Sáng 12/11, Công an TPHCM phối hợp Sở Nội vụ, UBND các xã, phường, đặc khu trên địa bàn và các đơn vị liên quan tổ chức triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của 6.927 thân nhân của các liệt sĩ chưa xác định danh tính.
Thắp lên hy vọng từ những mẫu ADN
Tại điểm thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ ở phường Phú Nhuận (TPHCM), nhiều người có mặt từ sớm, mang theo giấy báo tử, những bộ hồ sơ cũ cùng niềm hy vọng tìm lại người thân sau hàng chục năm chờ đợi.
Gần 7.000 mẫu sinh phẩm ADN sẽ được thu thập để xác định danh tính cho các liệt sĩ. Ảnh: P.Thương.
Trong số đó, bà Nguyễn Thị Bích Thái (quê Hải Phòng, hiện ngụ phường Tây Thạnh, TPHCM) đến lấy mẫu ADN với mong muốn tìm được nơi an nghỉ của người anh ruột là liệt sĩ Trần Văn Minh.
Bà Thái chia sẻ: “Năm xưa, anh trai tôi lên đường vào Nam chiến đấu rồi bặt vô âm tín. Đến nay, gia đình vẫn chưa xác định được thời điểm, địa điểm hy sinh cũng như nơi an nghỉ của anh. Suốt mấy chục năm qua, gia đình đã đi tìm nhiều nơi nhưng vẫn không có kết quả. Nay Nhà nước và lực lượng công an tổ chức thu mẫu ADN để xác định danh tính liệt sĩ, tôi rất vui mừng và hy vọng lần này có thể tìm được anh, đưa anh trở về với gia đình”.
Rất đông thân nhân liệt sĩ có mặt tại điểm thu nhận mẫu ADN ở phường Phú Nhuận (TPHCM) sáng 12/11. Ảnh: P.Thương.
Sau khi biết thông tin qua báo chí, dù không có giấy mời, bà Trần Thị Hạc (ngụ phường Tân Bình, TPHCM) cùng em gái út vẫn mang theo hồ sơ của người anh trai là liệt sĩ Trần Quốc Hưng đến điểm thu mẫu, với hy vọng tìm được nơi an nghỉ của anh sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi.
Theo bà Hạc, anh trai bà hy sinh năm 1970 tại mặt trận miền Đông Nam Bộ. Đến năm 1975, gia đình nhận được giấy báo tử nhưng không có thông tin cụ thể về nơi an nghỉ của liệt sĩ.
Các thân nhân tới từ sớm để được lấy mẫu. Ảnh: P.Thương.
“Suốt nhiều năm, gia đình không biết phải bắt đầu tìm kiếm từ đâu. Sau này, tôi từng nhờ đến các nhà ngoại cảm và được dẫn đến một ngôi mộ tại Tây Ninh được cho là nơi an nghỉ của anh trai. Tuy nhiên, không có căn cứ xác thực nên tôi vẫn day dứt, chưa thể tin đó là hài cốt của anh. Bố mẹ và các chị gái đều đã qua đời, giờ chỉ còn hai chị em tiếp tục hành trình tìm kiếm”, bà Hạc nghẹn ngào chia sẻ.
Sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi, bà Hạc hy vọng rằng, với sự hỗ trợ của khoa học, công nghệ trong việc xác định danh tính liệt sĩ, lần này gia đình bà có thể tìm được anh trai, biết được anh trai bà đang nằm ở đâu.
Mong lời giải cho những cuộc tìm kiếm kéo dài
Trong số những thân nhân đến lấy mẫu ADN, bà Bùi Thúy Sinh (quê Thái Bình, hiện ngụ phường Sài Gòn, TPHCM) đã có gần 30 năm tìm kiếm người anh ruột là liệt sĩ Bùi Văn Hi, nhập ngũ năm 1963 và hy sinh năm 1965.
Theo bà Sinh, giấy báo tử của anh trai chỉ ghi nơi hy sinh là mặt trận phía Nam, không có thông tin cụ thể về nơi an nghỉ. Từ năm 1996, gia đình bắt đầu hành trình tìm kiếm.
Nhân viên chuyên môn thực hiện thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ tại phường Phú Nhuận. Ảnh: P.Thương.
