Những vụ tai nạn nghiêm trọng dù tàu thuyền đã ở nơi tránh trú bão
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, lúc 7h sáng 11/7, tâm bão Ba Vì đang cách phía bắc Đài Loan khoảng 300km, cách đất liền tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc) khoảng 500km. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 13 (134-149km/h), giật cấp 16.
Cơ quan khí tượng Nhật Bản (JMA) dự báo trong ngày hôm nay, bão Ba Vì sẽ đi qua vùng biển phía bắc Đài Loan rồi tiến vào đất liền phía đông Trung Quốc. Cường độ bão có khả năng suy yếu thêm một cấp. Khoảng đêm nay đến sáng sớm mai, bão Ba Vì khả năng đi vào đất liền khu vực tỉnh Chiết Giang với cường độ khoảng cấp 12 (118-133km/h), giật cấp 14-15. Sau đó bão đi sâu vào đất liền và suy yếu dần.
Dù bão Ba Vì không di chuyển vào Biển Đông, nhưng do ảnh hưởng của hoàn lưu bão gây gió mạnh trên nhiều vùng biển ở nước ta. Cụ thể ngày và đêm nay (11-7), ở vùng biển từ Gia Lai đến Cà Mau, khu vực giữa và nam Biển Đông (bao gồm đặc khu Trường Sa) có gió tây nam mạnh cấp 6, có lúc cấp 7, giật cấp 8-9, biển động mạnh; sóng biển cao 2-3m, riêng khu vực giữa Biển Đông 2-4m. Phía đông của bắc Biển Đông có gió cấp 6-7, giật cấp 8-9, biển động mạnh, từ đêm gió giảm dần; sóng biển cao 3-5m.
Phía tây của khu vực bắc Biển Đông (bao gồm đặc khu Hoàng Sa) gió cấp 5, có lúc cấp 6, giật cấp 7-8, biển động; sóng biển cao 2-4m. Ngoài ra ngày và đêm 11-7, ở khu vực bắc vịnh Bắc Bộ, vùng biển từ Lâm Đồng đến Cà Mau, từ Cà Mau đến An Giang, vịnh Thái Lan, phía đông của khu vực bắc và giữa Biển Đông, khu vực nam Biển Đông (bao gồm đặc khu Trường Sa) có mưa rào và dông rải rác.
Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, bão số 1 năm 2026, nhiều tàu thuyền dù đã vào khu vực neo đậu tránh trú vẫn bị đứt neo, va đập, trôi dạt hoặc mắc cạn. Những thiệt hại này một lần nữa cho thấy: đưa tàu vào nơi tránh trú mới chỉ là bước đầu; neo đậu đúng nơi, đúng kỹ thuật và chấp hành nghiêm các yêu cầu bảo đảm an toàn là biện pháp để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản do bão.
Ảnh thiệt hại tàu thuyền bão số 13 năm 2025 tại Đắk Lắk
Trong mưa bão, tàu thuyền không đứng yên như khi thời tiết bình thường. Gió giật liên tục làm thân tàu lắc mạnh; sóng, dòng chảy và nước dâng tạo lực kéo rất lớn lên dây neo. Chỉ cần một mắt xích yếu, một đoạn dây đã mục, một điểm buộc không chắc chắn hoặc các tàu neo quá sát nhau, sự cố có thể xảy ra theo hiệu ứng dây chuyền.
Đáng lưu ý, một số ngư dân và thuyền viên vẫn còn chủ quan ở lại trên tàu để trông giữ tài sản khi bão, ATNĐ đổ bộ. Đây là hành động rất nguy hiểm, có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Khi gió mạnh, sóng lớn, lực lượng cứu hộ, cứu nạn rất khó hoặc không thể tiếp cận phương tiện để ứng cứu kịp thời.
Những vụ tai nạn nghiêm trọng dù tàu thuyền đã ở trong khu vực tránh trú bão đã từng xảy ra gây thiệt hại nghiêm trọng. Tháng 7/2010, khi bão số 1 ảnh hưởng đến Hải Phòng, 03 tàu hàng cỡ lớn (trọng tải lên tới 17.500 tấn) đứt neo, trôi dạt và đâm hỏng nặng thành cầu, dầm cầu Bính, gây gián đoạn giao thông và ảnh hưởng đến an toàn của công trình.
