Khám sức khỏe toàn dân ở TPHCM: Tăng tốc phủ rộng, gỡ ‘điểm nghẽn’ để dữ liệu thật sự phát huy giá trị

Những "điểm nghẽn" này cần sớm được tháo gỡ để mục tiêu quản lý sức khỏe chủ động cho người dân đạt hiệu quả thực chất.

Nhiều địa phương tăng tốc, hướng đến quản lý sức khỏe chủ động

Hôm 4/8, Trạm Y tế phường Long Bình (TPHCM) tiếp tục tổ chức khám sức khỏe toàn dân cho hơn 1.000 người dân, chủ yếu là học sinh tại các trường học trên địa bàn.

Theo BS.CKI. Vũ Thị Là - Phó Giám đốc Trạm Y tế phường Long Bình, riêng trong ngày khám, đơn vị đã thực hiện khám cho 676 học sinh tiểu học, 278 trẻ mầm non và hàng chục trẻ ở các nhóm lớp khác, nâng tổng số người được khám lên hơn 1.000 trường hợp. Tính từ khi triển khai chương trình đến nay, địa phương đã khám sức khỏe cho khoảng 14,09% dân số. Tuy nhiên, số liệu hiển thị trên hệ thống chưa bằng số khám thực tế do nhiều hồ sơ vẫn chưa hoàn tất việc nhập liệu.

Hoạt động tại Long Bình là một lát cắt trong bức tranh chung của chương trình khám sức khỏe toàn dân đang được TPHCM triển khai đồng loạt.

Theo Sở Y tế TPHCM, sau hơn hai tháng thực hiện, chương trình đã bước vào giai đoạn tăng tốc rõ rệt. Nếu những tuần đầu chỉ có từ khoảng 24.000 tới 65.000 người được khám mỗi tuần thì từ giữa tháng 7, số lượng đã liên tục tăng mạnh, vượt 150.000 rồi 240.000 người mỗi tuần. Riêng tuần từ 20 tới 26/7 đạt hơn 329.000 người; tuần kế tiếp vẫn duy trì trên 311.000 người.

Tính tới ngày 3/8, toàn Thành phố đã có 1.483.056 người dân được khám sức khỏe, cho thấy đợt thi đua "150 ngày đêm khám sức khỏe toàn dân năm 2026" đang tạo chuyển biến tích cực.

Không chỉ tập trung mở rộng số người được khám, ngành Y tế Thành phố còn chuyển trọng tâm sang hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử và xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý sức khỏe cộng đồng. Đây được xem là nền tảng để đánh giá nguy cơ bệnh tật, phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe và chuyển dần từ mô hình điều trị sang chăm sóc, dự phòng chủ động.

Kết quả triển khai cũng cho thấy nhiều địa phương đạt tỷ lệ bao phủ khá cao. Đã có 7 phường, xã và đặc khu đạt tỷ lệ người dân được khám trên 30%, trong đó phường Phước Thắng đạt hơn 59%, xã An Nhơn Tây hơn 48% và xã Thạnh An gần 45%.

Gỡ khó từ truyền thông đến dữ liệu số

Song song với những kết quả tích cực, thực tế triển khai tại các trạm y tế cũng cho thấy nhiều khó khăn cần sớm tháo gỡ.

Chia sẻ trước đó với Báo Sức khỏe và Đời sống, BS.CKII. Lưu Quốc Hải - Giám đốc Trạm Y tế phường Xuân Hòa, cho biết thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở năng lực chuyên môn mà là vận động người dân tham gia khám.

Theo ông, mục tiêu của chương trình không chỉ là khám sức khỏe mà còn xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe thống nhất cho toàn dân. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, ngành y tế có thể theo dõi mô hình bệnh tật từng khu vực, chủ động ứng phó khi xuất hiện dịch bệnh hoặc các nguy cơ sức khỏe mới. Tuy nhiên, nhiều người dân vẫn chưa thấy rõ lợi ích trực tiếp nên chưa tích cực tham gia.

Một thực tế khác là nhiều người đã khám sức khỏe định kỳ tại doanh nghiệp hoặc cơ sở y tế nhưng dữ liệu chưa được chuyển lên nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng. Điều này khiến tỷ lệ bao phủ trên hệ thống thấp hơn so với số người thực tế đã được khám.

Tại Long Bình, tình trạng tương tự cũng diễn ra khi tỷ lệ khám thực tế đã vượt 14% dân số nhưng dữ liệu trên hệ thống phản ánh chưa đầy đủ do nhiều hồ sơ, đặc biệt của học sinh, còn thiếu thông tin để hoàn tất cập nhật.

Bên cạnh đó, việc sử dụng nhiều nền tảng số cũng tạo thêm áp lực cho cả người dân và cơ sở y tế. Theo lãnh đạo Trạm Y tế phường Xuân Hòa, nhiều người đã có thông tin sức khỏe trên VNeID hoặc VSSID nhưng dữ liệu chưa liên thông với nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng, dẫn đến phải khai báo lại hoặc cài đặt thêm ứng dụng mới. Điều này khiến không ít người băn khoăn và ảnh hưởng đến tiến độ cập nhật dữ liệu.

Ngoài yếu tố công nghệ, đặc điểm dân cư cũng ảnh hưởng đến tiến độ triển khai. Tại một số địa bàn có đông lao động nhập cư hoặc người dân thường xuyên khám sức khỏe tại các bệnh viện, phòng khám tư nhân, việc rà soát, vận động và cập nhật dữ liệu gặp nhiều khó khăn hơn.

Theo Sở Y tế TPHCM, giai đoạn hiện nay, nhiệm vụ quan trọng là không để sót những người đã được khám nhưng chưa có dữ liệu trên hệ thống. Vì vậy, các địa phương tiếp tục thực hiện phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng", thống kê đầy đủ những trường hợp đã khám tại cơ quan, doanh nghiệp, trường học hoặc cơ sở khám chữa bệnh để cập nhật vào nền tảng quản lý sức khỏe cộng đồng.

Việc hoàn thiện dữ liệu không chỉ giúp phản ánh đúng kết quả triển khai chương trình mà còn tạo nền tảng cho quản lý sức khỏe chủ động, phân tầng nguy cơ và can thiệp sớm đối với từng người dân - mục tiêu lâu dài mà ngành Y tế TPHCM đang hướng tới.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn: TPHCM là điểm sáng về cấp cứu ngoại viện của cả nước

SKĐS - Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đánh giá TPHCM là địa phương đi đầu trong xây dựng mô hình cấp cứu ngoại viện đa tầng, đa phương thức. Nhiều kinh nghiệm thực tiễn từ thành phố sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ Y tế hoàn thiện chính sách, phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện trên phạm vi cả nước.