Hàng chục người chết trong vòng ba ngày, xung đột giữa người biểu tình và lực lượng an ninh ở Cairo, Chính phủ xin từ chức, đó là những hệ quả tất yếu của việc người dân Ai Cập nay không còn tin tưởng vào quân đội mà họ đã giao phó trọng trách bảo vệ thành quả cách mạng sau khi lật đổ nhà độc tài Hosni Mubarak.
Việc các quân nhân lên nắm quyền sau khi lật đổ Mubarak vào tháng 2 năm nay đã được đa số người dân Ai Cập hoan nghênh, vì họ biết ơn quân đội đã giữ đúng lời hứa không bắn vào dân. Vào lúc đó, ai cũng nghĩ rằng quân đội là thành trì vững chắc nhất để bảo đảm cho tiến trình dân chủ hóa diễn ra tốt đẹp. Sau khi cách mạng thành công, Ai Cập nằm dưới sự lãnh đạo tạm thời của Hội đồng tối cao quân lực và theo dự kiến sau bầu cử tổng thống (thời điểm chưa được ấn định), quyền lực sẽ được trao lại cho một chính phủ dân sự. Nhưng gần 10 tháng sau, người dân Ai Cập đã mất hết tin tưởng vào quân đội, vì họ cho rằng Hội đồng tối cao quân lực muốn nắm giữ quyền lực, không tôn trọng những cam kết cải tổ dân chủ và tiếp tục chính sách đàn áp như dưới thời Mubarak. Thay vì giữ đúng lời hứa đứng bên trên mọi tính toán chính trị, chính phủ do các tướng lĩnh chỉ định lại gây bất bình dư luận, khi đề nghị những điều khoản hiến pháp, mà nếu được thông qua, sẽ giúp cho quân đội nằm ngoài mọi kiểm soát của chính phủ dân sự.
 Cảnh sát Ai Cập ra quân đối phó với người biểu tình. |
Thật ra, theo lời một nhà ngoại giao, vấn đề là quân đội Ai Cập, trước khi từ bỏ quyền lãnh đạo, muốn đặt ba điều kiện. Thứ nhất, vốn là một định chế của chế độ Mubarak, họ muốn được bảo đảm là sẽ không bị đưa ra tòa như nhà cựu độc tài. Thứ hai, quân đội muốn bảo vệ những quyền lợi kinh tế bao trùm mọi lĩnh vực, từ các nhà máy vũ khí cho đến sản xuất đồ gia dụng. Thứ ba, họ muốn duy trì những đặc quyền và quy chế riêng của quân đội. Theo nhà ngoại giao nói trên, từ bỏ quyền lực là cách tốt nhất để duy trì những quyền lợi, nhưng nếu từ bỏ quyền lực mà không có những bảo đảm vững chắc, thì những quyền lợi đó sẽ bị đe dọa. Nhưng đối với đa số người dân Ai Cập bây giờ, cách hành xử của quân đội khiến người ta có cảm tưởng là việc lật đổ chế độ Mubarak là một cuộc đảo chính quân sự hơn là một cuộc cách mạng. Nói cách khác, đó chỉ là một cuộc cách mạng nửa vời.
Những nhà lãnh đạo quân đội tại Ai Cập lên tiếng xin lỗi về cái chết của hàng chục người biểu tình ủng hộ dân chủ trong những ngày qua, và đưa ra cam kết sẽ truy tố những thủ phạm gây ra tình trạng đó. Đây là biện pháp mới nhất nhằm xoa dịu hàng chục ngàn người biểu tình tràn ra đường phố đòi hỏi giới quân sự phải từ nhiệm ngay. Cảnh sát và phía những người biểu tình tại Ai Cập cũng đã đồng ý với một thỏa thuận ngưng xung đột được các giáo sĩ Hồi giáo làm trung gian hòa giải, sau 5 ngày xảy ra những vụ đụng độ dữ dội trên đường phố khiến cho gần 40 người thiệt mạng. |
SONG HÀ