Hy Lạp - Đi hay ở?

Hội nghị Thượng đỉnh G-20 khai mạc trong bối cảnh đầy khó khăn, từ chuyện Chính phủ Hy Lạp có nguy cơ sụp đổ, Thủ tướng Italy đang gặp rắc rối nội bộ có thể sẽ từ chức và không rõ trong tương lai, khu vực sử dụng đồng euro có còn Hy Lạp nữa hay không.

Nhiều cử tri Hy Lạp tỏ ra quá chán ngán với những biện pháp thắt lưng buộc bụng, họ cho rằng, Hy Lạp thà vỡ nợ còn hơn phải chịu những sức ép từ khối để nhận được các nguồn tài trợ từ khu vực euro cũng như từ Quỹ Tiền tệ quốc tế. Nếu kịch bản này xảy ra, Hy Lạp sẽ rơi vào tình trạng gọi là phá sản vô trật tự, tức là phá sản mà không có thương lượng trước với các ngân hàng chủ nợ, giống như trường hợp của Argentina trước đây đã tự giảm 75% nợ của mình. Trong kịch bản đó, Hy Lạp sẽ phải rời khỏi Liên minh Tiền tệ châu Âu (EMU) cho dù các hiệp ước không dự trù đến khả năng này. Một khi ra khỏi khu vực euro, Hy Lạp sẽ sử dụng trở lại đồng tiền quốc gia, đồng drachme. Nhưng theo ông Partick Artus, chuyên gia kinh tế thuộc Ngân hàng Natixis, để cân đối lại cán cân thương mại, Hy Lạp cần phải phá giá 55% đơn vị tiền tệ nước này. Hậu quả sẽ là lạm phát phi mã, thất nghiệp tăng cao, đẩy nền kinh tế Hy Lạp vào suy thoái. Thành ra như lời ông Pascal Lamy, Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới, đối với dân Hy Lạp, bỏ đồng euro sẽ còn đau đớn hơn toàn bộ các kế hoạch khắc khổ được thi hành từ trước đến nay ở nước này.

Phản ứng của EU là ngưng cấp khoản tiền 8 tỷ euro đã hứa cho Hy Lạp vay trong tháng này, hai Chính phủ Nhật Bản và Trung Quốc cũng tạm ngưng kế hoạch bỏ tiền đầu tư vào Quỹ Cứu trợ tài chính khẩn cấp của EU, đồng thời Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp, ông Evangelos Venizelos cũng bày tỏ thái độ không đồng ý với quyết định của Thủ Tướng Papandreou.

Mặt khác, ra khỏi khu vực đồng euro cũng chẳng giải quyết được gì cho vấn đề nợ công của Hy Lạp, bởi về món nợ này sẽ tăng gấp bội do việc phá giá đồng drachme. Trong trường hợp này không thể loại trừ khả năng Hy Lạp bị vỡ nợ hoàn toàn và thiệt hại đối với các ngân hàng chủ nợ được dự đoán sẽ là khoảng 300 tỷ euro. Bộ trưởng Pháp đặc trách các vấn đề châu Âu, ông Jean Leonetti nhắc lại rằng, trước đây, sau khi bị vỡ nợ, Argentina đã phải mất 10 năm mới gượng dậy được. Nhưng Argentina có nhiều khả năng xuất khẩu, trong khi Hy Lạp thì không có gì, cho nên không biết bao giờ mới nhìn thấy ánh sáng cuối đường hầm. Không chỉ có Hy Lạp, mà việc nước này từ bỏ đồng tiền chung sẽ gây tác hại đến toàn khu vực euro, vì nếu những nước khác cũng làm theo Hy Lạp, khối euro sẽ dần tan rã, chỉ hơn 10 năm sau khi ra đời. Trước mắt, việc này sẽ làm tăng thêm nguy cơ khủng hoảng nợ công lan sang các nước suy yếu khác như Tây Ban Nha, Italy, Bỉ. Thậm chí cả Pháp cũng khó tránh khỏi bị kéo vào vòng xoáy. Cho nên, theo nhận định của hãng xếp hạng tín nhiệm Fitch, khối euro cần phải nhanh chóng có những tiến bộ về việc tăng cường sức can thiệp của Quỹ Cứu trợ các nước gặp khó khăn FESF. Cách đây khoảng một tuần, việc tăng vốn cho quỹ này đã được thông qua trong cuộc họp thượng đỉnh vừa qua của khối euro, để ngăn không cho khủng hoảng lan sang Italy và Tây Ban Nha, hai nước đang trong tầm ngắm của các thị trường.

Áp lực của các thị trường đang gia tăng lên Italy. Mặc dù Chính phủ của ông Berlusconi đã thông qua các biện pháp khắc khổ, nhưng các nhà đầu tư vẫn không tin vào khả năng đối phó với khủng hoảng của ông. Ngay trước khi khai mạc Hội nghị G20, lãi suất thời hạn 10 năm dành cho Italy có lúc đã đạt mức kỷ lục là 6,402%. Với món nợ lên tới 1.900 tỷ euro, về dài hạn, Italy sẽ khó mà chịu đựng được mức lãi suất cao như thế.

Thủ tướng Hy Lạp Papandreou cho biết, sẽ từ chức sau khi lập Liên minh Chính phủ với đảng bảo thủ Dân chủ mới. Sau đó, đảng Dân chủ mới sẽ lập ra một Chính phủ Lâm thời trong vòng từ 1 - 6 tháng để điều hành đất nước và sẽ phê chuẩn gói cứu trợ của EU, chuẩn bị cho tổng tuyển cử.

       Song Hà  (Theo AFP, Le Figaro)