Hướng tới mỗi người dân được khám sức khỏe hằng năm
Chương trình khám sức khỏe toàn dân không chỉ nhằm phát hiện sớm bệnh tật, quản lý các yếu tố nguy cơ và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe mà còn góp phần xây dựng nguồn dữ liệu sức khỏe có giá trị cho mỗi người dân và hệ thống y tế.
Theo kế hoạch, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Kết quả khám được chuẩn hóa và cập nhật vào Hồ sơ sức khỏe điện tử. Qua từng năm, các chỉ số về thể trạng, huyết áp, đường huyết, mỡ máu, chức năng các cơ quan, yếu tố nguy cơ, kết quả sàng lọc và phân tầng nguy cơ được bổ sung, qua đó hình thành chuỗi dữ liệu phản ánh quá trình thay đổi sức khỏe của mỗi người.
Đây là cơ sở quan trọng để người dân theo dõi sức khỏe lâu dài, đồng thời giúp ngành Y tế có thêm dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe cộng đồng, phát hiện sớm nguy cơ và triển khai các biện pháp dự phòng phù hợp.
Hiện dân số toàn tỉnh Điện Biên là 678.109 người. Để thực hiện mục tiêu khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm, ngành Y tế tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp, từng bước khắc phục khó khăn về nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị.
Khám sức khỏe miễn phí cho người dân tại phường Điện Biên Phủ. Ảnh: T.Thúy
Từ đầu năm 2026 đến ngày 13/8, toàn tỉnh đã tổ chức khám bệnh, chữa bệnh, khám và tư vấn sức khỏe miễn phí cho 459.309 người, đạt 67,73% dân số. Trong đó, nhóm trẻ em dưới 6 tuổi có 52.917 trẻ được khám, đạt 73,22%; nhóm từ 6 đến 18 tuổi có 128.106 người, đạt 75,74%; nhóm trên 18 tuổi có 278.286 người, đạt khoảng 63,77%.
Đây là kết quả đáng ghi nhận trong nỗ lực mở rộng bao phủ chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là tại địa bàn còn nhiều khó khăn.
Đưa dịch vụ y tế đến gần người dân
Để tăng khả năng tiếp cận, ngành Y tế không chỉ tổ chức khám tại bệnh viện, trung tâm y tế mà còn đưa các đoàn khám về trạm y tế, điểm trạm và cộng đồng. Riêng trong tháng 8, có 37.107 người được khám tại trạm y tế, 4.365 người tại các cơ sở khám, chữa bệnh khác và 20.010 người qua các đợt khám lưu động. Lũy kế, số người được khám qua hình thức lưu động đạt 278.286 người.
Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy y tế cơ sở vẫn còn không ít khó khăn. Tại Trạm Y tế xã Thanh Nưa, thiếu trang thiết bị cận lâm sàng là một trong những điểm nghẽn ảnh hưởng đến chất lượng khám, chữa bệnh. Trạm chưa có thiết bị xét nghiệm huyết học, sinh hóa máu, nước tiểu; đồng thời thiếu thiết bị chẩn đoán hình ảnh, điện tâm đồ và máy X-quang di động.
Với những trường hợp cần kiểm tra chuyên sâu, cán bộ y tế phải chuyển người bệnh lên cơ sở có đủ điều kiện hoặc lấy mẫu bệnh phẩm gửi đi xét nghiệm.
Tại Trạm Y tế phường Mường Thanh, 17 cán bộ đang đảm nhiệm công tác chăm sóc sức khỏe cho hơn 24.000 người dân. Bên cạnh khám, điều trị bệnh thông thường, đội ngũ y tế còn phải thực hiện quản lý sức khỏe, phòng bệnh, tiêm chủng và các chương trình sàng lọc. Nhân lực mỏng khiến việc tổ chức khám sức khỏe diện rộng, tư vấn và theo dõi sau sàng lọc gặp nhiều áp lực.
