Thực hiện sự chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, toàn ngành y tế đã nỗ lực phấn đấu và tiếp tục đạt được nhiều kết quả tích cực trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu an sinh xã hội. Qua kết quả đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch năm 2014, ngành y tế đã hoàn thành 2 chỉ tiêu Quốc hội giao và 16/18 chỉ tiêu Chính phủ giao, trong đó có các Mục tiêu Thiên niên kỷ về y tế.
Với nhiệm vụ “Bảo đảm mọi người dân được hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, mở rộng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ y tế có chất lượng. Người dân được sống trong cộng đồng an toàn, phát triển tốt về thể chất và tinh thần. Giảm tỷ lệ mắc bệnh, tật, nâng cao thể lực, tăng tuổi thọ, cải thiện chất lượng dân số”, trong năm qua, ngành y tế đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, đạt được những thành tựu đáng khích lệ, đặc biệt trong lĩnh vực đổi mới cơ chế, chính sách, phương thức cung ứng dịch vụ, bảo đảm công bằng, hiệu quả trong phát triển sự nghiệp y tế...
Điều trị cho đồng bào dân tộc tại BVĐK Bắc Kạn. Ảnh: TM
Công tác y tế dự phòng, phòng, chống dịch bệnh luôn là vấn đề được ngành y tế đặt lên hàng đầu với phương châm “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Năm 2014 cũng là năm thứ 14 ngành y tế tiếp tục bảo vệ thành quả thanh toán bại liệt, loại trừ uốn ván sơ sinh, bảo đảm các mục tiêu về tiêm chủng mở rộng, đồng thời cũng là năm dịch bệnh trên thế giới diễn biến hết sức phức tạp, một số dịch bệnh mới chưa có vắc-xin phòng ngừa; nguy cơ dịch trong nước như tả, sởi, sốt rét kháng thuốc còn cao, trong khi các yếu tố tác động bất lợi cho sức khỏe chưa được kiểm soát tốt, tình hình biến đổi khí hậu, lũ lụt xảy ra trong năm là những yếu tố nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Ngành y tế đã chủ động triển khai công tác phòng chống dịch, duy trì giám sát dịch tễ thường xuyên, tăng cường kiểm dịch y tế biên giới, giám sát tại các cửa khẩu nhằm phát hiện các trường hợp dịch bệnh xâm nhập, giảm thiểu các yếu tố lây truyền các dịch bệnh nguy hiểm... nên không để dịch lớn xảy ra. Tỷ lệ mắc và tử vong một số bệnh truyền nhiễm, nguy hiểm đều giảm đáng kể so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh đó, ngành y tế cũng đã chú trọng triển khai phòng chống và quản lý các bệnh không lây nhiễm. Công tác ATVSTP tiếp tục được tăng cường, số người mắc, số nhập viện và tử vong do ngộ độc thực phẩm cũng đã giảm đáng kể so với năm trước.
Công tác KCB cũng đạt được nhiều thành tựu quan trọng, các chỉ tiêu tổng hợp như số giường bệnh trên vạn dân, số lần khám bệnh, số bệnh nhân nội trú, ngoại trú, số ngày điều trị nội, ngoại trú, số phẫu thuật, thủ thuật đều tăng từ 15 - 20% so với năm trước, điều đó cho thấy sự tiếp cận của người dân với dịch vụ y tế công đã được cải thiện và nhu cầu KCB của người dân đã tăng nhanh hơn tốc độ tăng đầu tư cho phát triển y tế. Nhiều kỹ thuật mới trong y học đã được áp dụng thành công tại Việt Nam và đã trở thành thường quy tại các tỉnh; một số kỹ thuật chuyên sâu đạt ngang tầm các nước trong khu vực như kỹ thuật ghép tạng, thay khớp, mổ nội soi, thụ tinh trong ống nghiệm... Đặc biệt năm 2014, kỹ thuật cấy ghép tế bào gốc đã trở thành một trong 10 sự kiện nổi bật trong năm của cả nước.