“Suốt gần 30 năm, ai chỉ ở đâu thì gia đình tôi lại tìm đến đó. Có người nói anh nằm ở khu vực biên giới Lào, người khác lại chỉ lên Gia Lai, rồi có người bảo ở Huế. Mỗi người chỉ một nơi, nhưng cuối cùng vẫn không tìm được anh. Sau nhiều năm tìm kiếm không có kết quả, bây giờ có phương pháp xét nghiệm ADN, tôi rất mong sẽ tìm được anh. Đây là hy vọng cuối cùng của tôi”, bà Sinh chia sẻ.
Cùng chung nỗi mong mỏi ấy, ông Phan Hữu Châu đến lấy mẫu ADN với hy vọng tìm được người em trai hy sinh năm 1969 tại Quảng Nam, khi mới 19 tuổi.
Ông Châu kể: “Gia đình tôi có bốn anh em. Người em trai sinh năm 1950, lên đường nhập ngũ khi tuổi đời còn rất trẻ. Trong thời gian hành quân vào chiến trường, em từng gửi thư về cho gia đình, cho biết đang trên đường vào Quảng Trị. Sau đó, gia đình không còn nhận được tin tức cho đến khi biết người em đã hy sinh tại Quảng Nam”.
Suốt nhiều năm, gia đình từng tìm kiếm nhưng không có kết quả. Điều ông Châu mong mỏi nhất lúc này là sớm biết được nơi an nghỉ của em trai, để được đến viếng.
Công an TPHCM phối hợp các đơn vị tổ chức thu nhận mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Ảnh: P.Thương.
Mang theo hy vọng tìm được nơi an nghỉ của người anh trai là liệt sĩ Nguyễn Văn Ni (sinh năm 1943, hy sinh năm 1970, thuộc đơn vị K76), bà Nguyễn Thị Mận (ngụ phường Xuân Hòa, TPHCM) có mặt tại điểm thu nhận mẫu ADN từ sớm.
“Anh tôi đi bộ đội, nhưng đi đâu thì tôi không biết. Sau này, được báo anh là liệt sĩ thôi. Trong giấy tờ chỉ ghi năm hy sinh”, bà Mận kể.
Theo bà Mận, ngoài những thông tin ít ỏi được ghi trong hồ sơ, gia đình không biết anh của bà đã chiến đấu, hy sinh ở chiến trường nào. Suốt nhiều năm qua, việc thiếu thông tin khiến gia đình chưa thể bắt đầu hành trình tìm kiếm. Lần này, dù chưa biết việc đối chiếu ADN có mang lại kết quả hay không, nhưng bà vẫn hy vọng gia đình sẽ có thêm cơ hội tìm được người anh đã hy sinh từ 56 năm trước.
Những mẫu ADN được thu nhận nhằm phục vụ đối chiếu, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Ảnh: P.Thương.
Theo kế hoạch, thời gian thu nhận mẫu sẽ diễn ra từ ngày 12 - 17/11 tại ba điểm cố định, gồm UBND phường Thủ Dầu Một (khu vực Bình Dương trước đây), UBND phường Bà Rịa (khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây) và UBND phường Phú Nhuận.
Bên cạnh đó, ba tổ lưu động được bố trí để đến tận nhà lấy mẫu đối với những trường hợp không thể đi lại. Thân nhân liệt sĩ có nhu cầu tham gia có thể liên hệ công an hoặc UBND phường, xã, đặc khu nơi cư trú để được hướng dẫn.
Việc thu nhận mẫu được tiến hành trên tinh thần tự nguyện, bảo đảm đúng đối tượng, quy trình chuyên môn, an toàn và bảo mật thông tin cá nhân.
Các mẫu ADN sau khi thu thập sẽ được đưa vào cơ sở dữ liệu để phục vụ đối chiếu với mẫu sinh phẩm của hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại các nghĩa trang trên cả nước, qua đó góp phần tìm kiếm thông tin và xác định danh tính những người đã hy sinh.
Đối tượng được ưu tiên lấy mẫu là thân nhân theo dòng họ ngoại của liệt sĩ, bởi đây là nguồn có giá trị trong việc đối chiếu ADN theo huyết thống. Các nhóm gồm mẹ đẻ, bà ngoại, anh chị em cùng mẹ; anh, chị, em ruột của mẹ liệt sĩ; con của chị, em gái mẹ liệt sĩ; con của chị, em gái liệt sĩ và con đẻ của nữ liệt sĩ. Mỗi liệt sĩ được đăng ký tối đa hai thân nhân tham gia lấy mẫu.
