Theo hướng dẫn, việc sắp xếp, thành lập tổ chức đảng phải gắn chặt với quá trình sắp xếp, thành lập thôn, tổ dân phố, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.
Ban Tổ chức Trung ương xác định việc thành lập tổ chức đảng và xây dựng phương án nhân sự ở thôn, tổ dân phố sau sắp xếp là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cần được lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, bảo đảm dân chủ, khách quan, minh bạch, đoàn kết và đồng thuận. Công tác nhân sự phải thực hiện đúng quy định của Đảng và Nhà nước, bảo đảm cơ cấu tuổi hợp lý, hài hòa giữa tính kế thừa và yêu cầu trẻ hóa đội ngũ cán bộ.
Nhân sự được lựa chọn phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, uy tín, sức khỏe, năng lực lãnh đạo, khả năng vận động quần chúng; đồng thời ưu tiên những người trẻ, có tư duy đổi mới, năng lực quản trị, trình độ KHCN và khả năng thực hiện chuyển đổi số.
Tên gọi và nhiệm kỳ chi bộ
Tên gọi của các chi bộ thôn, tổ dân phố mới được lấy theo tên trong nghị quyết của HĐND xã, phường hoặc quyết định của UBND đặc khu về việc sắp xếp, thành lập thôn, tổ dân phố. Đối với những thôn, tổ dân phố không thuộc diện sắp xếp nhưng thay đổi tên gọi thì thực hiện đổi tên chi bộ tương ứng.
Về nhiệm kỳ, thống nhất thực hiện thí điểm nhiệm kỳ chi bộ thôn, tổ dân phố là 5 năm. Đối với các chi bộ mới thành lập sau sắp xếp, nhiệm kỳ đầu tiên được tính theo nhiệm kỳ của cấp ủy cấp trên trực tiếp giai đoạn 2025-2030.
Hoàn thành sắp xếp, thành lập mới các tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố trước ngày 30/6.
Các tỉnh ủy, thành ủy có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo đảng ủy xã, phường, đặc khu xây dựng đề án sắp xếp, thành lập chi bộ mới và phương án nhân sự gồm chi ủy, bí thư, phó bí thư.
Sau khi đề án được phê duyệt, đảng ủy cấp xã triển khai việc kết thúc hoạt động các chi bộ thuộc diện sắp xếp, thành lập các chi bộ mới, chuyển giao tổ chức đảng và đảng viên theo quy định; đồng thời chỉ định nhân sự cấp ủy, bí thư, phó bí thư cho các chi bộ mới.
Quy định về tiêu chuẩn cấp ủy viên
Hướng dẫn nêu rõ cấp ủy viên chi bộ thôn, tổ dân phố phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và có uy tín trong nhân dân.
Bên cạnh đó, cấp ủy viên phải có năng lực lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, khả năng đoàn kết, tập hợp và vận động nhân dân; am hiểu địa bàn dân cư, công tác xây dựng Đảng; có trình độ học vấn từ tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên và trình độ lý luận chính trị phù hợp.
Một tiêu chí mới được nhấn mạnh là khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các nền tảng số phục vụ công tác và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số ở cơ sở.
Nhân sự tham gia cấp ủy chi bộ thôn, tổ dân phố không quá 65 tuổi tại thời điểm chỉ định. Tuy nhiên, đối với những địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tôn giáo hoặc nơi khó khăn về nguồn cán bộ, cấp có thẩm quyền có thể xem xét linh hoạt về tuổi hoặc trình độ học vấn trên cơ sở bảo đảm các tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực và uy tín.
Khuyến khích mô hình bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn
Theo hướng dẫn, cấp ủy chi bộ gồm bí thư, phó bí thư và các cấp ủy viên. Việc cơ cấu cấp ủy phải căn cứ vào quy mô, đặc điểm địa bàn, số lượng đảng viên và yêu cầu nhiệm vụ chính trị của từng thôn, tổ dân phố.
Đáng chú ý, Ban Tổ chức Trung ương khuyến khích thực hiện mô hình bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố hoặc trưởng ban công tác mặt trận. Đồng thời, quan tâm bố trí cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ có trình độ, năng lực và triển vọng phát triển tham gia cấp ủy nhằm bảo đảm tính kế thừa và từng bước trẻ hóa đội ngũ.
Về số lượng, chi bộ có dưới 9 đảng viên chính thức chỉ định bí thư và có thể chỉ định thêm 1 phó bí thư nếu cần thiết. Chi bộ có từ 9 đảng viên chính thức trở lên được chỉ định bí thư, 1 phó bí thư và các chi ủy viên; tổng số chi ủy viên không quá 7 người.
Hoàn thành việc sắp xếp trước ngày 30/6
Hướng dẫn quy định quy trình chỉ định chi ủy, bí thư, phó bí thư gồm 4 bước, từ xây dựng đề án nhân sự, lấy ý kiến các chi bộ thuộc diện sắp xếp đến việc ban thường vụ đảng ủy cấp xã quyết định nhân sự theo thẩm quyền.
Ban Tổ chức Trung ương yêu cầu các tỉnh ủy, thành ủy tập trung lãnh đạo, chỉ đạo việc sắp xếp, thành lập mới tổ chức đảng đồng bộ với việc sắp xếp thôn, tổ dân phố; hướng dẫn xây dựng đề án, phương án nhân sự và bàn giao hồ sơ, tài liệu liên quan, bảo đảm không làm gián đoạn hoạt động của tổ chức đảng.
Các địa phương cũng được yêu cầu khẩn trương xây dựng kế hoạch bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ cho đội ngũ cấp ủy viên sau sắp xếp; tăng cường tuyên truyền, nắm bắt tư tưởng cán bộ, đảng viên và nhân dân; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
Theo kế hoạch, việc sắp xếp, thành lập mới các tổ chức đảng ở thôn, tổ dân phố phải hoàn tất trước ngày 30/6/2026.
