Sáng 19/9, tại TP HCM, Hội Nội soi Tiêu hóa Can thiệp Việt Nam (VIGES) tổ chức Hội nghị Nội soi Tiêu hóa Can thiệp toàn quốc lần thứ II với chủ đề "Chuẩn hóa - Đổi mới - An toàn người bệnh".
PGS.TS.BS Nguyễn Công Long, Chủ tịch Hội Nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam phát biểu khai mạc. Ảnh: Lê Việt.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Công Long, Chủ tịch Hội Nội soi Tiêu hóa Can thiệp Việt Nam, nội soi tiêu hóa đang phát triển nhanh, từ một phương tiện chủ yếu phục vụ chẩn đoán trở thành lĩnh vực điều trị ít xâm lấn với nhiều kỹ thuật chuyên sâu. Bên cạnh đó, qua thống kê cho thấy hơn 1/3 số tử vong do ung thư ở Việt Nam là ung thư đường tiêu hóa.
Vì vậy, nội soi can tiêu hóa can thiệp đóng vai trò quan trọng trong phát hiện và điều trị ung thư tiêu hóa giai đoạn sớm. Những kỹ thuật như cắt tách dưới niêm mạc (ESD), siêu âm nội soi (EUS) hay các kỹ thuật nội soi can thiệp giúp bác sĩ có thêm công cụ đánh giá và xử trí tổn thương mà trước đây có thể cần đến phẫu thuật. "Cuộc chiến chống ung thư tiêu hóa không thể chỉ diễn ra trong phòng mổ hay khoa ung bướu. Nó phải bắt đầu từ ngay trong phòng nội soi", PGS.TS Nguyễn Công Long nói.
Hiện nay nội soi đóng vai trò quan trọng trong phát hiện và điều trị ung thư tiêu hóa giai đoạn sớm. Các kỹ thuật như cắt tách dưới niêm mạc (ESD), siêu âm nội soi (EUS) hay các kỹ thuật nội soi can thiệp giúp bác sĩ có thêm công cụ đánh giá và xử trí tổn thương mà trước đây có thể cần đến phẫu thuật.
Tại Hội nghị Nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam lần thứ II, một phiên trình diễn trực tiếp ESD điều trị ung thư tiêu hóa sớm được tổ chức với sự tham gia cố vấn của các chuyên gia quốc tế và bác sĩ Việt Nam thực hiện ca trình diễn. Nhiều báo cáo cũng tập trung vào chẩn đoán, điều trị ung thư dạ dày sớm bằng ESD, tổn thương đại trực tràng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát hiện tổn thương, sàng lọc ung thư đại trực tràng.
Có mặt tại Hội nghị, GS. Hidemi Goto (Nhật Bản), GS. Thawee Rotangchu-Ek (Thái Lan) là một trong nhiều chuyên gia đã trực tiếp tham gia đặt nền móng cho chuyên ngành nội soi tiêu hóa can thiệp tại Việt Nam từ năm 2014. Chứng kiến chặng đường hơn một thập kỷ, GS. Thawee chia sẻ ông tự hào trước sự phát triển của các đồng nghiệp Việt Nam. "Từ những viên gạch đầu tiên vào năm 2014, nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam đã có những bước tiến ngoạn mục. VIGES 2026 thực sự là minh chứng cho thấy các bạn không chỉ làm chủ kỹ thuật mà còn đang nỗ lực tiên phong trong việc chuẩn hóa thực hành lâm sàng và đặt an toàn người bệnh làm trung tâm", GS. Thawee nói.
Theo GS. Thawee, cùng với việc tiếp cận kỹ thuật mới, chuẩn hóa thực hành là bước quan trọng để những tiến bộ đó thực sự mang lại lợi ích cho người bệnh.
Đây cũng là vấn đề được Hội Nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam quan tâm. Khi công nghệ ngày càng phát triển, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để những tiến bộ của khoa học kỹ thuật không chỉ tập trung tại một số trung tâm điều trị lớn mà trở thành năng lực chung của nội soi tiêu hóa Việt Nam.
