấy sự cần thiết của việc chủ động thăm khám trước khi xây dựng gia đình.
Nhiều bất thường
Theo báo cáo của Bệnh viện Hùng Vương (TPHCM), chương trình khám sức khỏe trước khi kết hôn năm 2026 được triển khai trong 5 đợt, từ ngày 22/9 đến 8/10, dành cho các cặp đôi chuẩn bị kết hôn có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn TPHCM. Chương trình đặt mục tiêu khám cho 200 cặp đôi, thực tế ghi nhận 403 người tham gia, gồm 201 nam và 202 nữ, vượt chỉ tiêu đề ra.
BS.CKII Huỳnh Xuân Nghiêm - Phó Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương trình bày kết quả khám sức khỏe tiền hôn nhân tại hội nghị. Ảnh: CCDS.
Đáng chú ý, trong 194 nam giới được xét nghiệm tinh dịch đồ, có 96 trường hợp ghi nhận bất thường, chiếm 49,5%. Trong đó, 59 trường hợp có số lượng tinh trùng thấp (30,4%), 48 trường hợp tinh trùng di động kém (24,7%) và 3 trường hợp không tìm thấy tinh trùng trong mẫu xét nghiệm (1,5%).
Đây là những kết quả cần được quan tâm bởi chất lượng tinh trùng là một trong những yếu tố liên quan trực tiếp đến khả năng sinh sản của nam giới. Tuy nhiên, kết quả tinh dịch đồ bất thường không đồng nghĩa với việc người được khám chắc chắn bị vô sinh. Việc đánh giá khả năng sinh sản cần được bác sĩ chuyên khoa xem xét toàn diện, kết hợp thăm khám và thực hiện thêm các xét nghiệm khi cần thiết.
Bên cạnh đó, xét nghiệm sàng lọc trên 199 nam giới ghi nhận 8 trường hợp dương tính với viêm gan B, chiếm 4% và 2 trường hợp có kháng thể giang mai, chiếm 1%. Những phát hiện này cho thấy khám sức khỏe trước hôn nhân còn có ý nghĩa trong phát hiện nguy cơ bệnh truyền nhiễm, giúp người trẻ được tư vấn, theo dõi và có biện pháp dự phòng phù hợp.
Cặp đôi đăng ký khám sức khỏe tiền hôn nhân tại Bệnh viện Hùng Vương. Ảnh: BVHV
Ở nhóm nữ giới, kết quả siêu âm phụ khoa của 195 người cho thấy 79 trường hợp có hình ảnh bất thường hoặc cần theo dõi thêm, chiếm 40,5%. Trong đó, 18 trường hợp ghi nhận hình ảnh buồng trứng đa nang, 16 trường hợp có nhân xơ tử cung, 7 trường hợp cần theo dõi polyp lòng tử cung và 5 trường hợp có nang lạc nội mạc buồng trứng.
Ngoài ra, trong 175 phụ nữ được khám phụ khoa, có 33 trường hợp viêm âm đạo, chiếm 18,9%. Xét nghiệm máu cũng phát hiện 6 trường hợp dương tính với viêm gan B trong số 199 người được xét nghiệm. Một kết quả khác đáng lưu ý là 18 trong số 199 phụ nữ có xét nghiệm Rubella IgG âm tính, chiếm 9%. Đây là nhóm cần được bác sĩ đánh giá tình trạng miễn dịch và tư vấn dự phòng phù hợp trước khi mang thai.
Những kết quả trên cho thấy không ít vấn đề sức khỏe có thể được phát hiện ngay từ giai đoạn chuẩn bị kết hôn, khi người trong cuộc chưa nhận thấy biểu hiện bất thường rõ rệt. Việc phát hiện sớm giúp các cặp đôi có cơ hội tiếp cận tư vấn chuyên môn, điều trị hoặc theo dõi khi cần thiết, chủ động chuẩn bị cho kế hoạch sinh con và chăm sóc sức khỏe lâu dài.
