Kết hợp nước lá đinh lăng với mật ong có tác dụng gì?

Trong y học cổ truyền Việt Nam, đinh lăng (Polyscias fruticosa) là cây dược liệu quen thuộc, được sử dụng từ lâu để bồi bổ cơ thể, được coi là Sâm của người Việt, có tác dụng bổ khí huyết, tăng tuần hoàn não, hỗ trợ cải thiện sức khỏe sau ốm, giảm mệt mỏi hoặc hỗ trợ điều trị một số chứng bệnh thông thường. Củ đinh lăng còn dùng để ngâm rượu, ngoài ra nhân dân còn dùng trồng làm cây cảnh cũng rất đẹp.

Mật ong được dùng như một thực phẩm và vị thuốc có tác dụng: Nhuận Phế, chỉ khái, tiêu đàm, làm dịu họng, hỗ trợ tiêu hóa, hỗ trợ điều trị rối loạn giấc ngủ, tăng sức đề kháng.

1. Tác dụng của lá đinh lăng và mật ong

Lá đinh lăng:

Theo các nghiên cứu hóa thực vật, lá đinh lăng chứa nhiều hợp chất sinh học đáng chú ý như: Saponin triterpene, flavonoid, polyphenol, sterol thực vật, acid amin, vitamin nhóm B, vitamin C, một số hợp chất thơm và tinh dầu với hàm lượng thấp.

Các hợp chất này được quan tâm vì có khả năng chống oxy hóa hoặc tác động lên một số quá trình sinh học trong mô hình nghiên cứu. Đặc biệt, nhóm saponin được xem là thành phần đặc trưng của đinh lăng và có cấu trúc tương đồng với một số saponin trong nhân sâm, từ đó làm dấy lên giả thuyết về những tác dụng sinh học tương tự. Tuy nhiên, sự tương đồng về cấu trúc không đồng nghĩa với việc có hiệu quả điều trị giống nhau ở người.

Các nghiên cứu hiện nay mới ghi nhận đinh lăng có tiềm năng chống oxy hóa, chống viêm, điều hòa một số đáp ứng miễn dịch, bảo vệ tế bào thần kinh, hỗ trợ chuyển hóa glucose và đây chủ yếu là kết quả từ nghiên cứu tiền lâm sàng, chưa đủ để khuyến cáo sử dụng nhằm phòng hoặc điều trị bệnh.

Mật ong:

So với đinh lăng, bằng chứng khoa học về mật ong rõ ràng hơn nhưng cũng chỉ giới hạn ở một số chỉ định. Theo Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe Bổ sung và Tích hợp Hoa Kỳ (NCCIH), mật ong chứa chủ yếu là glucose và fructose, đồng thời có một lượng nhỏ polyphenol, flavonoid và các enzyme tự nhiên.

Một số nghiên cứu cho thấy mật ong có thể giúp làm dịu niêm mạc họng và giảm ho do nhiễm khuẩn đường hô hấp trên. Không dùng mật ong cho trẻ dưới 12 tháng tuổi, vì nguy cơ ngộ độc botulinum. Các bà mẹ không dùng mật ong để đánh tưa lưỡi cho trẻ em sơ sinh.

2. Lợi ích khi kết hợp lá đinh lăng với mật ong

Có thể giúp làm dịu cảm giác khô rát họng: Lá đinh lăng chứa các hợp chất polyphenol và flavonoid có hoạt tính chống oxy hóa. Khi được sử dụng dưới dạng nước ấm kết hợp với mật ong, thức uống có thể giúp làm dịu cảm giác khô rát họng và giảm khó chịu khi bị ho nhẹ. Bên cạnh đó, mật ong cũng chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa và có đặc tính kháng khuẩn, chống viêm, góp phần hỗ trợ làm dịu niêm mạc họng và cải thiện cảm giác khó chịu.

Bổ sung một số hợp chất chống oxy hóa: Lá đinh lăng và mật ong đều chứa các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa. Các chất này có khả năng trung hòa gốc tự do - một trong những yếu tố liên quan đến quá trình lão hóa và nhiều bệnh mạn tính.

