Từ lá dừa đến những tác phẩm đầy sức sống
Tại không gian Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, những nguyên liệu tưởng chừng bỏ đi như lá dừa, bẹ lá, gáo dừa được các nghệ nhân biến thành đàn châu chấu, chim, cua, ngựa, bướm, chuồn chuồn,... cùng nhiều vật phẩm trang trí bắt mắt.
Nghệ nhân vẽ tranh trên chất liệu từ vỏ dừa.
Mỗi sản phẩm đều được tạo tác thủ công, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và óc sáng tạo. Không chỉ là món đồ chơi dân gian, các sản phẩm từ lá dừa, vỏ dừa còn chứa đựng ký ức tuổi thơ, nét khéo léo của người dân miệt vườn và bản sắc văn hóa Tây Nam Bộ.
Theo nghệ nhân xếp lá dừa Hà Tho, nghệ thuật xếp lá dừa là nét văn hóa dân gian đặc sắc của vùng sông nước, được hun đúc từ sự sáng tạo và đôi bàn tay khéo léo của người dân quê.
"Lá dừa ở miền Tây rất nhiều, nhưng để làm ra sản phẩm đẹp thì phải chọn những chiếc lá thật đều, thật đẹp. Dụng cụ làm nghề cũng hết sức giản đơn, chỉ cần kéo, dao rọc giấy và ghim bấm, nhưng để tạo nên những sản phẩm ngộ nghĩnh, đáng yêu là cả tâm huyết của người nghệ nhân", chị Tho chia sẻ.
Tùy từng mẫu mã, mỗi sản phẩm có độ cầu kỳ khác nhau. Lá dừa phải được chọn đúng độ non, xử lý để giữ độ mềm dẻo rồi mới tiến hành đan, gấp và tạo hình. Với những con vật nhỏ, người thợ phải khéo léo tạo từng chi tiết như mắt, cánh, chân, đuôi để sản phẩm trở nên sinh động.
Bên cạnh nghề xếp lá dừa, các nghệ nhân còn tận dụng gáo dừa để chế tác thành bát, đèn trang trí, chuông gió và nhiều sản phẩm mỹ thuật mang đậm dấu ấn xứ Dừa Bến Tre.
Từ lá dừa, nghệ nhân tạo hình những con vật sinh động.
Mặt nạ, đồ trang trí từ vỏ dừa.
Sản phẩm thủ công từ lá dừa.
Giữ nghề xưa, trao niềm vui cho trẻ nhỏ
Từ lâu, nghề thủ công từ lá dừa đã gắn bó với đời sống người dân miền Tây Nam Bộ, đặc biệt là Bến Tre - vùng đất được biết đến là xứ Dừa. Trong bối cảnh đồ chơi công nghiệp ngày càng phổ biến, những sản phẩm làm từ nguyên liệu tự nhiên vẫn có sức hút riêng bởi sự gần gũi, an toàn và giàu giá trị văn hóa.
Tại các lễ hội, không gian văn hóa và sự kiện du lịch, gian hàng thủ công từ lá dừa, vỏ dừa luôn thu hút đông đảo trẻ em và du khách. Nhiều em nhỏ thích thú quan sát nghệ nhân tạo hình châu chấu, chim, cua chỉ trong vài phút, qua đó hiểu thêm về sự khéo léo của người thợ và nét đẹp của nghề truyền thống.
Từ những vật liệu bình dị của quê hương, các nghệ nhân không chỉ làm ra sản phẩm thủ công đẹp mắt mà còn góp phần hồi sinh ký ức tuổi thơ, đưa những món đồ chơi dân gian thân thiện với môi trường đến gần hơn với đời sống hôm nay.
Bên cạnh đó, các nghệ nhân còn tận dụng gáo dừa – một đặc sản của xứ Dừa Bến Tre – để chế tác thành bát, đèn trang trí, chuông gió và các sản phẩm mỹ thuật mang đậm bản sắc địa phương.
Không đơn thuần là những món đồ lưu niệm, mỗi sản phẩm còn là cách để kể câu chuyện về vùng đất Bến Tre, về sự sáng tạo của người dân xứ Dừa và nỗ lực gìn giữ những giá trị văn hóa dân gian giữa cuộc sống hiện đại.
