Vừa qua, đoàn cán bộ Bộ Y tế, Viện Dinh dưỡng đã có chuyến công tác và tổ chức lễ phát động “Ngày vi chất dinh dưỡng” tại thành phố Điện Biên.
Hiện nay, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em (SDDTE), đặc biệt là thể thấp còi ở Điện Biên còn ở mức rất cao, trên 32% (rất cao so với mức trung bình toàn quốc là trên 25%). Cũng như nhiều tỉnh miền núi trung du phía Bắc khác, Điện Biên có nhiều vùng có số trẻ bị SDD thấp còi ở mức rất cao, nhưng cũng có một số vùng do làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, giáo dục truyền thông được tăng cường nên tỷ lệ SDD thấp còi ở trẻ em ở những vùng này lại ở mức rất thấp. Chẳng hạn như tại địa bàn phường Him Lam, TP. Điện Biên được coi là điểm sáng của tỉnh Điện Biên về công tác phòng chống SDDTE, khi mà tỷ lệ SDDTE thể nhẹ cân ở đây chỉ ở mức 7,92%, tỷ lệ thấp còi là 10,8% thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình của toàn tỉnh. Tiếp chúng tôi tại Trạm y tế Him Lam, chị Quàng Thị Cúc, cán bộ trạm cho biết: Trạm hiện có 7 cán bộ thường xuyên được tập huấn để nâng cao nghiệp vụ và chuyên môn, khi khám cho người bệnh chúng tôi rất chú trọng đến khâu tư vấn cho người bệnh, đặc biệt với những bà mẹ mang thai tới khám hay sinh con tại đây. Gần 3 năm trở lại đây, việc quản lý các đối tượng như phụ nữ mang thai, phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, phụ nữ có con nhỏ dưới 5 tuổi được theo dõi chặt chẽ hơn thông qua việc cấp phát “quyển sổ vàng”.
Y sĩ Hoàng Thị Mai tư vấn cho phụ nữ mang thai tại Trạm y tế Him Lam, Điện Biên.
Được biết, chương trình cấp phát quyển sổ vàng (sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ trẻ em) là Dự án phối hợp giữa Bộ Y tế và Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) tài trợ. Theo đó, trong quyển sổ này có một bên trang là phần ghi chép của gia đình, trang bên kia là phần theo dõi ghi ý kiến của thầy thuốc. Thông qua hình thức này, thầy thuốc có thể theo dõi một cách tỉ mỉ cả quá trình một phụ nữ từ lúc có thai đến lúc sinh nở và trẻ nhỏ từ lúc sơ sinh đến khi 5 tuổi.
Từ khi chương trình này được triển khai tại đây, tỷ lệ trẻ trong độ tuổi được uống vitamin A, tiêm chủng mở rộng tại trạm luôn đạt các chỉ tiêu gần như tuyệt đối. Số phụ nữ khám thai định kỳ từ 3 lần trở lên luôn đạt 100%, nhiều trường hợp bà mẹ còn được tư vấn khám thai đến 4 - 5 lần...
Nhờ triển khai tốt các hoạt động chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng nên trong thời gian qua tỷ lệ SDDTE tại Him Lam đã hạ thấp một cách ngoạn mục, tuy nhiên, theo y sĩ Hoàng Thị Mai, Trưởng trạm y tế: Him Lam vẫn còn gặp một số khó khăn, tỷ lệ trẻ được bú mẹ trong 6 tháng đầu đạt tỷ lệ thấp, dù đã tuyên truyền thường xuyên nhưng nhiều gia đình đến tháng thứ 4, 5 đã cho trẻ ăn dặm, nguyên do nhiều bà mẹ vẫn cứ nghĩ chỉ bú sữa thì trẻ không đủ lớn, nhiều người khác thì bận làm ăn nên khó thực hiện... Bởi vậy, cũng theo y sĩ Mai, trong thời gian tới, công tác tư vấn, giáo dục truyền thông cần tiếp tục được tăng cường để dần giúp họ thay đổi hành vi.
Để hiểu rõ hơn về đời sống, tập quán sinh hoạt của bà con nơi đây, chúng tôi đã đến thăm gia đình ông Lò Văn Xưởng - một gia đình điển hình về phát triển kinh tế theo mô hình VAC trên địa bàn. Là chủ tịch Hội Nông dân, ông Xưởng đã qua nhiều lớp tập huấn về trồng trọt, chăn nuôi nên trong khuôn viên gia đình ông Xưởng rộng khoảng gần 2.000m2 nhưng đủ cả vườn cây, ao cá với đủ các loại rau củ quả mùa nào thức nấy. Ông Xưởng cho biết, về vật nuôi hiện nay gà có đến gần 100 con, ngan gần 50 con, lợn thì vừa xuất chuồng, đang chờ bắt lứa mới...
Anh Thu, con trai ông Xưởng nói, từ khi làm thêm công tác y tế thôn bản vài năm nay, qua các lớp tập huấn, về nhà tôi đã cải tạo thêm được một mảnh vườn cạnh ruộng lúa, trồng thêm nhiều loại rau màu để tăng thêm các nguồn thực phẩm cung cấp vitamin, vi chất dinh dưỡng. Nhà có hai cháu, đứa lớn 5 tuổi, đứa bé 2 tuổi nên cần có thêm các loại thực phẩm, đa dạng để vợ tôi thường xuyên thay đổi các món ăn cho các cháu. Chỉ vào cháu nhỏ, anh cho biết, cháu vừa được uống bổ sung vitamin A và tiến hành cân kiểm tra, theo dõi tăng trưởng hàng tháng.
Qua chuyến đi thực tế tại địa phương, chúng tôi thấy Điện Biên còn là một tỉnh nghèo, tỷ lệ SDDTE còn ở mức cao nhưng nếu mô hình phòng chống SDDTE tại Him Lam được nhân rộng ra địa bàn toàn tỉnh, không bao lâu tỷ lệ SDDTE ở Điện Biên có thể hạ thấp xuống tới mức ngang với các tỉnh đồng bằng.
Bài và ảnh: Anh Minh
