Người dân bơm xăng cho ô tô tại California, Mỹ. Ảnh minh họa: THX/TTXVN
Vào ngày 26/4, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran và là trưởng đoàn đàm phán của nước này trong các cuộc thương lượng ngừng bắn với Mỹ ở thủ đô Islamabad của Pakistan, đã phản ứng gay gắt trước tuyên bố từ chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Washington đang nắm lợi thế áp đảo trong thế đối đầu.
Ông Ghalibaf đưa ra một bảng tính toán chi tiết về năng lượng mà theo ông cho thấy hai bên tương đối ngang bằng, đồng thời cảnh báo cán cân này sắp tiếp tục nghiêng bất lợi cho Mỹ khi nhu cầu mùa hè đến gần.
Ông Ghalibaf viết trên nền tảng mạng xã hội X rằng: “Họ khoe về những lá bài. Hãy chờ xem”.
Trong một bài đăng ngắn gọn nhưng sắc bén, ông Ghalibaf mô tả xung đột như một ván bài năng lượng cân bằng, trong đó các yếu tố cung nằm một phía và các yếu tố cầu nằm phía còn lại.
Về phía nguồn cung của Mỹ, ông Ghalibaf thừa nhận việc giải phóng Dự trữ Dầu Chiến lược đã được triển khai một phần và việc xả kho dự trữ đã diễn ra, nhưng cho rằng các công cụ khác của Washington, bao gồm cái ông gọi là BEM (quản lý năng lượng chiến trường) và các tuyến đường ống thay thế, vẫn chưa được sử dụng.
Ở phía cầu của cùng bảng cân đối, ông Ghalibaf cho rằng việc “hủy hoại nhu cầu” mới chỉ diễn ra một phần và các điều chỉnh giá bổ sung vẫn còn ở phía trước.
Hình ảnh do Bộ Chiến tranh Mỹ đăng trên mạng xã hội X ngày 21/4/2026 cho thấy lực lượng Mỹ tiếp cận tàu chở dầu bị chặn do có liên quan tới Iran. Ảnh: Kyodo/TTXVN
Bối cảnh rộng hơn phần nào củng cố cách lập luận này.
Cơ quan Năng lượng Trung Quốc (IEA) đã phối hợp một đợt xả kho chưa từng có với 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ chiến lược trên toàn cầu, trong đó Mỹ đóng góp 172 triệu thùng từ Kho Dự trữ Dầu Chiến lược của mình.
Các tuyến xuất khẩu thay thế, bao gồm đường ống từ Iraq tới Ceyhan ở Thổ Nhĩ Kỳ, đã được tăng cường để bù đắp một phần cho lượng thiếu hụt qua eo biển Hormuz, nhưng các nhà phân tích lưu ý rằng những tuyến này vẫn thấp hơn nhiều so với công suất mà eo biển Hormuz xử lý trước khi xung đột bùng phát vào cuối tháng Hai.
Yếu tố quyết định: nhu cầu mùa hè
Đòn công kích mạnh nhất của ông Ghalibaf nhắm vào yếu tố mùa vụ.
Ông Ghalibaf viết: “Hãy cộng kỳ nghỉ mùa hè vào phía bên phải”, ám chỉ tới việc cộng vào phía cầu và nói thêm rằng “trừ khi họ muốn hủy bỏ hoại nó ngay tại Mỹ”.
Nhận xét này ngụ ý rằng Mỹ đang đối mặt với một vấn đề năng lượng do chính mình gây ra khi nhu cầu đi lại và làm mát trong mùa hè trong nước đạt đỉnh, khiến thị trường càng thắt chặt - đúng vào lúc chính quyền đang cố gắng hạ nhiệt thông qua việc xả kho chiến lược và tối đa hóa xuất khẩu.
Thời điểm là yếu tố quan trọng. Giá xăng tại Mỹ đã tăng khoảng 35% so với mức trước chiến tranh, và Goldman Sachs đã nâng dự báo lạm phát tháng 12/2026 thêm một điểm phần trăm, một phần do chi phí dầu tăng cao. Giá dầu Brent giao sau đã vượt 105 USD/thùng trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Sáu.
Tàu khu trục USS Rafael Peralta (DDG 115) tiếp cận một tàu hàng đang trong hành trình vào cảng của Iran, trong bối cảnh Mỹ mở rộng phong toả các tàu thuyền tại eo biển Hormuz, Vịnh Oman ra vùng biển quốc tế, ngày 24/4/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Câu chuyện “lá bài” và việc Trump hủy chuyến đi
Bài đăng xuất hiện chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump bất ngờ hủy chuyến đi dự kiến tới Pakistan của các Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, những người dự kiến gặp các quan chức Iran tại Islamabad.
Tổng thống Trump viện dẫn “bất đồng nội bộ” trong giới lãnh đạo Iran và cho rằng đã “lãng phí quá nhiều thời gian vào việc di chuyển”.
Đây là lần đảo ngược thứ hai như vậy trong vòng một tuần.
Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz cũng củng cố sự tự tin của chính quyền trong các chương trình bình luận ngày 26/4, khi tuyên bố rằng “Iran không có những lá bài” và dự đoán Tehran cuối cùng sẽ phải quay lại bàn đàm phán.
Bản thân Tổng thống Trump hôm 24/4 khẳng định Iran đã “đồng ý mọi thứ,” một tuyên bố nhanh chóng bị các quan chức Iran công khai bác bỏ.
Nhà Trắng nhiều lần mô tả cách tiếp cận của Tổng thống Trump là “cuộc chơi lâu dài”.
Bài đăng của ông Ghalibaf trực tiếp thách thức cách nhìn này.
Bằng việc trình bày thế đối đầu như một trò chơi bài cân bằng thay vì một cuộc đàm phán lệch về một phía, Chủ tịch Quốc hội Iran phát tín hiệu rằng Tehran tin rằng thời gian, chu kỳ nhu cầu và các công cụ năng lượng chưa sử dụng mang lại cho họ sức bền mà Washington vẫn chưa tính hết.
Ông Ghalibaf, người đã dẫn đầu phái đoàn Iran trong vòng đàm phán đầu tiên do Pakistan làm trung gian, được các nhà phân tích mô tả là gần gũi với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi igaos Iran (IRGC) hơn so với chính quyền của Tổng thống Masoud Pezeshkian.
Một đài phát thanh Israel đưa tin hôm 23/4 rằng ông Ghalibaf đã rút khỏi nhóm đàm phán do áp lực từ IRGC, tuy nhiên Tehran chưa xác nhận thông tin này.
Sau đó, các ông Ghalibaf, Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi đều đăng tải những thông điệp gần như giống hệt nhau nhằm thể hiện sự đoàn kết.
