Tuy nhiên, không ít người vẫn cho rằng "tuổi càng cao thì huyết áp càng cao là bình thường" hoặc chỉ cần một lần đo thấy huyết áp cao là đã mắc tăng huyết áp. Đây là những cách hiểu chưa chính xác. Ở người cao tuổi, huyết áp cần được đánh giá dựa trên nhiều lần đo, đúng kỹ thuật và trong bối cảnh sức khỏe tổng thể của từng người.
1. Huyết áp bao nhiêu là bình thường ở người cao tuổi?
Huyết áp gồm huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương, thường được biểu thị bằng mmHg. Theo hướng dẫn của Hội tim mạch châu Âu - ESC 2024, tăng huyết áp tại phòng khám được xác định khi huyết áp ≥140/90 mmHg, trong khi huyết áp đo tại nhà có ngưỡng tương ứng thấp hơn, khoảng ≥135/85 mmHg khi tính trung bình nhiều lần đo.
Huyết áp là một trong những chỉ số sức khỏe được người cao tuổi quan tâm và có thể chủ động theo dõi tại nhà. Ảnh AI
Điều đó không có nghĩa người cao tuổi phải đạt một con số duy nhất. Ở người lớn tuổi, mục tiêu huyết áp còn phụ thuộc tuổi, thể trạng, bệnh tim mạch, bệnh thận, đái tháo đường, nguy cơ ngã và đặc biệt là khả năng dung nạp thuốc.
Đáng lưu ý, người cao tuổi thường gặp tăng huyết áp tâm thu đơn độc: huyết áp tâm thu tăng nhưng huyết áp tâm trương không tăng tương ứng. Đây là hậu quả một phần của quá trình động mạch trở nên cứng hơn theo tuổi.
Ngược lại, huyết áp quá thấp cũng không phải là điều đáng mừng nếu người bệnh xuất hiện chóng mặt, choáng váng, ngất, mệt mỏi hoặc té ngã.
2. Một lần đo chưa thể nói lên tình trạng huyết áp
Huyết áp thay đổi theo thời điểm trong ngày và chịu ảnh hưởng của vận động, cảm xúc, cà phê, thuốc lá, đau, mất ngủ và nhiều yếu tố khác.
Do đó, người cao tuổi không nên hoang mang khi một lần đo có kết quả 150/90 mmHg, cũng không nên chủ quan nếu một lần đo là 120/70 mmHg.
Điều có giá trị hơn là xu hướng huyết áp qua nhiều ngày.
3. Đo huyết áp tại nhà thế nào để có kết quả tin cậy?
Trước khi đo, nên nghỉ yên ít nhất 5 phút, không vừa vận động xong, không hút thuốc hoặc uống cà phê ngay trước đó. Người được đo ngồi tựa lưng, hai chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân; cánh tay đặt trên mặt phẳng ngang mức tim. Trong lúc đo không nói chuyện.
Nên sử dụng máy đo huyết áp điện tử bắp tay đã được kiểm định, với vòng bít phù hợp chu vi cánh tay.
Mỗi lần đo nên thực hiện 2 lần, cách nhau khoảng 1 phút và ghi lại kết quả.
Nếu cần đánh giá huyết áp tại nhà, có thể đo 2 lần vào buổi sáng và 2 lần vào buổi tối trong ít nhất 3 ngày, tốt nhất 7 ngày. Buổi sáng có thể đo trước ăn và trước khi uống thuốc hạ huyết áp; buổi tối đo trước khi đi ngủ. Sau đó bác sĩ có thể sử dụng giá trị trung bình để đánh giá.
4. Người cao tuổi cần đặc biệt lưu ý huyết áp tư thế
Một vấn đề quan trọng ở người cao tuổi là hạ huyết áp tư thế đứng. Sau khi ngồi hoặc nằm lâu, khi đứng lên, huyết áp có thể giảm gây chóng mặt, choáng hoặc ngất.
Vì vậy, với người thường xuyên chóng mặt khi đứng dậy, có tiền sử ngã hoặc đang dùng thuốc hạ huyết áp, bác sĩ có thể yêu cầu đo huyết áp ở cả tư thế nằm/ngồi và sau khi đứng.
Hãy đo đúng kỹ thuật, theo dõi đều đặn, quan tâm đến cả huyết áp cao và huyết áp thấp, đồng thời để bác sĩ đánh giá dựa trên giá trị trung bình và tình trạng sức khỏe toàn diện, thay vì chỉ nhìn vào một lần đo. Ảnh AI
5. Khi nào cần đi khám?
Nếu huyết áp tại nhà thường xuyên ≥135/85 mmHg khi tính trung bình, người cao tuổi nên mang nhật ký huyết áp đến cơ sở y tế để được đánh giá. Không nên tự ý tăng, giảm hoặc ngừng thuốc chỉ dựa trên một vài kết quả đo.
Ngược lại, nếu huyết áp thấp kèm chóng mặt, ngất, yếu mệt hoặc té ngã cũng cần được đánh giá.
Nếu huyết áp tăng rất cao và kèm đau ngực, khó thở, yếu liệt, méo miệng, rối loạn ý thức hoặc đau đầu dữ dội, cần được cấp cứu.
Thông điệp dành cho người cao tuổi: Huyết áp không phải là một con số cố định và tuổi cao không đồng nghĩa với việc huyết áp cao là bình thường. Hãy đo đúng kỹ thuật, theo dõi đều đặn, quan tâm đến cả huyết áp cao và huyết áp thấp, đồng thời để bác sĩ đánh giá dựa trên giá trị trung bình và tình trạng sức khỏe toàn diện, thay vì chỉ nhìn vào một lần đo.
Chèn thêm video được quan tâm
Gợi ý 2 mẹo giúp giảm huyết áp tại nhà