Đặc biệt, các kết quả khảo sát chỉ phản ánh tình trạng của nhóm người tham gia chương trình, không đại diện cho toàn bộ thanh niên TPHCM. Dù vậy, những con số này vẫn mang ý nghĩa cảnh báo và gợi mở nhu cầu tăng cường chăm sóc sức khỏe sinh sản trước hôn nhân.
Chăm sóc sức khỏe hôm nay, vun đắp hạnh phúc ngày mai
Chương trình khám sức khỏe trước khi kết hôn tại Bệnh viện Hùng Vương được triển khai từ năm 2023, với sự phối hợp của Chi cục Dân số TPHCM và Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố.
Sau bốn năm, hoạt động từng bước tạo điều kiện cho những cặp đôi có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận dịch vụ khám, tư vấn sức khỏe sinh sản miễn phí. Giá trị của chương trình không chỉ nằm ở việc giảm bớt chi phí mà còn giúp người trẻ hình thành thói quen chủ động chăm sóc sức khỏe trước khi bước vào đời sống hôn nhân.
ThS. Phạm Chánh Trung - Chi cục trưởng Chi cục Dân số TPHCM giao lưu tại hội nghị. Ảnh: CCDS
Phát biểu tại hội nghị, ThS. Phạm Chánh Trung - Chi cục trưởng Chi cục Dân số TPHCM, nhấn mạnh công tác dân số hiện nay đã chuyển trọng tâm từ dân số và kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển, chú trọng đồng bộ quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số.
Theo ông Trung, TPHCM sau sắp xếp đơn vị hành chính có hơn 14 triệu dân, tuổi thọ trung bình đạt 76,7 tuổi, cao hơn mức bình quân cả nước. Tuy nhiên, Thành phố đang đối mặt với mức sinh thấp, chỉ 1,51 con/phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế 2,1 con.
Thực tế này đặt ra yêu cầu không chỉ quan tâm đến số lượng trẻ được sinh ra mà còn phải chăm lo tốt hơn sức khỏe sinh sản, sức khỏe bà mẹ, trẻ em và chất lượng cuộc sống của mỗi gia đình. Ông Phạm Chánh Trung khẳng định: "Chủ động chăm sóc sức khỏe trước khi kết hôn là nền tảng xây dựng gia đình hạnh phúc, góp phần nâng cao chất lượng dân số và tương lai thế hệ mai sau".
Tại hội nghị, Ban Tổ chức đã trao giấy chứng nhận và kết quả khám sức khỏe cho 10 cặp đôi đại diện trong số những người tham gia chương trình năm 2026. Không dừng lại ở chăm sóc sức khỏe thể chất, chương trình còn tổ chức tập huấn chuyên đề "Nghệ thuật tổ chức cuộc sống gia đình" do TS. Tâm lý Tô Nhi A chia sẻ. Các nội dung về quản lý tài chính, phân công trách nhiệm, nuôi dạy con và giữ gìn sự hòa hợp giúp các cặp đôi có thêm hành trang xây dựng tổ ấm.
Quang cảnh hội nghị. Ảnh: CCDS
Dịp này, Ban Tổ chức cũng trao giải Cuộc thi ảnh "Gia đình yêu thương - Vẹn tròn hạnh phúc" lần thứ ba năm 2026. Cuộc thi thu hút 1.274 gia đình tham gia, với 16 tác phẩm được trao giải. Theo Chi cục trưởng Chi cục Dân số TPHCM, thành công của công tác dân số không chỉ được đo bằng số chương trình hay chỉ tiêu, mà còn ở những thay đổi cụ thể: Thanh niên chủ động khám sức khỏe trước khi cưới, vợ chồng cùng chia sẻ trách nhiệm và mỗi gia đình trở thành nơi yêu thương, tôn trọng, nâng đỡ nhau.
Từ những lần thăm khám miễn phí đến các hoạt động truyền thông, tập huấn kỹ năng gia đình, ngành dân số và y tế TPHCM đang từng bước đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân. Bởi xây dựng một thế hệ tương lai khỏe mạnh không chỉ bắt đầu từ khi đứa trẻ chào đời, mà còn từ sự chuẩn bị đầy trách nhiệm của những người sắp trở thành cha mẹ.
