Các nghiên cứu và thống kê gần đây cho thấy, bệnh liên quan tới đường hô hấp, bệnh phổi ở nước ta đang gia tăng nhanh chóng bởi tác động xấu của ô nhiễm môi trường, khí hậu và lối sống công nghiệp, đặc biệt là tại các thành phố lớn. Thông tin được PGS.TS Lê Thị Tuyết Lan, Chủ tịch Hội Hô hấp TP.HCM cho biết trong buổi họp báo công bố chương trình “tháng chăm sóc sức khỏe hô hấp” nhân ngày Hô hấp ký toàn cầu 14/10 năm nay.
Bệnh nhân COPD gia tăng
Theo TS. Lan, hiện nay trên toàn cầu có khoảng 600 triệu người bị bệnh viêm mũi dị ứng, 250 triệu người bị bệnh hen suyễn và 350 triệu người bị bệnh phổi tắc nghẽn. Ở nước ta, tỷ lệ mắc viêm mũi chiếm bình quân 10-20% trong cộng đồng. Theo điều tra của Chương trình nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính quốc gia, tần suất mắc bệnh hô hấp cấp tính ở trẻ dưới 5 tuổi từ 4,1 lần/trẻ/năm. Mỗi năm, ước tính ở VN có khoảng 36-45 triệu lượt trẻ mắc nhiễm bệnh. Trong bệnh hen suyễn, tỷ lệ trẻ em “khò khè” là 29,3% trong khi tỷ lệ hen của người lớn là 10% và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là 6,7%, chủ yếu do hút thuốc lá và phải thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, hóa chất ô nhiễm. Các nghiên cứu về tai mũi họng và hô hấp tiến hành tại Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM (BV ĐHYD) cho thấy có 30% bệnh nhân viêm mũi dị ứng có bệnh hen (suyễn) đi kèm và đến 80% bệnh nhân hen bị viêm mũi dị ứng. Mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khám chữa bệnh khoảng 4 ngàn bệnh nhân, trong đó có 350 ca mắc các bệnh ở phổi. Trong khi đó, có khoảng 400 ca khám bệnh liên quan đến tai mũi họng. Bệnh nhân mắc viêm mũi dị ứng chiếm số lượng cao nhất, sau đó là các chứng viêm xoang, viêm họng. Cũng tại khoa Hô hấp của bệnh viện này, số bệnh nhân mắc chứng cúm, hen suyễn và phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) cũng đang có dấu hiệu gia tăng.
 Phun khí dung cho trẻ bị bệnh hô hấp tại Bệnh viện Nhi đồng 2. |
Nhận diện tác nhân gây bệnh
Hiện nay đang là thời điểm giao mùa nên lượng bệnh nhi nhập viện cũng tăng cao. Tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 và 2 mỗi ngày tiếp nhận gần chục ngàn lượt khám bệnh thì có đền 60% là các bệnh liên quan đến đường hô hấp. Chỉ riêng khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Đồng 1, lượng trẻ nằm viện do các bệnh hô hấp như viêm phổi, viêm tiểu phế quản và hen suyễn lên đến hàng trăm ca. Theo ThS. BS. Lê Nguyễn Thanh Nhàn, Phòng chỉ đạo tuyến BV, Số liệu thống kê về tình hình khám chữa bệnh trẻ em tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 tháng 9/2010 cho thấy: tổng số lượt khám 137.752 lượt, giảm 10% so với tháng 8; các bệnh nhiễm trùng thường gặp như sốt xuất huyết, tay chân miệng, và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi, viêm tiểu phế quản đang ở mức cao. Với tình hình thời tiết như hiện nay, dự báo trong tháng 10 các bệnh về đường hô hấp sẽ tiếp tục là lý do chính khiến cha mẹ phải đưa con đến bệnh viện.
TS.BS. Nguyễn Hữu Dũng, chuyên khoa tai mũi họng BV ĐHYD TP.HCM, cho biết, giai đoạn chuyển mùa bao giờ cũng là thời điểm bệnh hô hấp tăng cao. Tuy nhiên, môi trường sống ngày càng ô nhiễm và khí hậu biến đổi thất thường đang làm gia tăng các bệnh về mũi trong những năm qua. Cùng quan điểm này, ThS. BS Trần Thị Kim Thu, Giám đốc TT Chăm sóc sức khỏe cộng đồng TP.HCM cho biết, nhiều thành phố của nước ta đang bị ô nhiễm nghiêm trọng. Riêng TP.HCM đã lọt vào tốp 6 thành phố ô nhiễm không khí nghiêm trọng nhất thế giới và dưới tác động của môi trường như thế này, nguy cơ mắc bệnh hô hấp là rất cao, không phân biệt giới tính, độ tuổi, thói quen hay địa phương. Việc phòng bệnh hoặc chẩn đoán sớm bệnh để điều trị các bệnh hen ở trẻ em, thai phụ hay bệnh phổi tắc nghẽn sẽ giảm được các nguy cơ tử vong hay tàn phế. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, quy mô khám và điều trị các bệnh hô hấp cấp và mạn tính ở nước ta mới đáp ứng một phần nhu cầu khổng lồ về bệnh hô hấp hàng năm. Trong khi đó, các bệnh về hô hấp mạn tính lại được phát hiện khá trễ do bệnh nhân nhập viên muộn, BS. Thu nhấn mạnh.
"Tháng chăm sóc sức khỏe hô hấp" sẽ bao gồm các hoạt động như hướng dẫn sử dụng nước biển sâu rửa mũi và cách vệ sinh mũi đúng cách tại các chợ đầu mối trên địa bàn TP.HCM; Tổ chức Ngày hội khám và tư vấn chăm sóc sức khỏe hô hấp gia đình tại công viên Lê Văn Tám, Quận 1, TP.HCM vào ngày 7/11/2010 (miễn phí cho 500 gia đình tham gia đầu tiên); Khám và tư vấn chăm sóc sức khỏe hô hấp cho khoảng 2.000 công nhân làm việc trong các khu chế xuất- khu công nghiệp tại TP.HCM vào các ngày 5/12 và 7/12/2010; Phát hành 1 triệu cẩm nang chăm sóc sức khỏe hô hấp tại các chung cư, cao ốc văn phòng...; Phát Phiếu thăm dò sức khỏe hô hấp cho các thầy cô giáo và tặng 100 suất khám chuyên khoa hô hấp tại Trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng... Tại miền Bắc, Chương trình cũng sẽ tổ chức khám và tư vấn chăm sóc sức khỏe hô hấp cho các công nhân; phát phiếu thăm dò và tặng 100 suất khám chuyên khoa hô hấp cho các thầy cô giáo... Chương trình do Hội hô hấp TP.HCM, Trung tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng và Merap Group phối hợp tổ chức |
Tuân Nguyễn