Được thành lập từ năm 1991, theo Quyết định số 1087/BYT-QĐ của Bộ trưởng Bộ Y tế, đến nay sau 20 năm xây dựng và phát triển, với sự quan tâm chỉ đạo của Chính phủ, của Thanh tra Nhà nước (nay là Thanh tra Chính phủ) và Lãnh đạo Bộ Y tế, UBND các tỉnh, thành phố, hệ thống thanh tra y tế từ TW đến địa phương đã có những bước phát triển vượt bậc. Đội ngũ cán bộ thanh tra các cấp không chỉ tăng cường cả về “chất và lượng” mà còn từng bước đổi mới về phương thức hoạt động để có những đóng góp quan trọng vào công tác quản lý nhà nước về y tế, xứng đáng như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy “Thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới”…
Xây dựng thanh tra y tế “vừa hồng vừa chuyên”
Ý thức được tầm quan trọng của công tác thanh tra, kiểm tra, ngay từ những năm đầu sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Ban Cán sự Đảng, Lãnh đạo Bộ Y tế đã luôn coi trọng công tác thanh tra và quan tâm phát triển lực lượng cán bộ làm công tác thanh tra nhằm giải quyết kịp thời các đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân. Sau khi có Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân, trong các năm 1991-1992, Bộ Y tế, UBND các tỉnh, thành phố đã ban hành quyết định thành lập Thanh tra Bộ Y tế, Thanh tra Sở Y tế. Hệ thống Thanh tra y tế chính thức được hình thành trong cả nước với tên gọi là “Thanh tra Nhà nước về y tế”, được thành lập từ TW (Thanh tra Bộ Y tế) đến các địa phương (Thanh tra Sở Y tế).
Từ đó đến nay, lực lượng cán bộ làm công tác thanh tra y tế không ngừng được tăng cường. Hiện nay, 63/63 tỉnh, thành phố trong cả nước đều có Thanh tra Sở Y tế với tổng số cán bộ thanh tra viên là 210 người, trong đó 100% cán bộ có trình độ từ đại học trở lên, có trên 30% tổng số cán bộ có trình độ sau đại học.
Từ năm 1996 đến nay, do yêu cầu của công tác quản lý, hầu hết các địa phương trong cả nước đều xây dựng mạng lưới cộng tác viên thanh tra tại các đơn vị trực thuộc Sở, các Trung tâm y tế tuyến huyện. Đây chính là lực lượng đông đảo hỗ trợ đắc lực cho hệ thống thanh tra y tế trong công tác thanh, kiểm tra, góp phần giúp cho lãnh đạo Sở Y tế làm tốt công tác quản lý nhà nước về y tế, đặc biệt là việc thanh, kiểm tra các lĩnh vực chuyên ngành…
Buổi làm việc công bố Quyết định thanh tra lĩnh vực dược tại Sở Y tế Bắc Giang. |
Để nâng cao năng lực cán bộ làm công tác thanh tra, giúp cho việc làm tốt công tác thanh tra, xét giải quyết khiếu nại, tố cáo, các cán bộ từ Thanh tra Bộ Y tế đến Sở Y tế luôn được quan tâm bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ, chính trị, tư tưởng, thường xuyên rèn luyện đạo đức, tác phong, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao. Riêng Thanh tra Bộ Y tế, trong 20 năm qua đã cùng với các cơ quan chức năng của Bộ tổ chức trên 50 lớp tập huấn cho trên 8.000 lượt cán bộ làm công tác thanh tra y tế và cộng tác viên thanh tra từ TW đến địa phương về những quy định của Luật Bảo vệ sức khỏe nhân dân trong lĩnh vực thanh tra nhà nước về y tế và những kiến thức, kỹ năng thanh tra chung, thanh tra y tế theo từng lĩnh vực: y tế dự phòng, khám chữa bệnh, dược…
Ngoài ra, thanh tra y tế đã phối hợp với thủ trưởng các đơn vị, công đoàn y tế các cấp tổ chức các lớp tập huấn nhằm hướng dẫn nghiệp vụ công tác thanh tra cho thanh tra nhân dân, thanh tra của thủ trưởng các đơn vị thuộc quyền quản lý của Bộ trưởng Bộ Y tế, Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố.
