305 người được cai nghiện ma túy trong vòng 3 năm chưa phải là một con số ấn tượng đối với một dự án. Nhưng khi đặt trong một hoàn cảnh, điều kiện hết sức khó khăn, khắc nghiệt của vùng biên giới thì mới thấy được giá trị của con số ấy lớn biết nhường nào. Đó không chỉ là thành quả của 305 con người lầm lỡ được giác ngộ để tự nguyện đi cai mà còn là công sức của biết bao người tham gia trong cuộc chiến nhằm đẩy lùi tệ nạn xã hội ở nơi biên cương của Tổ quốc. Trong đó có sự tham gia của các cán bộ, chiến sĩ thuộc Đồn Biên phòng 299, đóng trên địa bàn xã Huổi Luông, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu.
 Quân y Đồn Biên phòng kiểm tra sức khỏe cho người nghiện sau cai tại nhà. |
Tiếp chúng tôi tại phòng làm việc, Thượng tá Trần Quốc Toản, chính trị viên của Đồn Biên phòng 299 hồ hởi, hôm nay đúng vào lịch hẹn với bà con dân bản vào thăm quan nơi tăng gia và học tập kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, nâng cao kiến thức sản xuất nông nghiệp cho người dân, trong đó có cả một số người đã được cai nghiện thành công tại đồn thời gian vừa qua. Nói về quá trình triển khai mô hình thí điểm kết hợp quân - dân y (KHQDY) cai nghiện cho người nghiện ma túy trên địa bàn xã Huổi Luông, Thượng tá Toản cho biết, dù cơ sở vật chất còn thiếu thốn, địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn, trình độ dân trí thấp, còn nhiều hủ tục lạc hậu… song các cán bộ, chiến sĩ tham gia trong nhiệm vụ luôn tâm niệm đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là tình cảm và trách nhiệm của những người lính đóng quân trên địa bàn với bà con dân bản. Thậm chí, nhiều trường hợp người nghiện ở xa, Đồn Biên phòng còn cử cán bộ đến tận nhà đón họ về đồn để tập trung cai nghiện.
Trong số những người đến tham quan và học tập kinh nghiệm tăng gia của Đồn Biên phòng 299 có anh Chẻo Pầy Mìn, 42 tuổi, dân tộc Hà Nhì, ở bản Chang Hoỏng 1 cũng là một người đã được cai nghiện thành công tại đồn. Anh Mìn cho biết, do bị bạn bè lôi kéo, anh bắt đầu những tháng ngày chìm đắm trong thuốc phiện kể từ khi đứa con thứ hai chào đời. Đến khi được cán bộ vận động đi cai nghiện tự nguyện thì anh đã có “thâm niên” nghiện thuốc phiện đến 18 năm. Trước đó, vì nghĩ đến vợ con, anh cũng đã từng một vài lần cố gắng rũ bỏ “nàng tiên nâu” nhưng chỉ được một thời gian ngắn là lại “bập” vào, không cách nào cưỡng lại được. Lần cai này, anh quyết tâm làm lại cuộc đời để không phụ sự hy sinh của người vợ tần tảo và những cán bộ Đồn Biên phòng không quản ngày đêm giúp anh dứt bỏ quá khứ lỗi lầm.
Cũng có thâm niên trên 20 năm “say” nàng tiên nâu, giờ đây, ông Lý A Khoa, 59 tuổi, dân tộc Mông, ở bản Làng Vây 1 cũng đã thấm thía về những hệ quả mà mình gây ra cho gia đình, vợ con ông. Nhìn vợ con hàng ngày phải chui ra chui vào trong căn nhà lụp xụp, trống rỗng, không có tài sản gì đáng giá, ông lại càng tự trách mình. Hôm cuối cùng kết thúc quá trình cai nghiện, đôi mắt rưng rưng, ông nói với cán bộ Đồn Biên phòng mà như tự hứa với mình: “Cảm ơn cán bộ đã cho tao đôi mắt sáng trở lại, đôi tay khỏe trở lại để tao về làm nương làm rẫy giúp vợ tao. Nó làm việc này thay tao lâu quá rồi”.
 Khám, sàng lọc đối tượng nghiện tại Đồn Biên phòng Huổi Luông. |
Gần dân và luôn bám sát những chủ trương của cơ quan cấp trên, những chiến sĩ mang quân hàm xanh đã phát huy được lợi thế của mình trong việc giúp bà con dân bản hiểu và tránh xa ma túy. Huổi Luông có 22 bản với 1.190 hộ/6.596 khẩu gồm 4 dân tộc sinh sống là Dao, Mông, Hà Nhì và Kinh. Đời sống nhân dân nhìn chung còn gặp nhiều khó khăn, dân trí thấp, phong tục tập quán còn lạc hậu, tỉ lệ đói nghèo ở mức cao, các tệ nạn xã hội vẫn tồn tại, đặc biệt là tệ nạn ma túy còn cao với 94 người nghiện được phát hiện.
Sau khi địa bàn xã Huổi Luông được chọn là một trong những điểm tổ chức cai nghiện cho người nghiện ma túy theo mô hình thí điểm KHQDY, các cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng 299 phối hợp với chính quyền và y tế xã đã từng bước chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai. Từ việc thống kê danh sách và vận động các đối tượng nghiện tự nguyện đăng ký cai nghiện; chuẩn bị thuốc, y cụ, chăn màn giường chiếu, tài chính, lương thực thực phẩm... phục vụ cho người cai nghiện. Địa điểm được lựa chọn để tổ chức cai nghiện tập trung là tại Đồn Biên phòng, thực hiện theo phương pháp cuốn chiếu mỗi đợt tổ chức cai nghiện cho khoảng 15-20 người theo phác đồ điều trị bằng thuốc cắt cơn, châm cứu và các thuốc hỗ trợ phục hồi chức năng. Người nghiện sau khi đã cắt cơn nghiện tiếp tục được quân y của đồn theo dõi chặt chẽ và khám sức khỏe định kỳ ngay tại nhà và được tạo điều kiện để có thu nhập ổn định, hòa nhập cộng đồng. Ngoài việc tổ chức cai nghiện cho người nghiện ma túy, tổ công tác còn chủ động phối hợp với địa phương tổ chức các buổi tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân hiểu biết về tác hại của ma túy, những hệ lụy của việc sản xuất trái phép chất ma túy. Đồng thời phòng ngừa, ngăn chặn triệt để nguồn cung cấp ma túy tránh cho những người đã cai nghiện bị lôi kéo tái nghiện trở lại.
Mô hình thí điểm KHQDY cai nghiện cho người nghiện ma túy trên địa bàn biên giới 2 tỉnh Điện Biên và Lai Châu đã được lực lượng Bộ đội Biên phòng phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp thực hiện trong 3 năm qua. Nói về hiệu quả của mô hình này, Thượng tá - BS. Phan Đình Hoài, Phó Chủ nhiệm quân y, Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng khẳng định, dù kết quả chưa thực sự như mong đợi và còn nhiều điều cần khắc phục, nhưng đây là nỗ lực rất lớn của cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng Bộ đội biên phòng, góp phần đẩy lùi tệ nạn xã hội, giữ vững an ninh biên giới, mang lại cuộc sống thanh bình cho đồng bào các dân tộc sinh sống trên địa bàn các xã biên giới, vùng cao.
Hạ Hiền