Bệnh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé trong thời kỳ mang thai mà còn có thể tiềm ẩn nguy cơ lâu dài đối với mẹ và bé nếu không được kiểm soát tốt.
Thực tế hiện nay cho thấy, dù đã có các hướng dẫn chuyên môn trong chẩn đoán và điều trị, việc quản lý đái tháo đường thai kỳ vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt ở khâu hỗ trợ thai phụ duy trì lối sống lành mạnh ngoài phạm vi bệnh viện. Nhiều thai phụ sau khi được tư vấn vẫn gặp khó khăn trong việc áp dụng chế độ ăn uống, vận động và theo dõi đường huyết một cách đều đặn trong đời sống hàng ngày.
Trước những thách thức đó, dự án VALID II được triển khai và thực hiện như một hướng tiếp cận mới với mục tiêu nâng cao năng lực nhận thức và thực hành về tự chăm sóc. Thông qua hỗ trợ đồng hành của gia đình và cộng đồng nhằm trao quyền cho các thai phụ trong quản lý bệnh. Dự án được tài trợ bởi Cơ quan phát triển quốc tế Danida, thuộc Bộ Ngoại giao Đan Mạch. Dự án VALID II là sự hợp tác giữa Trường Đại học Y Dược Thái Bình và các đối tác quốc tế đến từ Đan Mạch, đồng thời có sự tham gia của các đơn vị y tế địa phương như Sở Y tế tỉnh Hưng Yên, Bệnh viện Phụ sản Thái Bình và một số cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn. Đây cũng là một phần trong chương trình hợp tác nhằm tăng cường năng lực hệ thống y tế cơ sở trong quản lý các bệnh không lây nhiễm.
Khác với mô hình truyền thống chủ yếu dựa vào các buổi khám và tư vấn tại bệnh viện, VALIDII xây dựng một hệ thống hỗ trợ liên tục cho thai phụ ngay trong cộng đồng. Người tham gia không chỉ nhận tư vấn từ nhân viên y tế mà còn được kết nối với nhau thông qua các nhóm hỗ trợ trực tuyến.
Tại các nhóm này, thai phụ có thể chia sẻ kinh nghiệm, đặt câu hỏi và nhận được sự đồng hành từ chuyên gia cũng như những người cùng hoàn cảnh. Các buổi sinh hoạt nhóm được tổ chức định kỳ hai tuần một lần, kéo dài từ khi chẩn đoán cho đến sau sinh, giúp duy trì sự gắn kết và hỗ trợ lâu dài.
Dự án được triển khai ở các cơ sở y tế chăm sóc thai kỳ
Một trong những điểm đáng chú ý của dự án là cách tiếp cận "đồng kiến tạo". Thay vì áp dụng các giải pháp từ trên xuống, nhóm nghiên cứu đã chủ động lắng nghe ý kiến, nhu cầu và khó khăn thực tế của thai phụ và gia đình để cùng xây dựng mô hình can thiệp phù hợp. Nhờ đó, các giải pháp không chỉ đảm bảo tính khoa học mà còn gần gũi với đời sống, dễ áp dụng và có khả năng duy trì lâu dài.
Theo các chuyên gia tham gia dự án, thách thức lớn nhất trong kiểm soát đái tháo đường thai kỳ không chỉ nằm ở việc cung cấp kiến thức mà còn ở việc duy trì động lực thay đổi hành vi. Khi có sự đồng hành từ cộng đồng và những người cùng trải nghiệm, thai phụ có xu hướng kiên trì hơn trong việc thực hiện các khuyến nghị y khoa.
Bên cạnh hoạt động hỗ trợ, dự án cũng tiến hành theo dõi các mốc quan trọng trong thai kỳ như thời điểm chẩn đoán, giai đoạn cuối thai kỳ và sau sinh. Ngoài các chỉ số y khoa, nhóm nghiên cứu đặc biệt chú trọng ghi nhận trải nghiệm thực tế của người tham gia nhằm đánh giá toàn diện hiệu quả của mô hình.
Những dữ liệu thu thập được cho thấy, các can thiệp không dùng thuốc như giáo dục sức khỏe, hỗ trợ tự chăm sóc và kết nối cộng đồng có vai trò quan trọng trong việc cải thiện khả năng kiểm soát bệnh của thai phụ. Đồng thời, cách tiếp cận này cũng giúp giảm áp lực cho hệ thống y tế khi người bệnh có thể chủ động hơn trong việc chăm sóc bản thân.
Với những kết quả bước đầu tích cực, VALID II đã nhận được sự quan tâm của cơ quan quản lý y tế. Nhóm nghiên cứu được mời tham gia các hội thảo chuyên môn để chia sẻ kinh nghiệm triển khai cũng như các bài học thực tiễn.
Trong bối cảnh nguồn lực y tế còn hạn chế, các mô hình can thiệp chi phí thấp nhưng hiệu quả và có khả năng nhân rộng như VALID II được đánh giá là hướng đi tiềm năng. Việc kết hợp giữa chuyên môn y tế, công nghệ số và sự tham gia của cộng đồng được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến tích cực trong chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.
Không chỉ dừng lại ở một dự án nghiên cứu, VALID II còn mở ra cách tiếp cận mới trong quản lý bệnh mạn tính nói chung và đái tháo đường thai kỳ nói riêng. Đó là chuyển từ mô hình chăm sóc thụ động sang chủ động, từ bệnh viện ra cộng đồng, và từ điều trị đơn lẻ sang hỗ trợ toàn diện.
Ban quản lý dự án báo cáo với đoàn chuyên gia của Bộ Ngoại giao Đan Mạch về kết quả của dự án VALID II tại trường Đại học Y Dược Thái Bình.
Trong tương lai, nếu được nhân rộng, mô hình này có thể góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc thai sản tại Việt Nam, đồng thời giảm thiểu các biến chứng liên quan đến đái tháo đường thai kỳ, hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và thế hệ tương lai.
Thành viên nhóm nghiên cứu dự án VALID II báo cáo tại hội thảo triển khai Hướng dẫn quốc gia về sàng lọc, chẩn đoán và quản lý đái tháo đường thai kỳ do Bộ Y tế tổ chức.
Với những đóng góp to lớn trên, nhóm nghiên cứu dự án VALID II vinh dự được Bộ Y tế mời tham gia hội thảo và trình bày các kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm triển khai và bài học thực tiễn thu được từ quá trình thực hiện dự án. Các kết quả này cung cấp bằng chứng thực tế về tính khả thi và hiệu quả của các can thiệp không dùng thuốc trong quản lý đái tháo đường thai kỳ tại Việt Nam.
Những chia sẻ từ dự án VALID II đã góp phần làm rõ vai trò của các mô hình hỗ trợ tự chăm sóc, giáo dục sức khỏe và phối hợp liên ngành trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc bà mẹ mang thai mắc đái tháo đường.
Trong bối cảnh nguồn lực y tế còn hạn chế, những mô hình đơn giản, chi phí thấp nhưng có khả năng lan rộng sẽ là chìa khóa để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.
VALID II không chỉ là một nghiên cứu, mà còn là một bước thử nghiệm cho một cách tiếp cận mới: đặt người bệnh ở trung tâm và xây dựng hệ thống hỗ trợ xung quanh họ.
Doanh nghiệp tự giới thiệu