Hội chứng Guillain-Barré có biểu hiện rất đa dạng, dễ bị nhầm với nhiều bệnh lý thần kinh khác. Do vậy, việc nhận diện sớm để tránh chậm trễ điều trị, gây biến chứng là rất quan trọng.
Bệnh nhân nữ 75 tuổi đi khám bệnh tại một cơ sở y tế địa phương với triệu chứng đau mỏi vùng lưng, đau lan mạn sườn, kèm táo bón và tê bì tay chân. Ban đầu người bệnh được chẩn đoán thoái hóa cột sống và điều trị theo hướng phục hồi chức năng nhưng không cải thiện.
Sau khi được thăm khám chuyên sâu tại Trung tâm Đột quỵ - Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, kết quả xét nghiệm dịch não tủy và đo dẫn truyền thần kinh cho thấy dấu hiệu điển hình của hội chứng Guillain-Barré ưu thế cảm giác. Sau hai tuần điều trị, người bệnh hồi phục tốt và có thể sinh hoạt bình thường.
1. Triệu chứng ban đầu của hội chứng Guillain-Barré dễ bị bỏ qua
Hội chứng Guillain-Barré có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên thường gặp ở người trưởng thành và người cao tuổi. Tỷ lệ mắc bệnh không cao nhưng mức độ nguy hiểm của bệnh lại rất đáng lưu ý.
Đặc trưng của bệnh là tình trạng yếu cơ tiến triển nhanh, bắt đầu từ chân rồi lan dần lên tay và các phần khác của cơ thể. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể bị liệt toàn thân hoặc suy hô hấp do các cơ hô hấp bị ảnh hưởng.
Điều đáng lo ngại là các triệu chứng ban đầu của bệnh thường khá mơ hồ như tê bì chân tay, cảm giác châm chích hoặc yếu cơ nhẹ. Những biểu hiện này dễ khiến người bệnh chủ quan hoặc nhầm lẫn với các bệnh lý thần kinh thông thường.
Ở giai đoạn sớm, người mắc hội chứng Guillain-Barré thường có cảm giác tê bì hoặc ngứa ran ở các đầu ngón tay, ngón chân. Cảm giác này sau đó có thể lan dần lên bàn chân, cẳng chân và tay.
Một số người bệnh có thể cảm thấy yếu chân khi đi lại, dễ vấp ngã hoặc khó leo cầu thang. Khi bệnh tiến triển, tình trạng yếu cơ có thể lan nhanh lên toàn thân.
Đặc trưng của hội chứng Guillain-Barré là tình trạng yếu cơ tiến triển nhanh.
Ngoài ra, người bệnh cũng có thể gặp một số triệu chứng khác như:
- Đau nhức cơ, đặc biệt ở lưng hoặc chân
- Khó cử động mặt hoặc nuốt khó
- Khó nói hoặc nói ngọng
- Nhịp tim bất thường
- Huyết áp dao động
- Khó thở trong trường hợp nặng
Đặc điểm đáng chú ý của hội chứng Guillain-Barré là các triệu chứng thường tiến triển nhanh trong vài ngày đến vài tuần.
Một trong những khó khăn trong chẩn đoán hội chứng Guillain-Barré là các triệu chứng của bệnh có thể giống với nhiều bệnh lý thần kinh khác. Chẳng hạn, tình trạng yếu cơ và tê bì chân tay có thể bị nhầm với bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống, bệnh lý thần kinh ngoại biên do tiểu đường hoặc các rối loạn thần kinh khác. Trong một số trường hợp, người bệnh còn bị chẩn đoán nhầm với bệnh nhược cơ, viêm tủy sống hoặc đột quỵ nhẹ.
Chính vì vậy, khi người bệnh xuất hiện tình trạng yếu cơ tiến triển nhanh, đặc biệt là yếu bắt đầu từ chân và lan lên trên, các bác sĩ thường nghĩ đến khả năng mắc hội chứng Guillain-Barré.
Để xác định chính xác bệnh, người bệnh cần được thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu như điện cơ, xét nghiệm dịch não tủy hoặc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh.
2. Điều trị hội chứng Guillain-Barré
Mặc dù hội chứng Guillain-Barré có thể tiến triển nhanh và nguy hiểm, nhưng nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, nhiều người bệnh có thể hồi phục tốt.
Việc điều trị thường được thực hiện tại bệnh viện với sự theo dõi chặt chẽ của các bác sĩ chuyên khoa thần kinh. Ngoài ra, người bệnh cũng cần được chăm sóc hỗ trợ như vật lý trị liệu, phục hồi chức năng và theo dõi hô hấp. Trong trường hợp nặng, khi các cơ hô hấp bị yếu, bệnh nhân có thể cần hỗ trợ thở bằng máy.
Thời gian hồi phục của hội chứng Guillain-Barré có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, thậm chí vài năm tùy mức độ tổn thương thần kinh. Phần lớn người bệnh có thể hồi phục đáng kể, tuy nhiên một số trường hợp có thể còn lại các di chứng như yếu cơ hoặc tê bì kéo dài.
Việc phục hồi chức năng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị. Các bài tập vật lý trị liệu giúp cải thiện sức mạnh cơ bắp, khả năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Tóm lại: Hội chứng Guillain-Barré là một rối loạn thần kinh hiếm gặp nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Người dân nên đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như tê bì chân tay kéo dài, yếu cơ tiến triển nhanh hoặc khó khăn khi đi lại.
Đặc biệt, nếu các triệu chứng yếu cơ lan từ chân lên tay trong thời gian ngắn, người bệnh cần được kiểm tra sớm để loại trừ hội chứng Guillain-Barré. Việc phát hiện và điều trị kịp thời không chỉ giúp giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm mà còn tăng khả năng hồi phục cho người bệnh.
