Từ ngày 15/11/2026, ba thông tư quan trọng của Bộ GD&ĐT chính thức có hiệu lực, gồm Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT về hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học; Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT về Chuẩn cơ sở giáo dục đại học và Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Các quy định mới tập trung phân định hoạt động giáo dục chính khóa với hoạt động ngoài chương trình; nâng cao yêu cầu về chất lượng cơ sở giáo dục đại học; đồng thời siết chặt việc vận động, tiếp nhận và sử dụng các khoản hỗ trợ của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Không thu tiền hoạt động giáo dục tăng cường
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tăng cường và hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học tại các cơ sở giáo dục phổ thông.
Theo đó, hoạt động giáo dục tăng cường được tổ chức ngoài thời lượng giáo dục chính khóa, trong thời gian dạy học 2 buổi/ngày hoặc theo lộ trình dạy học 2 buổi/ngày đối với cơ sở giáo dục chưa đủ điều kiện. Hoạt động này nhằm bổ sung kiến thức nền tảng, tăng cường thực hành, trải nghiệm và phát triển phẩm chất, năng lực người học, không làm phát sinh môn học mới hoặc tăng yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông.
Đáng chú ý, các cơ sở giáo dục không được sử dụng hoạt động tăng cường để dạy trước, dạy lại nội dung môn học, ôn tập, luyện thi hoặc tổ chức dưới hình thức dạy thêm, học thêm. Hoạt động này không được thu tiền người học; kinh phí thực hiện được bảo đảm từ ngân sách và các nguồn hợp pháp khác theo quy định.
Trong khi đó, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học được tổ chức ngoài thời gian thực hiện chương trình chính khóa và hoạt động giáo dục tăng cường. Nội dung có thể gồm các hoạt động mở rộng, nâng cao về văn hóa, nghệ thuật, thể thao, ngoại ngữ, kỹ năng sống, hướng nghiệp, năng lực số, trí tuệ nhân tạo và các lĩnh vực phù hợp khác.
Việc tham gia phải dựa trên sự tự nguyện đăng ký của người học, cha mẹ hoặc người giám hộ. Nhà trường không được ép buộc, tạo áp lực hoặc lấy việc tham gia hay không tham gia làm căn cứ đánh giá kết quả học tập, rèn luyện, xét thi đua, khen thưởng.
Khác với hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động theo nhu cầu người học được phép thu kinh phí trên cơ sở tự nguyện, công khai, minh bạch và theo mức thu, cơ chế tài chính do pháp luật quy định. Đối với cơ sở giáo dục công lập, mức thu không vượt quá mức do UBND cấp tỉnh quyết định.
Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT quy định rõ việc tổ chức hoạt động giáo dục chính khóa, tăng cường và theo nhu cầu người học. Ảnh minh hoạ: HB
Siết việc thu, tiếp nhận hỗ trợ của Ban đại diện cha mẹ học sinh
Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, thay thế Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT.
Điểm đáng chú ý là quy định rõ hơn những việc Ban đại diện không được thực hiện, đặc biệt trong vận động, tiếp nhận và quản lý các khoản hỗ trợ.
Theo Điều lệ mới, Ban đại diện không được đặt ra các khoản đóng góp bắt buộc; ấn định mức hỗ trợ bình quân, mức tối thiểu hoặc thời hạn hỗ trợ; ép buộc, gây áp lực đối với cha mẹ học sinh. Ban cũng không được sử dụng danh nghĩa của mình để vận động tài trợ cho cơ sở giáo dục; không được thu, tiếp nhận, quản lý các khoản tài trợ dành cho nhà trường.
Đối với hoạt động của chính Ban đại diện, cha mẹ học sinh có thể tự nguyện hỗ trợ bằng cách cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp. Ban đại diện không được trực tiếp thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ.
Thông tư cũng nghiêm cấm việc lợi dụng hoạt động của Ban đại diện để vụ lợi, phân biệt đối xử hoặc gây bất lợi cho học sinh, cha mẹ học sinh vì tham gia hay không tham gia các hoạt động hỗ trợ.
Các quy định này nhằm bảo đảm hoạt động của Ban đại diện đúng chức năng, phát huy tinh thần tự nguyện, tránh tình trạng lạm dụng danh nghĩa phụ huynh để đặt ra các khoản thu không phù hợp.
Trường đại học phải đạt tỷ lệ người tốt nghiệp đáp ứng tiêu chí việc làm tối thiểu 70%
Thông tư 83/2026/TT-BGDĐT quy định Chuẩn cơ sở giáo dục đại học, thay thế Thông tư 01/2024/TT-BGDĐT. Văn bản gồm 6 tiêu chuẩn với 19 tiêu chí, tập trung vào tổ chức và quản trị; giảng viên; cơ sở vật chất, học liệu và hạ tầng số; tài chính; tuyển sinh và đào tạo; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Về đội ngũ, tỷ lệ người học quy đổi trên giảng viên quy đổi không được lớn hơn 40; giảng viên cơ hữu trong độ tuổi lao động phải chiếm ít nhất 70% tổng số giảng viên.
Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ tại cơ sở giáo dục đại học có đào tạo tiến sĩ phải đạt tối thiểu 40%, từ năm 2030 tăng lên 50%. Đối với cơ sở không đào tạo tiến sĩ, tỷ lệ tương ứng là 20% và tăng lên 30% từ năm 2030. Các cơ sở đào tạo ngành đặc thù áp dụng ngưỡng riêng theo quy định của Thông tư.
Về cơ sở vật chất, từ năm 2030, diện tích đất bình quân trên một người học chính quy quy đổi không thấp hơn 25m²; diện tích sàn xây dựng phục vụ đào tạo không thấp hơn 2,8m²/người học. Ít nhất 70% giảng viên cơ hữu phải được bảo đảm chỗ làm việc riêng biệt. Hệ thống quản lý học tập trực tuyến phải đáp ứng đầy đủ các chức năng và yêu cầu tối thiểu theo quy định.
Đáng chú ý, Thông tư đặt ra các ngưỡng cụ thể đối với kết quả tuyển sinh, đào tạo và sau tốt nghiệp. Tỷ lệ nhập học trên chỉ tiêu công bố bình quân 3 năm không thấp hơn 50%; tỷ lệ thôi học không cao hơn 10%, riêng sinh viên năm thứ nhất không quá 15%.
Tỷ lệ tốt nghiệp phải đạt ít nhất 60%, trong đó tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn không thấp hơn 40%. Đặc biệt, tỷ lệ người tốt nghiệp có việc làm phù hợp với trình độ chuyên môn, tự tạo việc làm, học tiếp trình độ cao hơn hoặc thực hiện hoạt động thực hành bắt buộc để đáp ứng điều kiện hành nghề trong vòng 12 tháng sau tốt nghiệp phải đạt tối thiểu 70%.
Với các tiêu chí cụ thể về đội ngũ, cơ sở vật chất, tuyển sinh, đào tạo và việc làm sau tốt nghiệp, Chuẩn cơ sở giáo dục đại học mới được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường trách nhiệm giải trình và thúc đẩy các cơ sở giáo dục đại học phát triển bền vững.