Điều mà dư luận tiếp tục quan tâm là tình trạng quá tải BV và sự hài lòng của người bệnh. Năm 2014, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, tập trung các nguồn vốn đầu tư để hoàn thành một số dự án, hạng mục quan trọng phục vụ giảm quá tải BV, tình trạng quá tải tại nhiều BV về cơ bản đã được giải quyết. 58% số BV tuyến TW, 47% số BV tuyến tỉnh đã giảm hẳn tình trạng nằm ghép ở một số khoa đông bệnh nhân; 25% số BV tuyến huyện
đã tăng số bệnh nhân và tăng trung bình gần 20% công suất sử dụng giường bệnh. 37,5% số BV vệ tinh đã giảm khoảng 25% số bệnh nhân chuyển tuyến trên điều trị so với năm trước.
Công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, bảo vệ chăm sóc sức khỏe bà mẹ - trẻ em đã được đẩy mạnh và gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện Mục tiêu Thiên niên kỷ. Các chỉ tiêu cơ bản phản ánh chất lượng chăm sóc sức khỏe bà mẹ - trẻ em năm 2014 đạt khá tốt: tỷ số tử vong mẹ trên 100.000 trẻ đẻ ra sống giảm từ 61,9 năm 2013 xuống còn 60,0; tỷ lệ phụ nữ đẻ được khám thai ≥ 3 lần trong 3 thời kỳ là gần 90%; tỷ lệ phụ nữ đẻ do cán bộ được đào tạo hỗ trợ là 98%; tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi thể cân nặng/tuổi năm 2013 là 15,2%, giảm còn 14,9%. Việt Nam là 1 trong 10 nước có tốc độ giảm nhanh nhất tỷ số tử vong mẹ và tử vong sơ sinh
Ngành y tế cũng đã tăng cường công tác quản lý, đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính, kiểm soát giá cả, thực hiện chính sách tài khóa chặt chẽ, triệt để tiết kiệm là những yếu tố cơ bản bảo đảm hiệu quả hoạt động của ngành. Đi đôi với việc đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính, tăng cường tự chủ cho đơn vị y tế, công tác thanh tra, kiểm tra về chi tiêu, giá dịch vụ, giá thuốc, phòng chống hành vi gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm y tế tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, kiểm soát đấu thầu mua thuốc, bảo đảm mua được thuốc đạt chất lượng với giá cả hợp lý đã được tăng cường, theo kết quả sơ bộ, năm 2014 đã giảm được khoảng 20 - 30% giá thuốc so với giá kế hoạch, góp phần bình ổn thị trường dược phẩm trong bối cảnh chung của nền kinh tế, không để xảy ra trường hợp tăng giá đột biến và bất hợp lý.
Bước vào năm 2015, năm cuối cùng thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2015, cũng là năm kết thúc thực hiện Mục tiêu Thiên niên kỷ giai đoạn 1990 - 2015. Nhiệm vụ của ngành y tế hết sức nặng nề, bên cạnh việc củng cố và hoàn thiện hệ thống, vừa phát triển y tế chuyên sâu vừa tăng cường y tế cơ sở, đẩy mạnh chăm sóc sức khỏe ban đầu, đổi mới cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính gắn với phát triển bảo hiểm y tế toàn dân, giảm quá tải bệnh viện, nâng cao chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người bệnh, Ngành y tế tiếp tục phát huy hiệu quả phối hợp liên ngành, đa ngành trong chăm sóc sức khỏe, đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương trong phát triển sự nghiệp y tế, đặc biệt là y tế cơ sở, thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân; truyền thông để người dân biết tự bảo vệ mình trước những yếu tố tác động có hại đến sức khỏe; tiếp tục tôn vinh những người thầy thuốc tận tình với công việc, với người bệnh; thông tin cho người dân biết những kỹ thuật y tế đã thực hiện thành công; đồng thời đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, cương quyết loại bỏ những cán bộ y tế biến chất, thiếu trách nhiệm với người bệnh để các cán bộ y tế luôn xứng đáng với danh hiệu cao quý “Thầy thuốc như mẹ hiền”.
Nguyễn Hoàng
y