Năm 2017, bão số 12 (Damrey) làm 1.809 tàu, phương tiện tại Khánh Hòa và một số tỉnh Nam Trung Bộ bị va đập, hư hỏng, thiệt hại. Năm 2022, mưa lớn, giông lốc trái mùa tại khu vực miền Trung làm 293 phương tiện bị va đập, trôi, hư hỏng. Năm 2024, bão số 3 (Yagi) làm 215 phương tiện bị va đập, trôi, hư hỏng.
Năm 2025, giữa lúc bão số 10 (Bualoi) đổ bộ, 2 tàu cá neo tại Quảng Trị bị đứt dây neo, trôi tự do trong mưa bão, gió lớn và nước chảy xiết. Điều nguy hiểm là trên 2 tàu có 13 thuyền viên; 4 người bơi được vào bờ, 9 người gặp nạn. Cũng trong năm 2025, bão số 5 làm 130 phương tiện bị va đập, trôi, hư hỏng; bão số 13 (Kalmaegi) làm 662 phương tiện tàu thuyền bị va đập, trôi, hư hỏng.
Năm 2026, do ảnh hưởng bão số 1 tại Móng Cái, Quảng Ninh đã làm 29 tàu thuyền đứt neo, trôi dạt dù đã được cảnh báo từ sớm.
Làm gì để đảm bảo an toàn?
Theo dõi sát thông tin dự báo, cảnh báo
Thường xuyên theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo bão, áp thấp nhiệt đới từ những nguồn chính thống.
Chủ động vào nơi tránh trú sớm
Không chờ đến khi gió mạnh, sóng lớn mới di chuyển. Khi có thông báo của cơ quan chức năng, tàu thuyền phải nhanh chóng vào khu neo đậu tránh trú bão được chỉ định. Việc di chuyển muộn có thể khiến tàu gặp sóng lớn ở cửa sông biển, mất khả năng điều khiển hoặc không còn vị trí neo đậu an toàn.
Chấp hành sự sắp xếp của lực lượng quản lý
Khi vào khu neo đậu, thuyền trưởng phải tuân thủ hướng dẫn của Ban quản lý khu neo đậu, Bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương, cơ quan chức năng. Không tự ý chọn vị trí, chen tàu vào khu vực đã quá tải hoặc neo chắn luồng ra vào.
Kiểm tra toàn bộ hệ thống neo buộc
Trước khi bão đến, cần kiểm tra kỹ: Neo, xích neo, dây neo và các mối nối; Cọc buộc, bích buộc, khoen buộc trên tàu; Những đoạn dây bị sờn, mục, chai cứng hoặc có dấu hiệu đứt ngầm; Khả năng chịu lực của điểm buộc trên bờ; Máy chính, máy phụ, bơm hút nước, hệ thống điện và thiết bị liên lạc; Sắp xếp tàu hợp lý, giữ khoảng cách an toàn; thực hiện các bước neo đậu tàu thuyền đúng hướng dẫn kỹ thuật của cơ quan chức năng
Đặt an toàn tính mạng lên hàng đầu - tuyệt đối không ở lại trên tàu khi bão ảnh hưởng hoặc khi có yêu cầu sơ tán. Không quay lại tàu để lấy tài sản, kiểm tra dây neo hoặc cứu tàu khi chưa được sự chấp thuận của cơ quan chức năng.
Lưu ý khi dây neo bị đứt giữa lúc bão đang đổ bộ, không tự ý lao ra cứu tàu. Sóng lớn, gió giật và dòng chảy xiết có thể khiến người cứu gặp nạn trước khi tiếp cận được phương tiện. Hãy báo ngay cho Bộ đội Biên phòng, Ban quản lý cảng cá, chính quyền địa phương hoặc lực lượng cứu hộ; cung cấp chính xác số đăng ký tàu, vị trí neo cuối cùng, hướng trôi và số người có thể còn trên tàu.
Neo đậu đúng kỹ thuật là một trong những biện pháp quan trọng nhất để giảm thiểu thiệt hại do bão. Đừng chủ quan chỉ vì tàu đã vào nơi tránh trú.
