Giữa tuần qua, tại thủ đô Berlin - CHLB Đức, Tổ chức minh bạch thế giới - TI đã công bố bản báo cáo về các chỉ số đối với người đưa, nhận hối lộ trong toàn cầu năm 2008 tại 22 nền kinh tế của các quốc gia đang phát triển hàng đầu thế giới (gọi tắt là “Báo cáo PBI-2008”). Để lập nên bản báo cáo này, Tổ chức TI đã thu thập, khai thác số liệu từ 2.742 người có chức danh là giám đốc điều hành các tổng công ty, tập đoàn kinh tế lớn từ 26 quốc gia – qua quá trình họ đã thực hiện đầu tư kinh doanh vào các nước có nền kinh tế đang phát triển. Trong đó 22 nền kinh tế được khảo sát là những quốc gia có tỷ lệ đầu tư ra nước ngoài chiếm 75% tổng lượng vốn đầu tư của toàn thế giới cho nên nó mang tính toàn cầu. Đó là những quốc gia cam kết với Tổ chức Hợp tác kinh tế – OECD tuyên bố sẵn sàng thực thi chống nạn hối lộ cho quan chức ở nước ngoài mà họ đến đầu tư.
 Đưa và nhận hối lộ - dạng biến tướng của nạn tham nhũng. |
Trong số hơn 2.740 giám đốc điều hành được hỏi về nạn hối lộ trong đầu tư kinh doanh, thì 16% cho rằng chuyện hối lộ cho các quan chức công quyền ở các quốc gia, vùng lãnh thổ mà họ có quan hệ đầu tư kinh doanh là “chuyện thường ngày ở huyện” theo cách nói của Việt Nam. 2/3 số giám đốc điều hành được hỏi cho biết là có quốc gia mà họ đến đầu tư đã có chiến lược chống tham nhũng với hệ thống pháp luật khá bài bản, nghiêm túc, song vẫn có không ít quan chức ở nước đó vòi hối lộ và họ phải đưa hối lộ. Nhưng có 3/4 doanh nghiệp trong 22 nền kinh tế đang phát triển cho biết bản thân họ không biết là sẽ bị trừng phạt đối với hành vi tham nhũng, đưa, nhận hối lộ ở một quốc gia đã tham gia công ước quốc tế chống tham nhũng, hối lộ, khi hành vi tiêu cực đó bị phát hiện.
Theo thang điểm 10 mà “Báo cáo PBI 2008” của Tổ chức TI đưa ra để phân biệt mức độ đưa, nhận hối lộ, thì nếu điểm càng thấp là biểu thị tệ nạn này càng cao và ngược lại. Theo báo cáo, Vương quốc Bỉ và Canada là 2 quốc gia có chỉ số cao nhất bằng 8,8 điểm, đồng nghĩa với việc có ít doanh nghiệp nhất thực hiện hối lộ ở nước ngoài. Cuối bảng xếp loại là Liên bang Nga 5,9 điểm, Trung Quốc là 6,5 điểm, đồng nghĩa với nhiều doanh nghiệp của 2 nước này mang tiền ra nước ngoài hối lộ cho quan chức mà họ đầu tư kinh doanh. (Tuy nhiên đây cũng chỉ là con số tham khảo). Bà Huguette Labelle, Giám đốc Tổ chức minh bạch thế giới TI bày tỏ kỳ vọng qua việc công bố này, chính phủ các nước có dữ liệu để tham khảo nhìn nhận vấn nạn đưa, nhận hối lộ thực sự nghiêm túc về tính chất và những lĩnh vực, ngành nghề để xảy ra tham nhũng mà các giám đốc điều hành doanh nghiệp đã đề cập. Đồng thời bà H. Labelle cũng đưa ra một cảnh báo rằng đối với các lĩnh vực, ngành kinh tế mà Nhà nước nắm giữ độc quyền quản lý, quyền điều phối cung cấp cho doanh nghiệp càng nhiều thì khả năng xảy ra nạn hối lộ càng lớn. Đáng lưu ý là trong tình hình khủng hoảng tài chính quy mô toàn cầu hiện nay, xu hướng Nhà nước muốn nắm giữ nhiều quyền hơn đối với các doanh nghiệp, thì càng dễ dàng phát sinh tiêu cực tham nhũng. Ông Cobus de Swardt Giám đốc phụ trách hợp tác quốc tế của Tổ chức TI cũng nhấn mạnh: “Báo cáo PBI 2008” là một tiếng nói trung thực, khách quan nhằm hỗ trợ cho chính phủ các nước tăng cường hơn trách nhiệm trong chức năng quản lý điều hành chung đối với công vụ, trong đó đặc biệt cần phòng, chống tham nhũng tích cực. Trách nhiệm này cũng cần được đề cao đối với các nhà doanh nghiệp trong việc cẩn trọng khi thông qua những người trung gian, hoặc đại diện thương mại tại quốc gia mà mình đầu tư kinh doanh.
“Báo cáo PBI 2008” được cho là một cảnh báo hữu ích giúp chính phủ các nước xem xét lại việc thực thi những cam kết đã thực hiện đối với Công ước quốc tế về phòng, chống tham nhũng mà mình đã ký kết tham gia.
Bùi Đình Nguyên