Trong bối cảnh có nhiều dấu hiệu cho thấy nền kinh tế thế giới đang dần thoát khỏi cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất kể từ cuộc đại suy thoái những năm 1930 của thế kỷ trước, hai nền kinh tế đầu tàu của châu Âu là Đức và Pháp đã hối thúc cộng đồng quốc tế nhanh chóng thực hiện chiến lược "hậu khủng hoảng". Trong khi đó, Anh và các nước thuộc Nhóm BRIC (Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc) lại phản đối việc vội vàng chấm dứt các chương trình hỗ trợ kinh tế và chống khủng hoảng. Tuy nhiên, bất đồng này đã được "hóa giải" tại Hội nghị các Bộ trưởng Tài chính và Giám đốc Ngân hàng trung ương của 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi (G-20) ở London (Anh), khi các đại biểu tham dự cùng nhất trí tiếp tục nỗ lực để vực dậy nền kinh tế toàn cầu.
 Cùng nhau bàn bạc đưa kinh tế thế giới thoát khỏi khủng hoảng. |
Đồng thuận
Các đại biểu tham dự Hội nghị G-20 đều nhất trí cho rằng các chính sách kích thích kinh tế đặc biệt trị giá hàng nghìn tỷ USD được chính phủ các nước phối hợp thực hiện trong năm vừa qua đã phát huy tác dụng trong việc ngăn chặn đà suy thoái kinh tế, thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng trên toàn cầu, ổn định các thị trường tài chính. Nhờ đó, nền kinh tế thế giới bước đầu đã có những dấu hiệu hồi phục. Thế nhưng, sự hồi phục này vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro do triển vọng tăng trưởng kinh tế vẫn còn rất u ám và tỷ lệ thất nghiệp trên toàn thế giới không ngừng tăng lên. Để tránh lặp lại những sai lầm kinh điển của chính sách kinh tế trong các cuộc khủng hoảng là chính phủ các nước hành động quá muộn và không đủ mạnh, sau đó lại chấm dứt nỗ lực quá sớm khiến khủng hoảng quay về "điểm xuất phát", nên G-20 đã cam kết sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp hỗ trợ tài chính, cũng như các chính sách tiền tệ và tài chính cần thiết để giữ cho nền kinh tế thế giới phát triển không bị chệch hướng. Đồng thời, tiến hành chuẩn bị các chiến lược rõ ràng và an toàn để ngừng các chính sách kích thích khi kinh tế thế giới có dấu hiệu phục hồi chắc chắn. Bên cạnh đó, hội nghị G-20 cũng đã tìm được tiếng nói chung ở một mức độ nhất định trong loạt vấn đề khác như biến đổi khí hậu, chống trốn thuế và các quy định liên quan đến vấn đề tiền thưởng trong khu vực ngân hàng.
Vai trò của các nước đang phát triển được nâng lên
Những tranh cãi lâu nay về vai trò của những nước đang phát triển trong các thể chế tài chính quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đã được giải quyết. Bộ trưởng tài chính các nước BRIC cho rằng vai trò của các quốc gia như Ấn Độ và Trung Quốc trong việc điều hành IMF và WB, cũng như trong việc hoạch định chính sách kinh tế toàn cầu phải được tăng lên. Bên cạnh đó, để bảo đảm ổn định và cân đối kinh tế thế giới phải dựa vào sự cải tổ IMF và WB, vốn bị mất uy tín nghiêm trọng do tình trạng không công bằng về hạn ngạch, phần trăm và phiếu bầu giữa các nước phát triển và đang phát triển. BRIC đề nghị phân bổ lại hạn ngạch nghiêng về phía các nước đang phát triển là 7% trong IMF và 6% trong WB, và giám đốc điều hành của hai thể chế tài chính quốc tế này nhiệm kỳ tới phải được bầu chọn trên cơ sở năng lực chứ không dựa theo yếu tố địa lý như hiện nay. Trong khi đó, Mỹ và một số nước phương Tây lại không muốn đánh mất vị trí "độc tôn" từ trước nay của mình. Tuy nhiên, những tranh cãi này đã được giải quyết bằng việc các nước thống nhất cải tổ hệ thống tài chính quốc tế nhằm tránh để xảy ra một cuộc khủng hoảng tài chính tiếp theo; hỗ trợ sự tăng trưởng lâu dài và tạo điều kiện để các nước đang phát triển có tiếng nói nhiều hơn trong các thể chế như IMF và WB. Đồng thời, G-20 cũng đề nghị hoàn tất quá trình cải tổ WB vào mùa xuân năm 2010 và IMF vào tháng 1/2011.
Mặc dù, tất cả những đồng thuận mà hội nghị G-20 đạt được chỉ là sự cam kết, chứ chưa đề ra được các giải pháp thực hiện cụ thể, tuy nhiên nó cũng làm dấy lên hy vọng lãnh đạo các nước sẽ biến lời nói thành hành động để vượt qua "cơn bão" tài chính toàn cầu một cách an toàn và thúc đẩy nền kinh tế thế giới phát triển bền vững. Bên cạnh đó, kết quả hội G-20 cũng cho thấy để giải quyết một vấn đề mang tính chất toàn cầu thì cần phải có sự "đồng tâm hiệp lực" của tất cả các nước. Có lẽ, đó cũng là lý do khiến vai trò của các nước đang phát triển được thừa nhận.
Đức Dương