Khách hàng bí ẩn của tiêm kích Su-57 Nga tại Trung Đông là ai?

10-02-2026 18:06 | Quốc tế
google news

SKĐS - Tại triển lãm công nghiệp Innoprom tổ chức ở Saudi Arabia, Bộ trưởng Công Thương Nga Anton Alikhanov lần đầu tiên xác nhận các hợp đồng xuất khẩu tiêm kích Su-57 của Nga tại khu vực Trung Đông đã được ký kết.

Theo ông Alikhanov: "Có sự quan tâm rất đáng kể và một số hợp đồng đã được ký, dù tôi chưa thể công bố chi tiết". Ông nhấn mạnh thêm rằng Nga vừa giới thiệu phiên bản xuất khẩu Su-57E, gọi đây là "một trong những máy bay chiến đấu tốt nhất thế giới hiện nay", đồng thời khẳng định loại tiêm kích này đã được thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu thực tế.

Khách hàng bí ẩn của tiêm kích Su-57 Nga tại Trung Đông là ai?- Ảnh 1.

Nguyên mẫu Su-57 tại Triển lãm Hàng không Dubai năm 2025. (Nguồn: MW)

Phát biểu của Bộ trưởng Nga đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về quốc gia Trung Đông nào đủ điều kiện và sẵn sàng tiếp nhận Su-57. Trong bối cảnh hiện nay, các khách hàng truyền thống của Nga tại khu vực như Syria hay Iraq đều đã bị suy yếu nghiêm trọng sau các cuộc can thiệp quân sự. Yemen, một khách hàng nhỏ hơn, cũng rơi vào tình trạng bất ổn kéo dài từ năm 2011. Điều này khiến phạm vi lựa chọn đối tác của Moscow tại Trung Đông trở nên rất hạn chế.

Tuyên bố của ông Alikhanov xuất hiện đúng thời điểm những đoạn video đầu tiên ghi lại cảnh Su-57 hoạt động trong biên chế Không quân Algeria được công bố, sau khi việc bàn giao và đưa vào trực chiến được xác nhận hồi tháng 11/2025. Tuy nhiên, Algeria hiện là quốc gia Ả Rập lớn duy nhất vẫn giữ được sự ổn định chính trị và quân sự tương đối, đồng thời nằm ngoài quỹ đạo ảnh hưởng trực tiếp của phương Tây. Trong khi đó, nhiều quốc gia Bắc Phi khác như Libya hay Sudan đã rơi vào vòng xoáy xung đột và bất ổn kéo dài.

Nga từng nỗ lực chào bán máy bay chiến đấu cho các quốc gia thân phương Tây, tiêu biểu là Các Tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE), nhưng áp lực chính trị từ Mỹ và các đồng minh đã khiến những thương vụ này không thể tiến xa. Trường hợp của Ai Cập là ví dụ điển hình: dù Cairo được xem là tương đối trung lập từ sau cuộc đảo chính quân sự năm 2013, nước này vẫn buộc phải hủy kế hoạch mua Su-35 do lo ngại các biện pháp trừng phạt từ Washington.

Trong bối cảnh đó, Iran được đánh giá là ứng viên hàng đầu cho các hợp đồng Su-57 tại Trung Đông. Các tài liệu mật của chính phủ Nga bị rò rỉ vào cuối năm 2025 cho thấy, Moscow dự kiến sẽ bàn giao khoảng 48 chiếc Su-35 cho Không quân Iran, bên cạnh 18 chiếc chuyển cho Algeria và 6 chiếc dành cho Ethiopia. Hiện nay, Iran gần như không sở hữu máy bay chiến đấu thế hệ hậu Chiến tranh Lạnh, trong khi biên chế vẫn dựa chủ yếu vào khoảng 300 tiêm kích cũ như F-4E và F-5E/F – những mẫu máy bay đã lạc hậu gần ba thế hệ so với tiêu chuẩn hiện đại.

Điều này khiến Iran có nhu cầu rất lớn trong việc tiếp nhận cả Su-35 lẫn Su-57. Trong kịch bản hợp lý nhất, hai dòng tiêm kích này sẽ đảm nhiệm các vai trò bổ trợ cho nhau: Su-35 có thể được bàn giao nhanh hơn và dễ tiếp nhận hơn, giúp Iran nhanh chóng tăng cường năng lực phòng không, trong khi Su-57 đóng vai trò mũi nhọn chiến lược trong dài hạn.

Nếu một thương vụ Su-57 quy mô lớn thực sự diễn ra tại Trung Đông, cán cân sức mạnh trên không của khu vực sẽ thay đổi đáng kể. Hiện tại, Israel là quốc gia duy nhất vận hành máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm với phi đội F-35I. Thế nhưng các máy bay này vẫn chưa đạt đầy đủ năng lực tác chiến cường độ cao do thiếu phần mềm Block 4 và tình trạng này được dự báo sẽ kéo dài đến đầu những năm 2030. Thực tế, trong các cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi tháng 6/2025, F-35I chủ yếu chỉ được sử dụng cho nhiệm vụ trinh sát và thu thập tình báo.

Một phi đội Su-57 được vận hành đầy đủ bởi Iran hoặc bất kỳ quốc gia Trung Đông nào khác có thể tạo ra ưu thế trên không rõ rệt trước các lực lượng hiện có. Su-57 được đánh giá cao nhờ kinh nghiệm thử nghiệm trong môi trường chiến đấu cường độ cao, bao gồm nhiệm vụ trấn áp phòng không, không chiến và hoạt động sâu trong không phận được bảo vệ nghiêm ngặt tại chiến trường Ukraine.

Ở bình diện toàn cầu, Nga cũng đang thúc đẩy xuất khẩu Su-57 sang các đối tác lớn khác. Cuối tháng 1, các cuộc đàm phán giữa Moscow và New Delhi về thỏa thuận sản xuất Su-57 theo giấy phép đã bước vào giai đoạn kỹ thuật nâng cao, làm dấy lên khả năng Ấn Độ sẽ trở thành khách hàng nước ngoài lớn nhất của dòng tiêm kích này. Ngoài ra, CHDCND Triều Tiên cũng được giới phân tích dự đoán có thể đặt hàng trong tương lai.

Khách hàng bí ẩn của tiêm kích Su-57 Nga tại Trung Đông là ai?- Ảnh 2.Tiêm kích Su-57 thế hệ mới sẵn sàng xuất kích

SKĐS - Nga đã nhận một lô tiêm kích tàng hình Su-57 thế hệ thứ năm mới nhất, được trang bị những nâng cấp hiện đại nhất tính đến thời điểm hiện tại.


Xuân Minh
(theo TASS, MW)
Ý kiến của bạn