Không chỉ thiếu nhân lực, điều kiện phục vụ khám lưu động tại nhiều cơ sở cũng chưa đáp ứng yêu cầu. Theo Sở Y tế, toàn tỉnh hiện có 17 cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện khám sức khỏe theo quy định. Tuy nhiên, 9 cơ sở chưa có máy X-quang di động; 8 đơn vị dù đã có máy nhưng chưa có xe chuyên dụng bảo đảm an toàn bức xạ để phục vụ chụp X-quang lưu động.
Theo Sở Y tế, cả 45 trạm y tế xã, phường hiện chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu khám cận lâm sàng. Nhiều trạm còn thiếu máy siêu âm, điện tim, thiết bị xét nghiệm máu, nước tiểu và phương tiện chẩn đoán hình ảnh.
Trước mắt, ngành Y tế đưa những thiết bị có thể vận chuyển được về cơ sở để thực hiện các thăm dò cần thiết. Với xét nghiệm tuyến cơ sở chưa thực hiện được, đơn vị tổ chức khám sẽ lấy mẫu chuyển về cơ sở xét nghiệm hoặc hướng dẫn người dân đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh gần nhất.
Trong điều kiện chưa thể đầu tư đồng bộ cho tất cả trạm y tế, khám lưu động là giải pháp thiết thực giúp đưa dịch vụ y tế đến gần người dân, từng bước thu hẹp khoảng cách tiếp cận giữa các khu vực. Tuy nhiên, hình thức này cũng đòi hỏi nguồn lực lớn về nhân lực, vật tư y tế, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, phương tiện vận chuyển, tổ chức điểm khám và cập nhật dữ liệu.
Bên cạnh đó, một số nhóm đối tượng còn khó huy động tham gia khám, nhất là người đi làm xa, thường xuyên vắng mặt tại địa phương hoặc chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của khám sức khỏe định kỳ. Đây cũng là một trong những thách thức trong việc hoàn thành mục tiêu khám sức khỏe cho toàn dân.
Khám sức khỏe phải gắn với quản lý sức khỏe
Tại địa bàn phường Điện Biên Phủ, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, Bệnh viện Phổi tỉnh, Trung tâm Y tế Điện Biên Phủ phối hợp với UBND phường Điện Biên Phủ tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho người dân.
Theo kế hoạch, hoạt động khám được bố trí tại nhiều điểm như Nhà văn hóa TDP Him Lam, Trạm Y tế Tân Thanh cũ, Nhà văn hóa TDP Tân Thanh và Trung tâm Y tế Điện Biên Phủ. Đối tượng khám là người dân tại nhiều tổ dân phố trên địa bàn cùng học sinh của các trường học. Dự kiến có hơn 7.000 lượt người được khám trong đợt này.
Người dân được thực hiện các bước khám theo quy định, từ tiếp đón, đo các chỉ số sức khỏe cơ bản, khám lâm sàng đến thực hiện cận lâm sàng như điện tim, siêu âm khi có chỉ định. Sau khám, bác sĩ tổng hợp kết quả, tư vấn, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe và điều trị đối với những trường hợp phát hiện bệnh.
Mục tiêu khám sức khỏe định kỳ cho 100% người dân mỗi năm vì thế không chỉ nằm ở tỷ lệ bao phủ. Quan trọng hơn, mỗi lần khám phải giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, người dân được tư vấn và có hướng theo dõi, điều trị phù hợp.
Để mục tiêu này đi vào chiều sâu, Điện Biên cần tiếp tục củng cố y tế cơ sở, bổ sung nhân lực, trang thiết bị và nâng cao năng lực khám cận lâm sàng. Khi mỗi cuộc khám thực sự trở thành một bước chủ động bảo vệ sức khỏe, chương trình chăm sóc sức khỏe toàn dân mới phát huy hiệu quả bền vững, góp phần chuyển mạnh từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.
