Hồi phục nhưng còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Các số liệu thống kê tuần này cho thấy kinh tế thế giới đang có dấu hiệu phục hồi. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo: một sự chủ quan có thể sẽ khiến kinh tế toàn cầu đứng trước nguy cơ suy thoái mới.

Trả lời phỏng vấn của phóng viên tuần báo Polityca (Ba Lan) ngày 16/9, Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ông Dominique Strauss - Kahn cho rằng: "Thời kỳ tồi tệ nhất của suy thoái đã kết thúc". Lý giải quan điểm trên, ông cho rằng giai đoạn suy thoái tồi tệ nhất đã qua, song nền kinh tế thế giới vẫn cần có nhiều thời gian để hồi phục. Ông cho biết nền kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục phục hồi dần trong thời gian còn lại của năm 2009 và trong năm 2010, đặc biệt là tại khu vực châu Á, châu Âu và Mỹ.

Kinh tế Nhật Bản đang phục hồi nhanh hơn so với các nước phương Tây.

Cùng thời điểm này, các nền kinh tế lớn đã có dấu hiệu hồi phục trở lại. Lấy Mỹ và EU là một ví dụ. Các nhà phân tích dự báo kinh tế Mỹ có thể đạt mức tăng trưởng khoảng 2,5% trong quý 3/2009. Còn tại EU, Ủy ban châu Âu (EC) cho biết kinh tế Liên minh châu Âu (EU) sẽ tăng trưởng trở lại trong 6 tháng cuối năm nay, sớm hơn so với các dự báo trước đó. EC nhấn mạnh, mặc dù chưa có đủ cơ sở để khẳng định, song nguy cơ về một cuộc suy thoái trầm trọng, kéo dài đã giảm đi rất nhiều. Sự lạc quan về kinh tế EU phần nào phản ánh triển vọng sáng sủa ở các nền kinh tế khác trên thế giới. Còn tại châu Á, Trung Quốc, Indonesia, Hàn Quốc và Singapore, 4 con hổ châu Á đã công bố tăng trưởng GDP trong quý 2/2009, với mức tăng trung bình hàng năm hơn 10%. Thậm chí Nhật Bản, dù mức tăng trưởng GDP không sánh kịp với các nước trên, nhưng cũng đang phục hồi nhanh hơn so với các đối tác phương Tây. Cụ thể, sản lượng công nghiệp của Nhật Bản trong tháng 7 tăng 1,9% so với tháng 6, đánh dấu đà tăng trưởng liên tiếp trong 5 tháng qua. Trong khi đó, báo cáo Sống sót và phát triển phồn vinh: các thị trường mới nổi trong suy thoái toàn cầu của UK Trade & Investment (Anh) nhận định rằng: "Vai trò của châu Á ngày càng quan trọng với các nền kinh tế mới nổi". Báo cáo này cũng đặc biệt nhấn mạnh sự phát triển của kinh tế Việt Nam, cho rằng đây sẽ là "điểm nóng về đầu tư" trong thời gian tới.

Dù lạc quan, nhưng giới phân tích tỏ ra khá thận trọng khi nhận định về sự hồi phục của kinh tế thế giới. Tròn một năm kể từ khi ngân hàng đầu tư lớn thứ 4 của Mỹ Lehman Brothers sụp đổ, mở màn cho cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế thế giới, bóng ma thất nghiệp một lần nữa "ám ảnh" các quốc gia. Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OCDE) cho biết từ nay đến cuối năm 2010, sẽ có thêm 10 triệu người mất việc làm. OECD cho rằng nếu đà phục hồi kinh tế hiện nay không được duy trì, nạn thất nghiệp vẫn sẽ ở mức trầm trọng trong thời gian tới và tỷ lệ thất nghiệp có thể tăng lên tương đương mức cao kỷ lục kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ 2, lên tới 10%, với số người thất nghiệp lên tới 57 triệu người.       

Giới phân tích kinh tế cảnh báo rằng nếu không có các biện pháp điều chỉnh, các yếu tố này không chỉ đe dọa mà còn đặt nền kinh tế toàn cầu vào những thách thức lớn. Ông Angel Gurria, Tổng thư ký OCDE cảnh báo, thất nghiệp cao và kéo dài sẽ gây tốn kém nghiêm trọng trong lĩnh vực kinh tế và xã hội, như y tế xuống cấp, mức sống suy giảm. Theo Viện Nghiên cứu về chính sách công (IPPR), để thoát khỏi tình trạng hiện nay cần phải có một sự phối hợp rộng lớn hơn. Trong đó, các nước như Trung Quốc và Ấn Độ cần được trao một vai trò lớn hơn trong các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Hồ Hồ (tổng hợp từ News.Google và một số nguồn khác)