Đó cũng là một điểm quan trọng của cải cách hành chính của các ngành, trong đó có ngành Y tế. Trong ngành Y tế nước ta, đã có một số đơn vị và cá nhân làm việc theo đúng tinh thần chuyên nghiệp, nhưng về tổng thể thì chưa đồng bộ. Cho nên cần nhanh chóng có kế hoạch chuyên nghiệp hóa toàn ngành sao cho trong một thời gian tương đối ngắn có thể bắt kịp trình độ của các nước tiên tiến trong khu vực và quốc tế. Ở đây chúng tôi chỉ nêu vài ý kiến về chuyên nghiệp hóa và chuyên khoa hóa trong hệ thống điều trị. Khi điều trị bệnh nhân thì đội công tác gồm bác sĩ đóng vai trò chủ đạo và những nhân viên y tế hỗ trợ khác như: dược sĩ đóng vai trò cung cấp thuốc và hướng dẫn sử dụng thuốc, điều dưỡng chịu trách nhiệm chăm sóc bệnh nhân, cận lâm sàng chuyên sử dụng những máy móc thực hiện những xét nghiệm để cung cấp những kết quả xét nghiệm phục vụ chẩn đoán của bác sĩ… Mỗi thành viên hỗ trợ đều có chức năng độc lập chủ động của mình và chức năng phối hợp.
Ở đây chúng tôi xin nói kỹ hơn về điều dưỡng vì điều dưỡng luôn luôn gắn bó với bác sĩ, cùng bác sĩ trực tiếp phục vụ bệnh nhân. Về căn bản, các chuyên khoa của điều dưỡng đi theo các chuyên khoa và chuyên khoa sâu của bác sĩ, cũng có một số chuyên khoa riêng như điều dưỡng thực hành (nurse practioner) có chức năng hoạt động độc lập trong cộng đồng, có thể chẩn đoán và điều trị và chăm sóc sức khỏe… Quá trình đào tạo chuyên khoa điều dưỡng nên diễn ra qua 2 giai đoạn: 1) giai đoạn đa khoa: sinh viên học chương trình cử nhân đa khoa; 2) điều dưỡng tốt nghiệp tốt nghiệp đa khoa sẽ học thêm 2 - 12 tháng để đạt chứng chỉ chuyên khoa tùy theo độ khó của chuyên khoa đó. Có thể điều dưỡng đa khoa ra làm việc một thời gian, sau đó học chuyên khoa.
Tôi có một số đề nghị như sau:
- Bộ Y tế có chủ trương chuyên nghiệp hóa và chuyên khoa hóa toàn ngành phù hợp với việc hội nhập quốc tế và nhu cầu trong nước. Muốn vậy cần rà soát lại toàn ngành xem chuyên khoa nào tốt và ổn định rồi thì giữ nguyên, thiếu chuyên khoa nào hoặc trong thực tế cần chuyên khoa nào thì thiết kế chương trình. Từ đó có kế hoạch tổng thể về vấn đề chuyên nghiệp hóa, chuyên khoa hóa và làm việc theo đội trong toàn ngành.
- Để phát huy hết trí tuệ của các chuyên viên của bộ và của những người tham gia đào tạo điều dưỡng thì nên vừa có sự nghiên cứu của các chuyên viên vừa khuyến khích các trường tự đề xuất. Trên cơ sở chủ trương và quy hoạch tổng thể của bộ, các cơ sở đào tạo căn cứ vào nhu cầu thực tế và khả năng của mình mà đề xuất những chuyên khoa cụ thể (có chương trình và kế hoạch kèm theo) trình bộ duyệt. Kế hoạch chuyên khoa nào đạt tiêu chí của bộ thì bộ cho phép đào tạo. Tất nhiên không thể làm hàng loạt được mà làm dần. Những chuyên khoa đã từng được đề xuất nhiều lần mà chưa được thông qua thì sẽ xem xét, chẳng hạn các chuyên khoa bác sĩ y học phục hồi và kỹ thuật viên vật lý trị liệu, các bác sĩ chuyên khoa phụ sản và hộ sinh, điều dưỡng hộ sinh và điều dưỡng phụ sản…
Chỉ có sự kết hợp giữa trí tuệ của lãnh đạo ngành Y tế và trí tuệ của những người trực tiếp làm công tác đào tạo thì mới có hy vọng chúng ta nhanh chóng xây dựng được một hệ thống chuyên khoa có trình độ chuyên sâu cao, từ đó nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, phòng và chữa bệnh cho nhân dân.