Giảm mệt mỏi: Trong y học cổ truyền Việt Nam, đinh lăng thường được xem là một loại dược liệu có tác dụng hỗ trợ giảm mệt mỏi, nâng cao thể trạng sau ốm và tăng cường sức khỏe tổng thể. Một số nhà nghiên cứu còn nhận thấy cây có những đặc điểm sinh học tương đồng với nhân sâm do cùng thuộc họ Araliaceae. Khi kết hợp với mật ong, thức uống này không chỉ có hương vị dễ uống hơn mà còn bổ sung một lượng nhỏ carbohydrate tự nhiên, giúp cung cấp năng lượng nhanh cho cơ thể. Mật ong cũng chứa các hợp chất chống oxy hóa như flavonoid và axit phenolic, có thể góp phần giảm stress oxy hóa và hỗ trợ quá trình phục hồi sau mệt mỏi.

3. Có nên uống nước lá đinh lăng với mật ong hằng ngày?

Hiện chưa có bằng chứng khoa học để khuyến cáo uống nước lá đinh lăng pha mật ong hằng ngày nhằm tăng cường sức khỏe hoặc an thần. Đối với người khỏe mạnh, sử dụng thức uống này với lượng vừa phải như một loại đồ uống thảo dược không thường xuyên nhìn chung không phải là vấn đề nếu lá đinh lăng có nguồn gốc an toàn, được rửa sạch và chế biến hợp vệ sinh. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng về hiệu quả và độ an toàn của việc sử dụng lá đinh lăng trong thời gian dài còn hạn chế, đồng thời chưa có liều dùng chuẩn được xác lập.

Vì vậy, không nên uống nước lá đinh lăng pha mật ong thay cho nước lọc hoặc sử dụng với lượng lớn trong thời gian dài với kỳ vọng phòng bệnh hay cải thiện sức khỏe. Chế độ ăn uống cân bằng, đa dạng vẫn là nền tảng quan trọng để duy trì sức khỏe.

Bên cạnh đó, mật ong vẫn là nguồn cung cấp đường tự do. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lượng đường tự do nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng khẩu phần mỗi ngày, và dưới 5% sẽ mang lại nhiều lợi ích hơn cho sức khỏe. Vì vậy, người mắc đái tháo đường, tiền đái tháo đường, thừa cân, béo phì hoặc đang cần kiểm soát đường huyết nên hạn chế lượng mật ong sử dụng và tính phần đường này vào tổng lượng đường tiêu thụ trong ngày.

4. Những ai cần thận trọng khi sử dụng?

Dù được xem là nguyên liệu tự nhiên, lá đinh lăng và mật ong không phù hợp với tất cả mọi người, nên thận trọng ở những nhóm sau:

- Trẻ dưới 12 tháng tuổi: Không dùng mật ong vì nguy cơ ngộ độc botulinum.

- Người mắc bệnh đái tháo đường: Mật ong vẫn làm tăng đường huyết và cần được tính vào tổng lượng carbohydrate hằng ngày.

- Người dị ứng với mật ong hoặc phấn hoa, hen phế quản do phấn hoa: Có nguy cơ cao xảy ra phản ứng dị ứng, không được dùng.

- Người đang sử dụng nhiều thuốc điều trị: Một số dược liệu có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa thuốc. Mặc dù dữ liệu về tương tác của đinh lăng còn hạn chế, người dùng vẫn nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có ý định sử dụng thường xuyên.

- Phụ nữ mang thai và cho con bú: Chưa có đủ dữ liệu về tính an toàn của việc sử dụng lá đinh lăng kéo dài, vì vậy không nên tự ý dùng với mục đích chữa bệnh.

5. Lưu ý khi sử dụng

- Chọn lá đinh lăng có nguồn gốc rõ ràng, không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.

- Rửa sạch, chế biến đúng cách.

- Không đun quá đặc hoặc sử dụng với lượng quá nhiều, kéo dài.

- Chỉ nên thêm mật ong khi nước đã nguội bớt (khoảng dưới 40-50°C) nhằm hạn chế làm giảm hoạt tính của một số enzyme và hợp chất nhạy cảm với nhiệt có trong mật ong.

- Không nên coi đây là thức uống có tác dụng điều trị bệnh hoặc thay thế thuốc chữa bệnh.

Mời bạn xem thêm:

Uống nước lá đinh lăng buổi tối có giúp ngủ ngon hơn?

SKĐS - Nước lá đinh lăng từ lâu được nhiều người sử dụng như một thức uống hỗ trợ thư giãn trước giờ ngủ. Loại lá quen thuộc này còn được y học cổ truyền sử dụng trong một số trường hợp suy nhược cơ thể và ngủ kém.