Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài là dịp sum vầy gia đình, tuy nhiên với những người đang mắc bệnh tim mạch và cao huyết áp, đây cũng là giai đoạn cần đặc biệt chú trọng đến sức khỏe. Thay đổi thói quen ăn uống, sinh hoạt, thời tiết lạnh và những buổi hội họp kéo dài dễ khiến huyết áp tăng, rối loạn nhịp tim và những biến chứng nguy hiểm xuất hiện nếu người bệnh không chuẩn bị kỹ lưỡng.
Thời tiết lạnh và sức khỏe tim mạch
Vào mùa Tết, đặc biệt ở miền Bắc, thời tiết thường se lạnh đến lạnh đột ngột. Nhiệt độ giảm khiến mạch máu co lại, làm huyết áp tăng cao hơn so với các mùa khác. Sự co giãn mạnh của mạch máu cũng có thể kích hoạt bong tróc các mảng xơ vữa trong động mạch, tạo nguy cơ tắc nghẽn mạch vành hoặc mạch não – tiền đề dẫn đến đau tim và đột quỵ. Vì vậy người bệnh cần giữ ấm cơ thể và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Vào buổi sáng hoặc khi thời tiết thay đổi, hãy mặc đủ ấm, tránh ngồi lâu ở môi trường lạnh và hạn chế ra ngoài khi không cần thiết để giảm áp lực lên hệ tim mạch.
Người bệnh tim mạch và huyết áp nên giữ ấm cơ thể và hạn chế ra ngoài khi thời tiết lạnh trong dịp Tết. Hình minh họa
Ăn uống lành mạnh – kiểm soát muối và chất béo
Tết là thời điểm rượu bia, các món chiên xào, nhiều mỡ và muối xuất hiện dày đặc. Trong khi đó, muối và chất béo bão hòa là "kẻ thù" của huyết áp và tim mạch. Sử dụng nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, tăng áp lực lên tim, còn đồ chiên rán, mỡ động vật có thể làm tăng cholesterol xấu trong máu, gây tắc nghẽn mạch.
Người bệnh cần hạn chế ăn các món mặn, thức ăn nhiều dầu mỡ, thay vào đó là rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại thực phẩm nhẹ nhàng, ít gia vị. Uống đủ nước mỗi ngày cũng giúp duy trì hoạt động ổn định của tim và huyết áp.
Tuân thủ điều trị – đừng quên thuốc trong kỳ nghỉ
Một trong những nguyên nhân khiến bệnh tim và huyết áp trở nặng trong dịp Tết là quên thuốc hoặc tự ý ngừng điều trị khi lịch sinh hoạt bị xáo trộn. Với những người đang điều trị bằng thuốc hằng ngày, việc uống thuốc đúng giờ và đúng liều là yếu tố quyết định giữ huyết áp và nhịp tim ổn định.
Người bệnh có thể đặt nhắc nhở trên điện thoại, chuẩn bị hộp chia thuốc theo ngày để tránh quên liều khi bận rộn với các hoạt động lễ Tết. Tuyệt đối không tự ý điều chỉnh thuốc, thay đổi liều hay ngừng dùng khi không có chỉ dẫn của bác sĩ.
Tránh rượu bia và chất kích thích
Tết là dịp tụ họp gia đình và bạn bè, nhưng rượu bia, đồ uống có cồn có thể khiến huyết áp và nhịp tim tăng bất thường, đồng thời gây mất nước và rối loạn điện giải. Người bệnh tim mạch và huyết áp nên hạn chế hoặc tốt nhất là tránh hoàn toàn rượu bia. Chất kích thích khác như caffein từ cà phê hay nước tăng lực cũng có thể kích thích tim mạch, nhất là khi dùng quá nhiều trong ngày.
Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress
Căng thẳng, lo lắng, giận dữ – dù là cảm xúc tích cực hay tiêu cực – đều có thể kích hoạt phản ứng căng thẳng ở cơ thể, giải phóng hormone làm tăng huyết áp và nhịp tim. Trong dịp Tết, hãy dành thời gian thư giãn, trò chuyện nhẹ nhàng, tham gia hoạt động yên bình như đi bộ, thiền hoặc yoga để giữ tinh thần thoải mái. Việc lập kế hoạch trước các hoạt động trong ngày cũng giúp giảm cảm giác vội vàng, căng thẳng.
Tập thể dục nhẹ và theo dõi sức khỏe
Dù là kỳ nghỉ lễ, người bệnh tim mạch và huyết áp vẫn nên duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ, giãn cơ hoặc tập vài động tác đơn giản trong nhà. Hoạt động thể chất đều đặn giúp tăng tuần hoàn máu, hỗ trợ kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ hình thành huyết khối. Tuy nhiên, người bệnh không nên gắng sức quá mức như leo núi, mang vác nặng khi tham gia lễ hội, vì điều này có thể gây áp lực lớn lên tim.
Ngoài ra, đo huyết áp thường xuyên với máy tại nhà giúp người bệnh nhận biết sớm những biến động bất thường và xử lý kịp thời với bác sĩ nếu cần.
Duy trì uống thuốc đúng giờ và hạn chế rượu bia, đồ mặn giúp ổn định huyết áp, giảm nguy cơ biến chứng tim mạch. Hình minh họa
Khi nào cần đến cơ sở y tế ngay lập tức?
Ngay cả khi bạn đang tận hưởng kỳ nghỉ Tết, có những dấu hiệu nghiêm trọng mà người bệnh tim mạch và huyết áp không nên bỏ qua. Đó là:
- Đau ngực dữ dội kéo dài, cảm giác nghẹn hoặc bóp chặt ở ngực.
- Khó thở mức độ nặng, chóng mặt dữ dội.
- Nhịp tim rất nhanh, loạn nhịp hoặc có cảm giác như sắp ngất.
- Phù chân, bụng to bất thường trong một thời gian ngắn.
- Huyết áp đo tại nhà quá cao hoặc quá thấp so với bình thường.
Những tình huống này cần được khám và xử lý y tế ngay, không chần chừ vì trì hoãn có thể gây biến chứng nghiêm trọng.
Kỳ nghỉ Tết kéo dài có thể là khoảng thời gian vui vẻ, nhưng với người mắc bệnh tim mạch và huyết áp, sự chú ý đúng mức đến chế độ ăn uống, thuốc men, vận động và cảm xúc là yếu tố quyết định giúp giữ sức khỏe trái tim ổn định. Giữ nhịp sinh hoạt điều độ, uống đủ nước, hạn chế rượu bia, tránh stress, và theo dõi huyết áp là những thói quen đơn giản nhưng mang lại hiệu quả lớn. Lên kế hoạch chăm sóc sức khỏe từ trước Tết không chỉ giúp bạn tận hưởng trọn vẹn ngày lễ mà còn bảo vệ trái tim suốt cả năm.
3 thời điểm vàng đi bộ đối với người cao tuổi, bí quyết sống khoẻ | SKĐS