Chủ động thanh tra có kế hoạch và dự phòng
Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác thanh tra y tế, từ năm 1991 – 2011, Thanh tra Bộ Y tế đã phối hợp với các Vụ, Cục chức năng tham mưu giúp Bộ trưởng Bộ Y tế xây dựng, trình Chính phủ ban hành và ban hành theo thẩm quyền trên 20 văn bản quy phạm pháp luật về công tác thanh tra y tế, tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng, kiện toàn hệ thống tổ chức, củng cố lực lượng và tăng cường hoạt động của thanh tra y tế trong cả nước; đồng thời là công cụ pháp lý cần thiết phục vụ cho công tác thanh, kiểm tra, xử lý vi phạm.
Thực hiện quyền thanh tra theo quy định của Pháp lệnh Thanh tra, Luật Thanh tra và Điều lệ Thanh tra Nhà nước về y tế, hàng năm thanh tra y tế cả nước đã tổ chức các đợt thanh tra theo kế hoạch và thanh tra đột xuất việc thực hiện các quy định của pháp luật về hành nghề y, dược công lập và ngoài công lập của các cơ quan, tổ chức và công dân.
Đồng thời thanh tra việc thực hiện chính sách pháp luật, nhiệm vụ được giao của các cá nhân, đơn vị thuộc quyền quản lý của Bộ trưởng Bộ Y tế, Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố. Trong quá trình thanh, kiểm tra, các đoàn thanh tra đã kết hợp làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật và những kiến thức liên quan đến công tác phòng bệnh, chữa bệnh; kịp thời phát hiện, uốn nắn những sai sót trong công tác quản lý và việc thực hiện những quy định của pháp luật về y tế; xử lý những vi phạm theo quy định của pháp luật.
Về công tác tiếp dân, xét giải quyết khiếu nại, tố cáo, trong thời gian từ năm 1991 – 2011, ngành y tế cả nước đã tiếp nhận và giải quyết trên 30.000 lượt đơn thư, trong đó số đơn thư được giải quyết hàng năm chiếm trên 90%.
Có thể nói, sau 20 năm xây dựng và phát triển, cùng với việc tăng cường, củng cố lực lượng cán bộ làm công tác thanh tra y tế, hoạt động thanh tra y tế đã có những chuyển biến tích cực. Công tác thanh tra y tế từ chỗ thanh tra việc thực hiện các chế độ, chính sách và xem xét giải quyết khiếu nại, tố cáo là chủ yếu, đến nay thanh tra y tế các cấp đã thực hiện thanh tra có kế hoạch, mang tính chủ động, dự phòng; chất lượng các cuộc thanh tra được nâng lên, hiệu lực và hiệu quả thanh tra được tăng cường.
Với hàng vạn vụ, việc khiếu nại, tố cáo được giải quyết một cách kịp thời, thấu tình đạt lý, Thanh tra Bộ Y tế, Thanh tra Sở Y tế đã giúp Bộ trưởng Bộ Y tế, Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố làm tốt công tác thanh, kiểm tra, xét giải quyết khiếu nại, tố cáo, góp phần tích cực trong việc duy trì sự ổn định và phát triển của ngành.
Tiếp nối những kết quả đã đạt được và để luôn chủ động, công tâm trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nhằm góp phần đưa ngành y tế tiếp tục phát triển, hoàn thành nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, Thanh tra y tế đã đưa ra một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn như: Hoàn chỉnh hệ thống pháp luật về công tác quản lý nhà nước về y tế và thanh tra y tế; Kiện toàn hệ thống tổ chức, tăng cường lực lượng thanh tra y tế; Hoàn chỉnh các văn bản về việc giao chức năng thanh tra chuyên ngành cho các cơ quan quản lý theo ngành, lĩnh vực; Tăng cường đào tạo, nâng cao trình độ và năng lực cho cán bộ thanh tra và công chức được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành tại các Tổng cục, Cục thuộc Bộ; Tăng cường cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ công tác thanh tra; Tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác thanh, kiểm tra; Kết hợp chặt chẽ giữa công tác thanh tra y tế, công tác kiểm tra của các cơ quan chức năng với Thanh tra của thủ trưởng, thanh tra nhân dân và công tác kiểm tra Đảng… |
Nguyễn Hoàng
