Ngày 8/5, tại Bộ Y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo nhằm tiếp thu ý kiến thẩm định của Vụ Pháp chế vào dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Dân số, để sớm hoàn thiện, ban hành.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chủ trì cuộc họp.
Hoàn thiện hành lang pháp lý cho sàng lọc trước sinh, sơ sinh
Đại diện Cục Dân số, ông Phạm Hồng Quân, Trưởng phòng Cơ cấu và Chất lượng dân số cho biết nhiều nội dung đã được chỉnh lý theo hướng chặt chẽ pháp lý, minh bạch trách nhiệm và thuận lợi cho triển khai chuyên môn tại cơ sở.
Trong quá trình thẩm định hồ sơ của dự thảo Thông tư, Vụ Pháp chế đã có ý kiến đề nghị rà soát lại phạm vi điều chỉnh, đặc biệt là việc tên gọi và nội dung dự thảo có bao gồm chẩn đoán, điều trị hay chỉ nên dừng ở sàng lọc theo đúng tinh thần Luật.
Chia sẻ về vấn đề này, ông Phạm Hồng Quân cho biết Cục Dân số hoàn toàn thống nhất với nhận định rằng Thông tư phải bám sát quy định của Luật Dân số. Tuy nhiên, tên gọi của Thông tư hiện đang thực hiện theo Quyết định đã được Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt trong Kế hoạch công tác pháp chế năm 2026.
Bên cạnh đó, nhiều nội dung quan trọng khác trong dự thảo cũng đã được Cục Dân số tiếp thu, chỉnh sửa theo hướng tinh gọn, rõ ràng và tránh phát sinh thủ tục không cần thiết.
Ông Phạm Hồng Quân, Trưởng phòng Cơ cấu và Chất lượng dân số, Cục Dân số, Bộ Y tế thay mặt Tổ soạn thảo báo cáo tại cuộc họp.
Một trong những điểm đáng chú ý là việc không quy định riêng về đối tượng áp dụng trong Thông tư. Đây là nội dung được tiếp thu theo góp ý của Vụ Pháp chế nhằm tránh trùng lặp, bởi văn bản quy phạm pháp luật đương nhiên có hiệu lực áp dụng chung trên toàn quốc, trừ khi có quy định đặc thù.
Cùng đó là tách danh mục bệnh thành hai phụ lục độc lập: danh mục sàng lọc trước sinh và danh mục sàng lọc sơ sinh. Cách trình bày này được đánh giá là rõ ràng, thuận tiện cho tra cứu và triển khai tại các cơ sở y tế.
Cục Dân số cũng đã lồng ghép khái niệm bệnh bẩm sinh vào điều về nguyên tắc xây dựng danh mục, thay vì để thành điều giải thích từ ngữ riêng lẻ, giúp cấu trúc Thông tư gọn hơn và đúng kỹ thuật soạn thảo.
Minh bạch danh mục bệnh, tạo thuận lợi cho cơ sở y tế triển khai
Đáng chú ý, dự thảo Thông tư sau chỉnh lý không quy định chế độ báo cáo, tiếp thu đúng tinh thần hạn chế phát sinh thủ tục hành chính mới.
Đại diện lãnh đạo các Cục của Bộ Y tế và các Viện, Bệnh viện trực thuộc Bộ phát biểu.
Một nội dung được bổ sung theo góp ý là trách nhiệm công khai, cập nhật danh mục bệnh trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong minh bạch thông tin và hỗ trợ cơ sở y tế tiếp cận kịp thời các cập nhật chuyên môn.
Ở góc độ pháp lý vĩ mô, Cục Dân số cũng đã rà soát để bảo đảm dự thảo Thông tư thể chế hóa đầy đủ các yêu cầu của Đảng và Nhà nước về kiểm soát quyền lực, phòng chống lợi ích nhóm trong xây dựng pháp luật; bổ sung các căn cứ chính trị như Nghị quyết 21-NQ/TW, Nghị quyết 72-NQ/TW, Chỉ thị 39-CT/TW và Quyết định 1190/QĐ-TTg vào Tờ trình.
Liên quan đến phần phụ lục danh mục bệnh, hiện Cục Dân số đang phối hợp với đơn vị quản lý khám chữa bệnh để rà soát, thống nhất mã bệnh theo hệ thống ICD phù hợp với quy định hiện hành, tránh gây lúng túng cho cơ sở khi áp dụng.
Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh Luật Dân số là nền tảng quan trọng trong chiến lược nâng cao chất lượng dân số, trong đó sàng lọc, chẩn đoán sớm bệnh bẩm sinh giữ vai trò then chốt nhằm giảm thiểu gánh nặng bệnh tật, nâng cao chất lượng giống nòi và giảm chi phí y tế lâu dài cho gia đình, xã hội.
Quang cảnh cuộc họp.
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên khẳng định việc xây dựng, ban hành Thông tư nhằm quy định chi tiết, cụ thể danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở y tế trong quá trình triển khai thực hiện tư vấn và khám sàng lọc, đồng thời giúp cho địa phương có cơ sở lựa chọn để hỗ trợ mở rộng cho người dân thực hiện sàng lọc tùy theo điều kiện kinh tế của địa phương.
Thứ trưởng yêu cầu Tổ soạn thảo tiếp thu các ý kiến góp ý phù hợp, trong đó thống nhất tên gọi của Thông tư này sẽ là "Thông tư quy định danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh".
Cùng đó, Thứ trưởng gợi mở Tổ soạn thảo bàn bảo, trao đổi về nội dung ghi trong dự thảo Thông tư: "Ban hành kèm theo thông tư này danh mục các bệnh bẩm sinh khuyến khích khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Luật Dân số"; Việc lựa chọn các bệnh bẩm sinh để đưa vào danh mục phải bảo đảm các nguyên tắc về tính phổ biến và gánh nặng bệnh tật...
