Tại cuộc họp Nhóm đối tác y tế năm 2009, Bộ Y tế cùng các đối tác phát triển đã chính thức thông qua Văn bản thỏa thuận chung về tăng cường hiệu quả viện trợ cho lĩnh vực y tế. Bộ Y tế là Bộ đầu tiên của nước ta đã tích cực phối hợp với các đối tác nước ngoài để đưa ra một văn bản thỏa thuận về tăng cường viện trợ, nhằm hỗ trợ phát triển có hiệu quả hơn cho ngành y tế, đóng góp vào việc đạt được các mục tiêu phát triển y tế của Việt Nam.
Trong bối cảnh suy thoái toàn cầu hiện nay, việc vươn tới một hệ thống y tế hiện đại sẽ trở nên khó khăn hơn. Không như năm 2007, thời điểm Việt Nam gia nhập WTO và đạt được tốc độ tăng trưởng ấn tượng là 8,5%, năm 2008 là năm nền kinh tế thế giới suy thoái và hiện Chính phủ song song với việc kích cầu đầu tư và kiện toàn cơ sở hạ tầng thì còn phải thực hiện mục tiêu trợ giúp người nghèo, trong đó có việc giúp cho người nghèo và cận nghèo cơ hội tiếp cận với dịch vụ y tế có chất lượng. Cam kết của các đối tác nước ngoài tính đến ngày 31/3 với con số lên tới 805,5 triệu USD và còn có thể tiếp tục tăng lên, thể hiện sự ủng hộ, quan tâm của cộng đồng quốc tế đối với y tế nước ta. Các đối tác nước ngoài đánh giá cao những thành tựu mà ngành y tế Việt Nam đã đạt được trong những năm vừa qua. Những chỉ tiêu y tế cơ bản và quan trọng đều đã đạt mục tiêu quốc gia đề ra. Ngoài ra, Việt Nam cũng đang theo sát tiến độ Mục tiêu Thiên niên kỷ liên quan tới y tế như tỷ lệ chết ở trẻ em dưới 5 tuổi, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi ngày càng giảm...
Tuy nhiên, sự phát triển không đồng đều về y tế giữa các vùng miền, tiến độ không đồng đều giữa các chỉ số khác nhau đòi hỏi Chính phủ phải nỗ lực hơn nữa trong công cuộc xây dựng một hệ thống y tế theo hướng “công bằng, hiệu quả và phát triển”, với trọng tâm nhằm vào người nghèo và những người có hoàn cảnh khó khăn.
Theo ông Sean Doyle, Đại sứ, Trưởng phái đoàn EC tại Việt Nam, việc thông qua văn bản thỏa thuận về tăng cường hiệu quả viện trợ là hết sức đúng lúc, khi mà khó khăn về tài chính khiến ngân sách Nhà nước trở nên eo hẹp hơn và nhu cầu sử dụng viện trợ một cách có hiệu quả là vô cùng quan trọng. Văn bản thỏa thuận chung này sẽ đưa ra một lộ trình cho việc xây dựng một hệ thống y tế toàn diện, hiện đại và bình đẳng cho Việt Nam. Năm 2009, Chính phủ dự kiến chi cho ngành y tế là 23.360 tỷ đồng. Hiện nay, tổng chi cho y tế ở Việt Nam chiếm khoảng 5-6% GDP và bình quân 45USD/người/năm, ở mức trung bình so với các nước trong khu vực. Chính vì vậy, Bộ Y tế kêu gọi đối tác phát triển hỗ trợ ngành y tế Việt Nam tập trung vào hai ưu tiên lớn là hoàn thiện chính sách y tế và đầu tư phát triển nâng cao dịch vụ y tế. Theo văn bản thỏa thuận chung, ngoài việc tăng cường làm chủ quốc gia đối với quá trình phát triển, Bộ Y tế cũng sẽ xây dựng quan hệ đối tác có hiệu quả và phát triển, còn nhà tài trợ cung cấp viện trợ và trách nhiệm giải trình về kết quả phát triển của hai phía. Các đối tác phát triển lớn gồm World Bank (với cam kết thực đã, đang và tiếp tục thực hiện lên tới 290 triệu USD, tính từ 2002-2015), ADB (147 triệu USD, giai đoạn 2008-2015), EC (54,75 triệu EUR, 2009-2015). Trong bối cảnh suy thoái toàn cầu như hiện nay, sự quan tâm và cam kết mạnh mẽ của các đối tác quốc tế thực sự là nguồn cổ động lớn cho sự phát triển của ngành y tế Việt Nam.
Kết thúc cuộc họp với các nhóm đối tác quốc tế, các đối tác phát triển quốc tế đã cam kết viện trợ 805,5 triệu USD (một số đã giải ngân và tiếp tục được thực hiện) tính đến năm 2015. Đây thực sự là con số ấn tượng nếu đặt trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu hiện nay. Điều đó khẳng định rằng y tế Việt Nam đã thực sự gây ấn tượng tốt đối với các nhà tài trợ quốc tế.
Bích Vân