"Chuẩn hóa để người bệnh, dù được nội soi ở đâu, cũng được tiếp cận với những quy trình và tiêu chuẩn chất lượng ngày càng tốt hơn", PGS.TS Nguyễn Công Long Chủ tịch VIGES nói.
Để kỹ thuật mới trở thành năng lực thực hành rộng rãi, đào tạo và chuyển giao giữ vai trò quan trọng. PGS.TS Nguyễn Công Long cho rằng, chuyển giao không chỉ đơn thuần là hướng dẫn một thủ thuật. Người được đào tạo cần nắm được chỉ định, chống chỉ định, lựa chọn người bệnh, kỹ thuật thực hiện, theo dõi sau can thiệp và xử trí biến chứng. Cùng với đó là hệ thống quy trình và tiêu chuẩn chất lượng để bảo đảm kỹ thuật được thực hiện an toàn.
Bác sĩ Bệnh viện Trung ương Huế thực hiện ca nội soi tiêu hóa can thiệp. Ảnh: Như Anh.
Định hướng này cũng được thể hiện qua việc VIGES hướng tới xây dựng cộng đồng nội soi tiêu hóa rộng hơn, với sự tham gia của các bệnh viện tỉnh, bệnh viện khu vực và những cơ sở còn gặp khó khăn về nguồn lực.
Theo PGS.TS Nguyễn Công Long, VIGES không chỉ là hội của những chuyên gia làm kỹ thuật cao mà phải trở thành ngôi nhà chung của những người làm nội soi tiêu hóa Việt Nam. Người đi trước có trách nhiệm chia sẻ và đào tạo; người trẻ có cơ hội học tập, trưởng thành; các trung tâm mạnh kết nối và hỗ trợ những đơn vị đang phát triển.
Một trong những chuyên gia quốc tế đã đồng hành với nội soi Việt Nam là GS. Ken Ohata (Nhật Bản). Ông là tác giả cuốn sách thực hành ESD vừa được chuyển ngữ sang tiếng Việt, nhằm hỗ trợ các bác sĩ tiếp cận kỹ thuật một cách bài bản hơn.
Đánh giá về bước tiến của ngành nội soi Việt Nam, GS. Ken Ohata cho biết ông rất ấn tượng với tốc độ cập nhật và đổi mới kỹ thuật của các đồng nghiệp Việt Nam.
"Việc không ngừng học hỏi để vươn tới sự hoàn thiện chính là chìa khóa để chuẩn hóa quy trình, từ đó mang lại sự an toàn tối đa cho người bệnh", GS. Ken Ohata nói.
Từ góc độ chuyên môn, việc đưa kỹ thuật tiên tiến đến nhiều cơ sở không có nghĩa tất cả bệnh viện phải thực hiện mọi kỹ thuật. Điều quan trọng là mỗi cơ sở nội soi tiêu hóa được đào tạo và phát triển những kỹ thuật phù hợp với năng lực nhân lực, trang thiết bị và điều kiện thực tế, đồng thời có mạng lưới hỗ trợ chuyên môn khi gặp trường hợp khó.
Với ung thư đường tiêu hóa, điều này càng có ý nghĩa bởi cơ hội điều trị phụ thuộc rất lớn vào thời điểm phát hiện bệnh. Khi tổn thương được nhận diện sớm và người bệnh được đánh giá, điều trị đúng phương pháp, các kỹ thuật nội soi can thiệp có thể mở ra thêm cơ hội điều trị ít xâm lấn.
VIGES 2026 vì thế không chỉ đặt vấn đề cập nhật kỹ thuật mới mà hướng tới một mục tiêu rộng hơn: chuẩn hóa thực hành, thúc đẩy đào tạo và chuyển giao, tăng cường kết nối giữa các cơ sở y tế để những tiến bộ của nội soi tiêu hóa từng bước trở thành năng lực thực hành rộng hơn tại Việt Nam.
