Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) châu Phi Jean Kaseya vừa đưa ra lời cảnh báo đầy nghiêm trọng về tình hình dịch bệnh Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo.
Theo ông, đợt bùng phát này đang nằm ngoài tầm kiểm soát và có thể sẽ vượt qua cả thảm kịch Ebola từng cướp đi sinh mạng của hơn 11.000 người tại Tây Phi giai đoạn 2014–2016, nếu các bên liên quan không khẩn cấp hành động.
Lời cảnh báo đanh thép trên được đưa ra tại một cuộc họp trực tuyến giữa các nguyên thủ quốc gia châu Phi cùng các nhà tài trợ quốc tế diễn ra tại Burundi ngày 16/6 vừa qua.
Theo báo cáo của người đứng đầu CDC châu Phi, dịch bệnh do chủng virus Bundibugyo gây ra đang lan rộng với tốc độ chóng mặt tại 3 tỉnh miền Đông CHDC Congo, bao gồm Bắc Kivu, Nam Kivu và Ituri. Đến nay, khu vực này đã ghi nhận hơn 830 ca nhiễm và gần 200 trường hợp tử vong.
Mối đe dọa của dịch bệnh ngày càng hiện hữu, khi virus Ebola đã chính thức vượt biên giới sang quốc gia láng giềng Uganda. Tại đây, cơ quan chức năng đã ghi nhận 19 ca nhiễm bệnh, trong đó có 14 trường hợp là người di chuyển từ CHDC Congo sang, và có 2 người tử vong.
Giám đốc CDC châu Phi Jean Kaseya. Ảnh: Forbes
Điều đáng lo ngại nhất là chủng virus này hiện vẫn chưa có bất kỳ loại vaccine hay phương pháp đặc trị nào được phê duyệt chính thức. Thậm chí, "bức tranh" thực tế còn đen tối và đáng sợ hơn nhiều so với những con số thống kê được công bố.
CDC châu Phi cho biết, cơ quan này mới chỉ hoàn thành việc truy vết được khoảng 12% số người từng tiếp xúc với các bệnh nhân. Điều này đồng nghĩa với việc có hơn 26.000 người mang nguy cơ lây nhiễm cao vẫn đang nằm ngoài tầm kiểm soát của hệ thống.
Giám đốc Jean Kaseya đặc biệt nhấn mạnh, nếu không thể chặn đứng dịch bệnh ngay lập tức, hậu quả để lại sẽ tồi tệ hơn rất nhiều so với những gì CHDC Congo và Tây Phi từng phải gánh chịu trong quá khứ.
Nhận định đầy lo ngại của người đứng đầu CDC châu Phi cũng nhận được sự đồng tình lớn từ giới chuyên gia y tế quốc tế. Ông Bruno Michon, Đại diện Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ Quốc tế, cho biết dịch bệnh hiện vẫn chưa đạt đỉnh và có nguy cơ kéo dài dai dẳng lên tới 1 năm.
Bên cạnh đó, cuộc chiến chống dịch còn bị kìm hãm nặng nề bởi hàng loạt vấn đề cấp bách chưa có lời giải, như tình trạng thiếu hụt trầm trọng các trung tâm điều trị, nhân lực chôn cất cũng như trang thiết bị bảo hộ cá nhân cho nhân viên y tế.
Không chỉ đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng con người, cuộc khủng hoảng này còn đặt lên vai khu vực một gánh nặng kinh tế khổng lồ được CDC châu Phi tính toán kỹ lưỡng. Tổ chức này đang kêu gọi nguồn tài trợ trị giá 518 triệu USD nhằm thực hiện kế hoạch ứng phó khẩn cấp trong vòng 6 tháng tới.
Dù vậy, số vốn huy động được tính đến nay vẫn ở mức rất khiêm tốn khi chưa đạt tới 100 triệu USD. Ông Kaseya cảnh báo, mọi sự chậm trễ trong việc hành động lúc này đều phải trả giá đắt, bởi chi phí xử lý hậu quả sau này có thể leo thang chóng mặt lên mức 1,5 tỷ USD và thậm chí là 7,5 tỷ USD.
Các nhân viên y tế phơi khô găng tay đã được khử trùng tại một trung tâm điều trị Ebola ở Rwampara, miền đông CHDC Congo. Ảnh: Tân Hoa Xã
Trước tình hình nguy ngập đó, Tổng thống Burundi Evariste Ndayishimiye, với tư cách là Chủ tịch Liên minh châu Phi, đã lên tiếng thúc giục các quốc gia thành viên và đối tác quốc tế cần phải tăng tốc hành động một cách nhanh hơn.
Giới chuyên gia cũng bày tỏ mối quan ngại sâu sắc rằng, nếu tâm dịch tại CHDC Congo không được kiểm soát triệt để, virus Ebola sẽ tiếp tục bùng phát dữ dội ra toàn bộ khu vực Trung Phi, dẫn đến những hệ lụy khôn lường.
Trước bối cảnh đó, cộng đồng quốc tế đã bắt đầu có những động thái phản hồi khi các quốc gia như Mỹ, Anh, Trung Quốc, Đức, Pháp và Nam Phi đồng loạt đưa ra cam kết sẽ tăng cường hỗ trợ cho khu vực.
Tuy nhiên, bài học xương máu rút ra từ các đợt dịch trước cho thấy, vũ khí duy nhất để dập tắt hoàn toàn Ebola chính là sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa chính quyền địa phương, người dân bản địa và các tổ chức quốc tế.
